hósdagur 22. mars 2018síða 50

Vinnublaðið hjá miðlahúsinum 24 mars 2018 23 og Dan­air um luttøku í flog­ferðsl­ uni úr Før­oy­um, og at málið um at seta donsku flog­ferðsl­u­lóg­ina í gildi í Føroyum var útsett til skila­góð loysn var funnin á kon­sess­i­óns­spurn­ing­i­ num aftaná 1. oktober 1985. Um hetta mundi var tað felagið Dan­air, sum tey trý donsku flog­fel­ øg­ini SAS, Maersk Air og Cimber Air vóru partaeigarar í, og sum hevði sum endamál at reka innan­rík­is­rutu­ flog­ferðslu í Danmark vegna DDL, ið hevði einkarrætt til innanríkis rutu­ flog­ferðsluna í Danmark, eisini mill­ um Danmark og Føroyar. Danair átti ikki sjálvt flogfør, men hevði avtalur við SAS, Maersk Air og Cim­ber Air um at flúgva sína vegna. Maersk Air røkti rutuna millum Før­ oy­ar og Danmark vegna Danair. Við kunngerð nr. 336 frá 11. juni 1976 hevði danska stjórnin tikið av­ gerð um, at einkarætturin hjá DDL at reka innlendis ella altjóða rutu­flog­ ferðslu í/úr Føroyum skuldi halda uppat 1. oktober 1985. Frá hesum degi hevði eitt føroyskt flogfelag rætt til at søkja um loyvi til at flúgva rutu­flog­ferðslu í Føroyum og/ella millum Føroya og umheimin. Landsstýrið fekk seint á vári 1985 um­sóknir frá tveimum før­oysk­um feløgum um loyvi til at flúgva rutuflogferðslu. Landsstýrið sam­tykti 7. november 1985 at út­seta støðutakanina til tær báðar um­sókn­ i­r­nar frá før­oysk­um fel­øg­um um loyvi til rutu­flog­ferðslu til sam­ráð­ ing­ar­nar við rík­i­s­stýr­ið um flog­máli­ð vóru loknar. 5. september 1985 hevði Lasse Klein, lands­stýrismaður, fundir við Ferðsl­u­mál­a­ráðið og seinni um dagin við Danair/Marsk Air. Við á hes­um fundum vóru Jógvan Sim­ on­sen og Eyðfinnur Jacobsen. Endamálið við fundinum við Ferðsl­u­mál­a­ráðið var at fáa kunnleika um á hvønn hátt, donsku mynd­ug­lei­karnir ætlaðu at viðgera um­sóknir frá føroyskum flogfelag aft­aná 1. oktober, meðan endamálið við fundinum við Danair/Maersk Air var at fáa greiðu á, um teir vóru sinn­ aðir fyri einum samarbeiði við eitt før­oysk felag, og hvussu eitt slíkt sam­starv kundi hugsast at fara fram. Flestu føroyingar mundu vera samd­ir um, at neyðugt var hjá før­oy­i­ngu­m sjálvum at hava ávirkan á, hvussu flogferðslan kundi skipast mill­um Føroyar og umheimin, tá hetta var mett sum ein uppgáva, sum hevði avgerandi týdning fyri tað før­oyska samfelagið nú og í fram­tíðini. Ferðslumálaráðið greiddi frá, at um­sóknirnar fóru at verða sendar lands­stýrinum til ummælis, áðrenn Ferðsl­u­mál­a­ráð­ið gav tað formliga loyvi. Á fundinum við Danair/Maersk Air segði stjórin fyri Danair, sum tá var Gunnar Thietz, at hann vildi leggja spurn­ing­in viðvíkjandi møguligum sam­arbeiði við eitt føroyskt felag fyri komandi nevndarfund, sum fór at verða 18. september. Stjórin fyri Maersk Air, sum tá var Bjarne Hansen, segði, at før­oy­ a­rutan ikki kundi rekast við færri enn tveimum Boeing 737-200 flog­ før­um, og at eitt nýtt felag tí kundi rokna við at skula gera íløgur fyri um­leið 500 mió. kr. Hann skoytti uppí, at varð stovnað eitt felags før­ oyskt/danskt felag, sum fekk alla konsessiónina, fór verandi kon­sess­ i­óns­havari helst at krevja samsýning fyri at lata rutuna frá sær. Lasse Klein, landsstýrismaður, metti hereftir, at stórar peningaligar í­løg­ur skuldu gerast, um føroyingar sjálv­ir skuldu taka lut í flogferðsluni, sum í øllum førum kom at draga lands­kassan sera klárt inn í myndina. Sambært bókini Vága Sam­ ferðslu­søga hevur Lasse Klein í Út­varp­i­num greitt frá, at hann eftir hetta legði eina frágreiðing fram á lands­stýr­is­fundi, har hann mælti til ávísar mann­a­gongdir at fara í holt við flog­málið, men at einki kom burturúr hes­um fundi. Lassi vísti á, at flogferðslan til Før­oya hesa tíðina var óstøðug, og flog­førini vóru ofta brúkt at flúgva suð­ur til Miðjarðarhavið í staðin fyri at koma til Føroya. Stórt trýst lá eisini á Landsstýrinum at góðkenna prís­hækk­ingar, har avlopið á føroya­ leiðini varð brúkt at gjalda hall á donsk­um innanlandsleiðum. Eg var sannførdur um, at skuldu vit hava gott flogsamband, so var neyð­ugt, at vit føroyingar høvdu all­ an avgerðarrættin í okkara hondum. Eisini hevði tað stóran týdning, at vit kundu útbúgva okkara egna fólk inn­an flogferðslu. Lasse Klein heitti tí á Strand­ far­a­skip Landsins at arbeiða við spurn­ing­inum um, hvussu før­oy­ ingar skilabest kundu fáa av­ger­ andi ávirkan á flogferðsluna mill­um Føroyar og umheimin. Strand­ferðsl­ an setti ein arbeiðsbólk, sum var mann­aður við Jógvani Simonsen, sála, leiðara av tyrlutænastuni, grann­skoð­aranum Carl Vilhelm Weihe, sála og Eyðfinni Jacobsen, ad­v­okati. Jógvan Simonsen fór miðvíst í holt við at kanna um og hvørjir møg­ u­leik­ar vóru í okkara grannalondum at finna flogfeløg, sum høvdu før­ leika og vilja til at taka upp samstarv við føroyingar um hesa uppgávu. Aftaná at Jógvan hevði havt sam­band við fleiri flogfeløg í okkara granna­londum, vísti tað seg, at Ingolf L. Niel­sen, sum var nevndarformaður í danska flogfelagnum Cimber Air við heim­staði í Sønderborg, hevði hug at tosað nærri um samstarv við føroyingar, hóast Cimber Air eisini var part­a­eigari í Danair. Jógvan mælti til at bólkurin fór