hósdagur 15. februar 2018síða 32

FRÍGGJADAGUR 16. FEBRUAR 2018 SOSIALURIN 20 32 Refleksjón um reflex Høgni Djurhuus fekk Móðurmáls­ virðislønina 2012 T á eg var ungur, tað var í hin­ari øldini, søgdu vit, ja, søgdu øll, reflex ella re­fleks um tað, sum nú eitur end­urskin. End­ur­ skin er eitt gott og sig­andi, væl lýsandi, orð. Tá skuldu øll hava endurskin, so tey sóust í myrkri, tá bilar lýstu á tey, og tey noyddust at ganga úti á vegnum, tí kavin varð ikki rudd­ aður av gongubreytunum tá. Hann varð skumpaður av vegnum upp á gongu­breytina. Nú hava øll bil. Teir eru føddir við endurskinum. Tá fingust reflex at krøkja í klæð­ini. Tú festi tey við trygdarnál, og so hingu tey har alla ta myrku tíðina. Fóru ongan veg og bjargaðu lívi og heilsu. Tey riggaðu, tey reflexini, rigg­ aðu væl, so tey fáast sjálvandi ikki longur. Alt, sum riggar og er einfalt, hvørvur. Nú eru endurskinini so háttað, at tey skulu setast uttan um armin. Tey detta av, hvørja ferð, tú fert í frakkan, og hvørja ferð, tú fert úr honum. Snilt, utt­an iva, design. Men eg tími ikki at brúka tey longur. So held­ur ansa sær. Sum tey søgdu við okkum fyrr, viðhvørt í øllum før­um, men ikki í øllum førum, ansa eftir bilunum, góði. Tað var heilt skjótt, at fyri­tøkur og feløg sóu reklamu­virðið í re­ fleks­unum, tí øll gingu við teim­ um, seinni eis­ ini hundar og seyður. Ókeypis reklama um alt, sum enntá sæst í myrkri. Summi vildu ikki og vilja framvegis ikki brúka endurskin, tí tey eru so kiksað og ytttt. Tey oyðileggja heildarmyndina. Eg tími ikki at brúka tey, tí eg tími ikki at taka tey upp av gólv­inum tvær, fýra, seks ferðir um dagin. Ellin nívir, so hetta at boyggja seg er ikki tað sama sum tað var - í hinari øldini, teirri tjúg­ undu. Hetta, at okkurt sæst í myrkri, hevur altíð hugtikið. Minnist sum smádrongur, aftur eru vit í hinari øldini, tá eg sá eina klokku við sjálvlýsandi tølum. Tað var stórt. Ella eyguni í einari kettu. Tey vóru sjálvlýsandi í myrkri. Endurskin eru til fyri at vit skulu síggjast. Bjarga okkum und­ an at verða koyrd niður, okkum fáa, sum ganga, og teimum nógvu, sum hava sovorðnan skund altíð, at tey renna. Eg eri so lítillátin, at eg vil ikki síggjast. Og eg eri givin at fyrigykla mær tað, at onkur tímir at hoyra meg. Endurskin eru ókeypis. Tað ber kanska til at keypa tey, men tað er óneyðugt. Tey liggja frammi til at taka. Sum sagt, ókeypis reklama. Djór skulu verjast móti okkum djórum ovast í onkrari ketu. Tað er gamalt. Men tey skulu ikki verjast móti vælferðarsjúkum. Tey skulu fáa vælferð, tey skulu bera vælferð. Seyður skal hava enduskin, tann, sum ikki longu hevur tey. So verður seyður ikki ákoyrdir á vegunum, tí teir síggj­ ast. Teir verða eisini ákoyrdir um summ­arið. So kann seyðurin trygt fara út á vegin ella hugna sær fram við hon­ um, tí har trívist hann best. Einki er at eta í haganum. Og hví skal hann hava endurskin í haganum? Har reikar bara onkur lyktamaður, um nakar slíkur er eftir í okkara upplýstu tíð. Upplýst við endurskini. Vit hava so nógv ljós, at tað kastast aftur, afturskin. Vit eru upplýst. Halda vit. Men sumt, ella rættiliga nógv, trívist best í myrkri. Skal helst ikki síggjast. Míni endurskin liggja á skáps­ dúrkinum. Tey duttu av, tá eg tók frakk­an út úr skápinum í morgun. Tími ikki eftir teimum aftur hesa­ ferð. Lat liggja. Má fara at leita, um eg ikki eigi onk­ur av tí góða gamla slagnum, tí slagn­um, sum riggaði. Endurskin við lásnál, so tey hanga alt heystið og allan veturin út á várið. Annars má eg bara ansa mær, tá eg gangi úti í myrkri. Tað ber eis­ini til. Høgni Djurhuus 15.000 fleiri gistingar í Føroyum BARBARA HOLM  175.000 gistingar vórðu skrásettar hjá føroysku gistingarhúsunum, ból og bita, íbúðum/húsum og kamping í fjør. Tað eru 15.000 fleiri enn áríð fyri, skrivar Hagstovan.   Á gistingarhúsunum vóru 62.000 gistingar, sum svarar til 7.400 fleiri enn í 2016, ein vøkstur uppá 14%. Kømurini á gistingarhúsunum blivu leigaði út 91.800 nætur í fjør, ein øking upp á 8.600 í mun til 2016, ella ein 10% vøkstur. Persónsgistinæturnar á gistingarhúsunum vóru útivið 143.00 í 2017, einar 15.300 fleiri enn í 2016, svarandi til ein vøkstur upp á 12%. Frásæð eina afturgongd í innskrivingunum í 2014, so hevur vøkstur sum heild verið í tølunum fyri gistingarhúsini øll árini síðan 2013. Gistingarhúsvinnan er sera árstíðarbundin. Virksemið slaku vetrarmánaðirnir er bert er ein sætting av virkseminum í juli mánaða, har flestu gistingarstøð eru fullsett. Í 2017 er ongin størri broyting í myndini í so máta, men sæð í mun til 2016 er innskrivingarnar tó hægri allar mánaðir, sigur Hagstovan. Talið á útlendskum gestum er vaksandi og tað sæst aftur í lutfallinum millum føroyingar og útlendingar, sum gista. Vanliga standa føroyingar fyri triðinginum av innskrivingunum, men í fjør kom luturin hjá útlendingum upp á 70% Viðvíkjandi uppgerðarháttinum, so verður ein ”persónsgistinátt” (ella gisting) tald sum hvør einstøk nátt, ið ein persónur gistir á gistingarstaði, ið skrásetir og letur Hagstovuni upplýsingar um gistingar. Í hagtølunum eru eisini ”innskrivingar”, t.e. tal av fólki, sum skriva seg inn og ”kamarsnætur”, sum er talið á nætrum, eitt kamar er útleigað.  Gistingarstøðini verða flokkaði í gistingarhús, íbúð og hús, ból og bita ella kamping. Tað ber ikki til hjá Hagstovuna at fáa upplýsingar um gistingar umvegis ‘Airbnb’ ella aðrar líknandi tænastur, heldur ikki ábendingar um, hvussu nógv hesin gistingarháttur vindur uppá seg og skeiklar myndina av gistingarvinnuni í Føroyum. Tí eru gistingar í Airbnb ikki við í hesum hagtølunum.