hósdagur 22. februar 2018síða 28

FRÍGGJADAGUR 16. FEBRUAR 2018 SOSIALURIN 20 32 Kvinna spøkir við skuplu Høgni Djurhuus fekk Móðurmáls­ virðislønina 2012 H e l t m e g síggja okkurt herfyri, sum eg ikki átti at síggja. Okkurt yvir­ nat­úr­ligt, sum ikki var har, men var har kort­ini. Alljósur dag­ur var, so stuttur hann annars er. Helt meg síggja eina kvinnu í hamferð. Eitt spøkilsi, eina aftur­ gongu, rætt og slætt. Eg sá eina kvinna skumpa kava. Eitt konufólk, sum gróv kava av trapp­um. Tað kundi ikki vera frá hes­ari ítøkiligu og keðiligu verð, har sum einki slíkt ber til ella hend­ir. Men eg haldi tó, at eg sá rætt. Eg sá ikki nakað, eg ikki átti at síggja. Plagi heldur ikki at síggja tílíkt, sum onnur ikki síggja. So hatta var í lagi. Har var veruliga ein kvinna, sum skumpaði kava. So var aftur hatta mans­ sjavin­istiska prátið har. Hví skulu kvinnur ikki kunna skumpa kava? Tá menn kunnu tað, so kunnu kvinn­ ur eisini og so framvegis og so framvegis. Tað er bara tað, at kvinn­ur skumpa ikki kava. Eg havi onga sæð gera tað uttan handan eina dagin, eg nevndi. Tað er tí, at hatta at skumpa kava er líka høpisleyst sum at vaska vindeygu. Tey eru skitin dag­in eftir, tú hevur vaskað tey, og gravskitin tveir dag­ar eftir, tú hevur vaskað tey. Tá tú skumpar kava og ert liðugur og hev­ur ilt í rygginum og alt hatta har, so kemur eitt grovt kavaæl. Og so kanst tú byrja umaftur at skumpa kava ella fara inn og skíta á kavan. Kvinnur, sum siga seg vera so skila­góðar í øllum, skumpa tí ikki kava. Tí tað er skilaleyst. Ætlaði at spyrja hana, sum bardist við kavan, men tordi ikki. Hví hon ikki fekk onkran mann at skumpa fyri seg. Kanska hevði hon ongan at heita á. Men kvinnur kunnu annars gera alt sum menn gera, so hví ikki? Tað er ikki yvirnatúrligt at síggja eina kvinnu skumpa kava. Tøkkin er eitt grovt kavaæl, tá hon er liðug. Har fáa tær somu løn sum menn fyri sama arbeiði. Eg plagdi ikki at síggja ov nógv, síggja yvir meg, sum tey siga. So hatta var ein verulig kvinna, sum gróv veruligan kava. Men eg havi hoyrt okkurt, sum kanska ikki var har kortini. Ein morgun tíðliga var eg farin í Jákupsstovu, har hevði Norrøna felagið skrivstovu tá, og eg var, tað eg visti, ja, tað eg var sannførdur um, einsamallur í húsinum. Hetta var so tíðliga, at hini vóru ikki komin enn. Meðan eg siti á skrivstovuni, hon er á ovastu hædd, hoyri eg onkr­an ganga niður trappurnar av ov­astu hædd niður á ta mittastu. Men har var eingin. Eg hoyrdi ong­an fara út, ella inn í okkurt rúm. Og eg sá ongan heldur. Bara hoyrdi. Niðurstøðan varð tó tann, at trappu­trinini, tey vóru gomul úr viði, eru farin upp aftur í gomlu leguna, eftir at eg sum tann fyrsti tann dagin gekk á teimum. Eg havi stigið tey niður, og nú bardu tey seg uppaftur, ella...? Hina ferðina var á hotellinum Liselund á Møn, eitt lítið, gamalt slott, sum nú er gistingarhús. Har var eg eisini staddur ovast, helt eg, men so hoyrdi eg onkran koma oman einar trappur. Hoyrdi tað týðiliga. Slapp mær av stað, tí eg var ikki vísur í, um eg kundi vera har. Hetta var ikki ein hædd fyri gestir, bara fyri starvsfólk. Seinni kom eg eftir, at eitt stórt rúm, ein svita, var allarovast. Og iva­leyst hevur onkur gingið eftir gólvinum har uppi, tað, sum eg helt vóru trappur. Onkur nýgift hevur gingið aftur og fram í brúð­ arsvituni. Fór upp aftur á midnátt fyri at vita, um har spøkti. Hevði kenning, skal sigast, men har spøkti ikki. Ikki ta náttina, ið hvussu so er. Men hatta eru so dømi um, at til ber at hoyra okkurt, sum ikki er har kortini. Ein ítøkilig frágreiðing er tó altíð. Men at síggja ein kvinnu skumpa kava er yvirnatúrligt, hó­ ast tað er veruligt. Høgni Djurhuus ÁRNI GREGERSEN Stundum siga vit, at vit búga í einum opnum samfelag, har øll vita alt. Aðrartíðir, so letur samfelagið hurðarnar aftur, tí onkur spyr ov nær. Vit hava dømi um júst hetta í hesi vikuni. Kringvarp Føroya hevur gingið Heina í Skorðini at gera nakrar sendingar umf øroyskt trúarlív. Tá ið hetta verður skrivað er bert ein av senedingunum send – tað var tann um Kelduna í Skála­ firði. Eg kenni ikki allar fortreytirnar fyri sendingini, men tá ið eg hugdi, helt eg, at hetta var ein sending við góðari javnvág í. Sjálv casin – søgan í sendingini – snúði seg um ein mann, sum gavst at ganga í Kelduna eftir at hann kom úr skápinum, sum sam­ kyndur. Dugi ikki at síggja nakað í hesum, sum ikki er vanligur journal­istikkur. At samkomuleiðarin ikki vildi gera viðmerkingar til málið – hvørki casina sjálva ella generelt, er eitt val, sum hann ger. Meir er ikki í tí. Eg haldi at bæði tey, sum vóru við í sendingini og teir báðair Hini í Skorðini og Hans Petur Hansen, sluppu sum heild væl burturúr henni. Í gjárkvøldið var onnur send­ ingin, sum eg ikki havi sæð, nú eg skrivi. Hon er um Zarepta og Leguhúsið í Nesvík. Longu áðrenn hon er víst hoyri eg nógv tosa um, at hetta fara fólk at verða ill um. Eg veit ikki hví. Sjálvandi skulu okkara samkomur viðgerast journ­ alistiskt við jøvnum millumbilum. At einstaklingar hava meiningar um tað, sum verður sagt og for­talt er sjálvanddi í lagi, men samkom­ urnar eiga væl at tola at kritiskir spurn­ingar verða settir. Vónandi er tað soleiðis, at sam­ komurnar sjálvar eisini seta sær kritiskar spurningar sjálvar, um hvussu tær boða boðskapin. At okkara samfelag er opið eigur at hava við sær, at tað ikki bert er í slatri og á Facebook at hetta er so. Tá ið miðlar - seriøsir miðlar – arbeiða við málum, so skal tú, kæri leari, kunna stóla uppá tað, sum verður lagt fram. Sum journalistar seta vit kritiskar spurningar. Tað er ikki tí vit eru fyri ella ímóti ein­um máli, men tí vit vilja hava grund­geving­ ar­nar fyri tær handlingar, sum okk­ara makt­havarar og leiðarar gera. Og lat meg bara leggja afturat: hava somu ikki nóg góðar grund­ gev­ingar, so eiga tey eisini at fáa av at vita, til tey nóg vøl kunnui greiða frá hvat liggur aftanfyri teirra avgerðir. Útvarpið tók eitt mál upp í gjár um, at ein tingmaður er avhoyrdur av donsku løgregluni um okkurt narko. Ongin tykist hava fingið málið váttað, men kortini verður spunnið um tað. Vit vita væl, at verður ein tingmaður skuldsettur fyri lóg­ arbrot so kemur tað fram. Har er ongin orsøk til at bera tíðindi fram, fáast tey ikki vátta. Havi ein fyrrverandi starvs­fel­ aga, sum altíð segði, at hevur tú eina góða søgu, sum heldur so sel hana ordiligt. Set hava stórt upp. Roynir tú hinvegin bert at sníkja okkurt út millum reglurnar, so vísir tað sum oftast, at málið ikki er nóg væl kannað. Men oftast er gjøgnumskygni og opinleiki tað lættasta. Ája – soleiðis er tað. Árni Gregersen, journalistur, skrivar Ája!