hósdagur 8. februar 2018síða 4

FRÍGGJADAGUR 9. FEBRUAR 2018 SOSIALURIN 17 4 T að er eitt sinur undarligt at vera føroyingur. Ikki tí ast eg ivist í tí, men taðð kann vera eitt sind­ur torført at gera sjálvs­mynd­ ina av okkum. Vit eru eini 50.000 fólk, sum búgva her mitt í Norðuratlantshavi. Lnagt er til nærmastu grannarnar og viðhvørt havi eg eina fatan av at vit bara tosa um seyð og fisk. Tað er skeivt. Vit eru almikið annað. Serliga tí vit 50.000 í land­ in­um gera okkum galdandi á so mong­um økjum. Vit duga at fiska og virka fisk, vit duga at selja hann kring allan heim. Vit hava gávaði fólk við høgum størvum í fyritøkum kring allan heim. Vit hava listafólk, sum ferð eftir ferð gera vart við, at í Før­oy­ um duga vit eisini. Sama við ítrótt­ ar­fólkum, sum taka dystin upp við tey bestu í heiminum. Vit eru ein sjálvstýrandi partur av danska ríkinum siga vit og sjálvt um viðurskiftini millum Danmark og Føroyar kanska eru eitt sindur spent viðhvørt, so er tað mín fatan, at okkara sjálvstýrið og okkara rúm er størri enn áður. Vit útflyta til USA og Rusland, til Kina og ES, makrel og laks um­ framt vanliga botnfiskin, sum vit virka áðrenn hann fer av landinum. Okkara landsstýrismaður við uttanríkis- og vinnumálum ferð­ ast kring heimin og er júst í Turka­ landi. Jú, hurðar verða lætnar upp fyri Føroyum og føroyingum. Hefyri vóru okkara løgtingslimir á ferð – bæði í Bruxelles og Moskva. Uttan­landsnevndin vitjaði í báðum støð­um, fekk greitt frá viður­skift­ unum í Føroyum og sagt frá bú­ skap­arligu gongdini. Hetta var ikki gamalt, men tað hong­ur sjálvandi saman við góðu gongd­ini í Føroyum seinastu árini. Kon­junkturnarnir eru við okkum og tað gevur møguleikar, tá ið út­ flutn­ingurin er stórur. Síðani Arktis fekk størri áhuga millum heimsins lond, so er áhugin eisini størri fyri londunum her á leiðum. Sjálvt um okkara landøkið bert er 1400 ferkilometrar, so ger okk­ara sjóøkið okkum til ein stór­ an spælara, sum onnur lond nú knapp­liga vilja samstarva við. At vit síggjast nú, kann eisini les­ast í seinastu kanningini hjá Norð­ur­landaráðnum. Har vísir tað seg, at vit millum norðurlendsku lond­ini eru tað landið, sum hevur havt størstan búskaparligan vøkst­ ur. Jú kanska eru vit bygdaslig í sinn og skinn enn, men broytingarnar seinastu mongu árini hava givið okkum ein víðari sjónarring. Vit vita, hvrji vit eru og vit vita eisini sum oftast hvat vit vilja. Føroyar eru ein tjóð við egnum máli – nú skulu vit bara menn okk­ um til at verða eitt land, við øllum tí, sum hartil hoyrir. Vit eru væl á veg, hóast vit enn hava nakrar barnasjúkur. Lat okk­um sleppa av við tær og halda høvdið høgt. Ája! Árni Gregersen, journalistur, skrivar Ája! Blomman vil ikki út Høgni Djurhuus fekk Móðurmáls­ virðislønina 2012 H on hevur tað sum blomman í egg­inum. Ella hann, ella tað, ella tey, ella teir ella tær hava tað sum blomman í egg­in­um. Verður sagt um hana, sum hevur tað øgiliga gott, ella betri enn gott. Nógv betri enn gott. Helst ella iva­ leyst verður her hugsað um, at hon er væl vard allar vegir. Ballað inn í hvíta sum blomman er. Og skal uttaná. Í búkinum á hønuni, ella onkrastaðni har. Og nakr­ar hønur eru í búri. Fýradupult verja. Bara hon ikki hevur ella ber klaustrofobi, innistongdarræðslu. Men hvør sigur annars, at blomman, eggjareyðin, hevur tað gott í egginum, áðrenn hon fer í grýtuna, køkuna ella verður tveitt á pannuna? Hevur nakar spurt blomm­una ella kannað hana? Nei, har vóru ov nógvir spurn­ingar. Latið okkum fáa svar. Eingin hevur spurt, Eingin hevur held­ur spurt ófødda barnið, hvussu tað hevur tað, hvussu stend­ ur til hjá tí. Um tað tímir ella vil út í hesa verð. Tað noyðist. Ófødda barnið er sum blomman og hevur tað (kanska) gott sum hon. Sí, har var svarið. Einfalt og greitt. Men at bera klaus­tro­fobi og vera blomma í eggi man vera ringt, sera ringt. Ella óføtt barn, sum er klaus­tro­ fob­iskt, umberið, ber klaustro­fobi. Blomman er sum ófødda barnið. Væl vard, men verður høsnarungi, um rætt er atborið. Høsnarungi, sum skal út. Og so er einki stuttligt longur. Føroyingar eru konservativir. Sera konservativir. Hvør einasta broyting verður harðliga mótmælt, hvør einasta. Vilja ikki út. Føroyingar ræðast broytingar. Tí alt, alt, var betri fyrr. Best er at mótmæla, meðan tú kroystir teg á Feysbukkuni, tí so sleppur tú eisini í allar fjølmiðlar, al­mennar sum privatar, at mót­ mæla. Fyrr bóru fjølmiðlarnir okkum tíðindi. Nú borðreiða teir tíðliga og seint og hvørt sekund harímillum við mótmælum, misnøgd og sjúk­ um. Hann hevur tað sum blomman í egginum. Blomman er partur av egginum, ein triðingur ella so. Best man vera sum er. Vit hava nógvar slíkar stað­fest­ ingar. Nakrar eru rættar, aðrar ikki, tær flestu eru ikki. Sum lundi á jólanátt. Eingin hevur verið í lunda­landi jólanátt og leitað eftir lundum. So vit vita ikki, um lundi heldur jól har. Lundi er annars her alt árið. Men um veturin er út­ lendskur, fremmandur, lundi her, okkara egni rýmir eins og okkara tjóðfuglur. So heldur áttu vit at sagt sum føroyskur lundi á jólanátt. Sum fretur á gleri. Eg gekk á gleri, men ikki við nógvari ferð, allan januar, sum eg ikki kalli janu­ ar, men helmánaður. Februar er dómamánaður. Heitið til mars er ikki funnið enn. Kanska eri eg bara ein fretur, sum fánar burtur so líðandi og glíð­andi á glerinum í myrkrinum. Ikki øll vita, at saltið er upp­ funnið, so nógva staðni er for­ bannað hált, sum á hvalabaki ella kalva­baki ella øðrum hálum baki. Blomm­an. Sum sagt, eingin veit, hvussu hon hevur tað. Kanska hevur hon tað alt annað enn gott. Kanska hevur hon tað best á pannuni, tí har ger hon nyttu. So fer hon í búkin og er aftur vard móti øllum uttanfyri. Fyrr var eitt egg eitt egg, einki meira roks. Nú eru so nógv sløg. Egg undan búrhønum, eitt eitur skavingaregg, egg, sum hønur, sum ganga leysar inni, hava vorpið. Vistfrøðilig, reli­ gøs, egg, egg frá hønum, sum ganga leysar úti, tilboðsegg, høsn­ar­egg, bara egg. Páskaegg uttan blommu. Tey við blommu verða kókað í kaffi, so verða tey sterkari, sigst. Eitt egg er ikki bara eitt egg, verri enn so. Og ein blomma er ikki bara ein blomma. Latið okkum ganga niðan á hvønn fjallatind á flugubeinum og finna svarið har. Høgni Djurhuus