hósdagur 19. apríl 2018síða 38

VINNUBLAÐIÐ HJÁ MIÐLAHÚSINUM 14 apríl 2018 20 LØGTINGSLÓG UM ÚT­LEIG­ AN AV BÚ­STØЭUM VARÐ SETT Í GILDI Í 2010. BERT SMÁ­VEG­IS TILLAGINGAR ERU GJØRDAR Í LÓGINI, SÍЭANI HON VARÐ SETT Í GILDI – Nú leigulógin hevur nøkur ár á baki, eins og vit hava fingið eitt al­ ment bústaðafelag, vísa royndirnar, at tørvur er á ávísum tillagingum í lógini, sigur Eyðgunn Samuelsen, landsstýriskvinna, í viðmerkingum til uppskotið, sum hevur verið til viðgerðar í trivnaðarnevndini og nú skal til aðru viðgerð í Løgtinginum. Sagt verður í viðmerkingum til upp­skotið, at tørvur er á at gera smá­vegis ábøtur í verandi leigulóg í mun til uppseting, at seta inn á­vís­ ing­ar ímillum greinar og at ná­greina ávísar orðingar soleiðis, at ivi ikki skal standast um innihaldið í á­set­ing­u­ num. Eisini er tørvur á at snøgga um mál­ið í sjálvum lógartekstinum. Í mun til innihaldið í verandi leigu­ lóg hevur tað m.a. víst seg ópraktist og ó­neyðugt at hava áseting um, at stand­ard leigusáttmáli og inn­flyt­ing­ ar­frá­greið­ing skal setast í gildi við kunn­gerð. Eisini hevur tað víst seg ó­praktiskt, at hesi eru í tveimum ym­ isk­um skjølum. Reglurnar um, nær leigari er í mis­ haldi, eru ikki nóg neyvar í verandi leigu­lóg. Eisini mangl­ar skil­mark mill­ um at ó­gilda og uppsiga eina leigu­ avt­alu vegna mishald. Verandi reglur um, at ikki-vinnu­ ligur út­leig­ari bert kann siga leigu­ málið upp, um hann sjálvur skal brúka tað, verða mettar ov a­v­mark­andi. Mett verður, at hesar regl­ur vilja halda útleigarum frá at leiga út, um vandi er fyri, at eitt nú børn útleigarans fáa tørv á leigu­bú­stað­num. Tá galdandi leigulóg í 2010 varð sett í gildi, var leigumarknaðurin rætt­i­liga óskipaður og talan var ein­ ans um privata útleigan. Nú vit eis­ ini hava fingið skipaða almenna útleigan umvegis Bústaðir, ið er al­ menna bústaðafelagið, vísir tørvur seg at vera á ávísum ásetingum í mun til útleigan hjá almennum bú­ stað­a­felagi. Í hesum sambandi hevur verið um­røtt, hvørt tørvur er á einari ser­ stak­ari leigulóg bert fyri almenna út­leigan. Ein serstøk leigulóg bert fyri al­menna útleigan vildi í høv­uðs­ heitum havt neyvt sama inn­i­hald, sum leigulógin fyri privata útleigan. Mett verður tí, at tær serligu á­set­ing­ ar­ar, ið fevna um almenna útleigan, í løt­uni kunnu rúmast innanfyri ver­andi leigulóg. Tó kann tørvur seinni vísa seg á serligari leigulóg fyri al­menna útleigan, so hvørt sum alsamt fleiri viðurskifti skulu regulerast. Í mun til reglur, ið bert snúgva seg um almenna útleigan, er tørvur á fleiri reglum í mun til serligar mál­ bólk­ar, eitt nú til lesandi, til ung­dóm­ ar og til fólk yvir ávísan aldur, eitt nú eldri enn 60 ár. Eisini verður mett, at tørvur er á at áseta longri upp­sagn­ar­ freist fyri leigarar hjá Bú­støð­um, og at hesi skulu flyta út úr leig­u­máli­num 14 dagar innan, freistin er farin. Hetta tí at leigan hjá Bústøðum er sett í mun til veruligu útreiðslurnar av leig­u­mál­ i­num. Bústaðir hevur ikki vinning av leig­u­mál­u­num. Skal umgangast, at leig­an hjá øllum leigarum hækkar fyri at fevna um mistar inntøkur í sam­ bandi við til- og fráflyting, verða mistu leiguinntøkurnar tryggjaðar á henda hátt og vil bert raka teir leig­arar, ið sjálvir siga upp og ikki teir leig­arar, ið verða búgvandi. Harumframt er tørvur á at eftir­ meta verandi ásetingar um, hvør kann halda áfram í einum almennum leigu­bú­staði við deyða og samlívsslit og und­ir hvørjum treytum. Tørvur er á at veita heimild í lóg fyri, at Almannaverkið kann á­vísa 5. hvørja íbúð hjá Bústøðum til bú­ stað­a­sosial endamál og at seta treyt­ir fyri hesum. Hesi viðurskifti verða í dag skipaði við avtalu. Tørv­ ur er somuleiðis at veita heimild fyri, at Almannaverkið kann rinda fyri leiguinntøku frá tí degi, í­búð­ in er tøk, og inntil leigarin flytur inn, og at Almannaverkið kann rinda endurgjald til almenna bú­stað­a­fel­ ag­ið, tá ið depositum ikki røkk­ur at umvæla leigubústað, ið Al­mann­a­ verk­ið hevur ávíst. Endamálið við ásetingini er at veita Almannaverkinum á­vís­ar heim­ ild­ir, og mett verður, at ásetingarnar hóska betur inn í leigulógina, enn í for­sorg­ar­lógina, tí talan er um viður­ skifti í sambandi við útleigan. Í Dan­ mark er samsvarandi heimild í al­men­ bol­ig­loven. Leigunevndin hevur víst á ávís við­ur­skifti, ið hon metir eiga at betrast. Eitt nú vísir Leigunevndin á, at hon í sam­bandi við kæruviðgerð kemur fram á leigu­bústaðir, ið ikki lúka krøv til brunatrygd. Leigunevndin heit­ir á mynd­ug­leikarnar um at gera eina almenna skrá yvir góðkendar leig­u­bú­stað­ir. Tílík skrá krevur heimild í lóg. Leig­u­nevnd­in hevur í sínum árs­frá­greið­i­ngum víst á, at hon metir, at tørvur er á skrá­ seting av leigubústøðum soleiðis, at lætt er at síggja, hvar leig­u­mál eru, og um trupulleiki er við ein­støku leigumálunum. Hetta fyri at fyri­byrgja, at ein leigari fyri og annar eftir flytir í sama leigumál, ið ikki er hósk­andi sum bústaður. Í ársfrágreiðingini fyri 2016 skrivar leig­u­nevnd­in soleiðis: »Leigunevndin hevur stundum havt mál, har ivasamt er um bruna­ trygd og brunaverja eru samsvarandi gald­andi lóggávu. Tí hevur leigu­ nevnd­in viðgjørt, hvørji krøv kunnu set­ast til ein leigubústað. Her verður hugs­að um, hvørji krøv kunnu set­ast einum bústaði til at vera ein góð­ kend­ur leigubústaður. Hetta kann hava týdning t.d. fyri at tryggja rýmingarleiðir tá boðað verð­ur frá eldi, ella tørvur er á hjálp. Ein møguleiki fyri at tryggja, at ein leig­u­bústaðir uppfyllir treytirnar sum leigu­bú­stað­ur, er eitt yvirlit yvir góð­ kendar leigu­bú­staðir. Á henda hátt kann leigari fáa vissu fyri, at leigu­ bú­stað­urin er góðkendur sum leigu­ bú­stað­ur, og útleigari kann hinvegin vísa á, at hansara leigumál eru góð­ kend. Leigunevndin mælir tí til, at regl­ur verða gjørdar um góðkenning av leigu­bú­støð­um.« Eisini hevur leigunevndin víst á mangl­andi heimildir at taka mál upp av sín­um eintingum, bæði í sam­bandi við, at leigu­nevndøin í sam­bandi við sýn av leigu­bú­støð­um kem­ur fram á ólóglig viðurskifti, ið ikki eru partur av kæruni, og í mun til at við­gera kærumál eftir, at kærari er flutt­ur út úr leigumálinum. Landsstýriskvinnan sigur í við­ merk­ing­unum, at endamálið við lóg­ ar­upp­skot­inum er at dagføra leigu­ lóg­ina. Talan er bæði um at nágreina ver­andi ásetingar, eins og at áseta nýggj­ar reglur. Verandi reglur, ið skulu ná­grein­ ast eru: • Uppsagnarfreist hjá leigarum, ið leiga frá almennum bústaðafelagi • At útleigari kann siga upp leigumál tá børn, stjúkbørn og fosturbørn skulu nýta leigumálið • Leigusáttmáli og innflytingarfrágreiðing skulu ikki longur ásetast í kunngerð og skulu skrivast saman í eitt skjal • Nær maki kann halda áfram í leigumálinum og góðkenna uppsøgn • Nær útleigari hevur atgongd til leigubústaðin í sambandi við uppsøgn • Heimild hjá leigunevndini at góðkenna uppsagnir og ógildanir av leiguavtalum • Rætting av málsligum og tekniskum villum Nýggjar reglur, ið skulu ásetast eru m.a.: • Nær leigari, ið leigar frá almennum bústaðafelagi skal verða fluttur úr leigumálinum • Nær leigari er í mishaldi • At leigunevndin kann viðgera kæru um leigumál, ið ikki lýkur lógarásett krøv til bústað eftir, at leigari er fluttur úr leigubústaðnum • At fastir partar av húskinum kunnu halda áfram í leigubústaði, tá leigari doyr ella flytur í vardan bústað • At bert hjúnafelagi ella partur í parlagi kann halda áfram í leigubústaði, ið er ætlaður persónum yvir ávísan aldur • At leigunevndin við samtykki leigarans kann taka mál upp um leigumál, ið ikki lúka lógarásett krøv til bústaðir • Heimild hjá kommununum at gera skrá yvir góðkendar leigubústaðir og at sýna bústaðin í hesum sambandi • At Almannaverkið fær lógarfestan ávísingarrætt til 5. hvørja almenna íbúð til bústaðarsosial endamál, og at Almannaverkið í hesum sambandi svarar fyri leiguinntøkum, inntil leigarin tekur yvir leigumálið, og at Almannaverkið svarar fyri skyldum leigarans at lata leigumálið aftur í sama standi, sum tað varð yvirtikið • Heimild í mun til lestrarbústaðir og ungdómsbústaðir, ið krevja serligar reglur fyri ávísing og uppsøgn • Heimild hjá útleigara at geva ávaring ella at gera leiguavtaluna treytaða í sambandi við mishald. Eyðgunn Samuelsen: Tørvur er á tillagingum í leigulógini Eyðgunn Samuelsen, landsstýriskvinna í almannamálum