týsdagur 1. mai 2018síða 52

SOSIALURIN MAI 2018 20 k v i n n u b l a ð i ð Hallur av Rana hallur@sosialurin.fo Eitt kaffirák hevur seinastu árini gjørt innrás í Norðurlondum har dentur hevur verið lagdur á góðar og frískar rávørur og nýggjar mátar at bryggja kaffi uppá. Úrslitið er at tað í dag næstan er vorðið ein vísind í sær sjálvum at bryggja ein góðan kopp av kaffi. Nógv eru tey eisini um boðið, ið selja alskyns bønir og fína útgerð, ið lova keyparanum gott kaffi. Men sjálvt við teimum dýrastu maskinunum og bestu kaffibønunum, so eru nøkur grundleggjandi viðurskiftir, ið skulu vera í lagi, um man ynskir at bryggja gott kaffi. Danska brúkararáðið Tænk hevur gjørt ein lista við seks ráðum til hvussu man bryggjar tað besta kaffi heima við hús. 1: BRÚK EINANS FRÍSKT VATN Vatnið sum verður brúkt í bryggingini hevur stóran týdning fyri hvussu kaffi fer at smakka. Vatn sum hevur staðið ov leingi ella hevur verið hitað áðrenn hevur ein flatan smakk. Tað besta kaffi fæst við frískum og køldum vatni. Við tí verða lit, lukt- og smakkevnini betri sálda frá kaffinum. 2: HITIN Hitin á vatninum skal vera millum 92 og 96 stig. Gert tú kaffi í eini stempulkanni, so er best at bíða eina løtu eftir at vatnið er kókað, áðrenn vatnið verður oyst yvir kaffi. Tummilfingurreglan er, at vatnið má ikki vera 100 stig, tí so verður kaffi skáldað og missur smakkin. 3: KAFFI ER TÝDNINGARMIKIÐ Tað ber ikki til at gera gott kaffi uttan góðar kaffibønir. Kaffi verður ikki betri enn tær bønir, ið verða brúktar til at bryggja tað við. Ein leiðbeining er á flestu kaffiposum um hvussu nógv kaffi skal brúkast til ein kopp ella eina kannu. Um eingin leiðbeining er á pakkanum, so verður vanliga mælt til at nýta 7 gramm av vanligum kaffi til 1,5 dl vatn ella 45 gramm til ein litur av vatni. Hvussu kaffi verður goymt heima við hús hevur eisini eina ávirkan á hvussu tað smakkar, tá tað verður bryggjað. Best er at goyma tað í einum myrkum og svalligum stað. Kaffi heldur sær ikki serliga væl og skal tí helst drekkast innan nakrar fáar vikur eftir, at tað er keypt. Tí verður mælt til ikki at keypa størri mongdir av kaffi. Um tú kortini keypir stórar mongdir av kaffi, so er møguligt at goyma tað í einum lufttættum frystiposa og leggja hann í frystaran. Minst bara til at taka kaffi úr frystaranum dagin áðrenn tað skal brúkast, so tað fær rætta hita aftur, áðrenn tað verður bryggjað. 4: TÍÐ Hvussu leingi kaffi og vatnið eru í samband við hvørt annað hevur týdning fyri endaliga úrslitið. Tað besta er, um samband er millum vatn og kaffi í millum fýra til seks minuttir. Um tað er ov stutt, fær kaffi ein flatan smakk og um tað er ov leingi, fær kaffi ein beiskan smakk. Kaffi verður serliga vánaligt, um bryggitíðin er ov stutt og hitin ov lágur. 5: FILTRIÐ Hvat filtur verður brúkt kann eisini ávirka smakkin. Filtur gjørd av pappír geva ein smakk frá sær. Eitt gull filtur kann endurnýtast og skilur ikki tær luftkvomu oljusløgini í kaffinum frá. Filtur muga ikki vera ov tøtt. Um vatnið rennur ov seint ígjøgnum filtrið, so verður kaffi ov sterkt. 6: REINLEIKI Nú er kaffi liðugt bryggjað, men tað eru enn viðurskiftir, ið kunna oyðileggja góða smakkin av kaffi. Um kannan, ið kaffi verður koyrt í, ikki er rein, so kann tað geva kaffinum ein beiskan smakk. Um tú ynskir at gera fleiri koppar, ið skulu drekkast yvir fleiri tímar, so er tað betri at koyra kaffi í eina termokannu enn at lata hana standa og hita í einum glasílati á eini hitapannu. Kanningar hjá Tænk vísa, at kaffi í glaskannum, ið verður standandi á eini hitaplátu, verður beiskt, meðan ongar stórvegis broytingar eru í kaffismakkinum, tá tað verður koyrt í termokannur. Tann góði kaffikoppurin TAÐ BER IKKI TIL AT GERA GOTT KAFFI UTTAN GÓÐAR KAFFIBØNIR. KAFFI VERÐUR IKKI BETRI ENN TÆR BØNIR, IÐ VERÐA BRÚKTAR TIL AT BRYGGJA TAÐ VIÐ. TAÐ ER EITT AV RÁÐUNUM, IÐ TÆNK GEVUR TIL TEIRRA, IÐ YNSKJA AT BRYGGJA EIN GÓÐAN KOPP AV KAFFI HEIMA VIÐ HÚS