hósdagur 24. mai 2018síða 24

FRÍGGJADAGUR 25. MAI 2018 SOSIALURIN 58 24 H atta átti at verið funn­in fressur, ella held­ur funnin løða. Ein góður máti hjá land­inum at spara peng­ ar, nógv­ar pengar, er at seta kvinn­ur í stjórastørv, ja, og onnur størv, tí kvinnur fáa jú minni í løn enn menn. Tær kosta minni. Tær eru har­aft­urat líka vána­ ligir stjór­ar sum menn, so einki er at missa har. Tvørturímóti, pengar eru at spara. Men so má størri landskassi fá­ ast til vegar, tí tann, sum nú er, er fullur, so lokið fæst so dánt á. Beint nú er tíðin so góð, altso fíggjarliga og búskaparliga, at eingin orsøk er til at spara. Men verri tíð kemur aftur og tá skal sparast. Best er tó at byrja longu nú. Kvinnur fáa minni í løn enn menn. Tað hoyra vit og lesa vit javn­an, so tað er helst satt. Um tað er rætt ella ikki, veit eg ikki. Men tá tey klóku siga tað, ella tær klóku siga tað, er tað helst rætt. Ella endurtak eina lygn nóg ofta, so... Kvinnur eiga sjálvandi at fáa tað sama fyri hálva tíð sum menn fáa fyri fulla. Annað er brot á alla javnstøðu og allan javnrætt. Men hetta kann ikki broytast sum so nógv annað í Føroyum. Vit eru konservativ. Alt, sum verð­ur broytt, verður verri enn tað var. So moralurin og niðurstøðan eru: lat vera sum er. Og her kann landið tí spara nógv­ar pengar. Skít veri við javn­ støð­uni, hóast hon er lógarfest fyri nógvum árum síðani. Lóg­ir eru bestar, tá tær verða brotn­ar. Kvinnur fáa minni í løn enn menn. Hvørj­um sáttmála, tað stendur í, er ógreitt. Men tað má standa onkrastaðni. Ella er tað ein óskrivað lóg, at kvinnur skulu fáa minni í løn enn menn, hóast menn­ inir eru fleiri og arbeiða meira. Hevur tú brúk fyri einum manni, set so eina kvinnu. Gud gjørdi fyrsta mistakið. Hann skapti mannin fyrst. Hann skuldi havt gjørt kvinnuna fyrst. Og ongan mann. So høvdu tær ong­ an at samanbera seg við og einki at grenja um, um javnstøðu. Fremsta endamálið hjá kvinn­ um er at gerast mamma og síðani omma. Og tað ber til uttan menn. Tak Mariu moy til dømis. Tað bar væl til, sigst. Men nú er tann vanlukkan longu hend, at maðurin varð gjørd­ ur fyrst og síðani kvinnan úr ein­ um røstum rivi. Eitt mistak, sum mannaættin ongantíð sleppur burtur úr. Vóru bara kvinnur, var sam­ døgrið ov stutt, um allar skuldu havt orðið, ella rættari orðini. Men vóru bara kvinnur, var javnstøða. Ella kanska ikki kortini, tí so fingu nakr­ar kvinnur meira í løn enn aðrar, og so var eisini galið. Pengar eru alt. Men vóru bara kvinnur, var nógv lættari hjá teimum. Ongar skjúrtur at strúka. Einki kríggj kanska. Eing­in fiskiskapur at klandrast um. Ongar einkjur. Einki so nógv. Og neyðin lærir nakna kvinnu og so framvegis. Tað eitur ivaleyst okkurt annað á føroyskum. Latið okkum fara í orðabókin, ta donsku- føroysku, jú, rætt var, tað eitur fyrr trýtur streymur í ár, enn kvinnu tróta ráð. Sjálvandi. Eingin nakin kvinna í Føroyum, her er bæði ov kalt og ov gudiligt. Vit menn kunnu bara biðja um umbering, men Gud skapti okkum við sær sjálvum sum fyrimynd. Tað er neyvan okkara skyld, at hann gjørdi tað mistakið á sinni. Hvat so við Jesusi? Hann var maður, tað søgurnar vita at siga um hann. Men vit kalla hana bara Jesina við sínum 12 lærimoyggjum. So er sloppið eisini har. Alt ber til uttan menn. Og so: gamla kvínnan segði, at hon fylti fjórfalt runt, fýra ferðir sama dagin. Hon fylti 88... Høgni Djurhuus fekk Móðurmáls­ virðislønina 2012 Liljan Weihe fingið triðja ætlanarskrivið Orrustan í Kringvarpinum tykist ongan enda taka. Tí meðan Liljan Weihe hevur verið burtur frá arbeiði í Kringvarpinum, síðani hon varð koyrd úr starvi beint fyri jól í fjør, so er málið framvegis ikki avgreitt. Mentamálaráðið ógyldaði uppsøgnina av Liljan Weihe og sostatt var hon aftur tíðindaleiðari í Kringvarpinum – í øllum førum í nakrar dagar í apríl. Men síðani kom næsta ætlanarskriv frá Johnny í Grótinum. Hesaferð ikki við einari uppsøgn, men við einum nýggjum starvi, gjørt til endamálið, har Liljan Weihe skuldi fara knappar 4000 krónur niður í løn og taka sær av serstakliga ráðgevandi uppgávum í Kringvarpinum. Men Liljan Weihe takkaði nei. Og nú er triðja ætlanarskrivið komið frá Johnny í Grótinum. Hesa­ferð við sama innihaldið – ser­stakliga ráðgevandi arbeiði av ym­isku slagi – men við somu løn. Grund­gevingin fyri, at Johnny í Grót­inum heldur Liljan Weihe skal varðveita deildarleiðaralønina uttan at vera deildarleiðari er, at summar uppgávur eru tær somu, sum tá hon var tíðindaleiðari. Men orsøkin til, at Johnny í Grót­in­um ikki vil, at Liljan Weihe er í tíð­inda­ leið­arasessinum er, at hann hevur mist álitið, sigur hann. - Eg eri komin til tað niður­støðu, at eg ætli at flyta teg í annað starv inn­an setanarøkið. Leiðslu­at­ burð­ur tín var so grundleggjandi skeiv­ur, at eg ikki kann hava álit á, at tú kast røkja uppgávuna sum tíð­indaleiðari á nøktandi hátt, ei heldur at tú kanst vera partur av leiðslubólki stovnsins, skrivar Johnny í Grótinum. Men Sigmund Poulsen, sak­før­ ari hjá Liljuni Weihe, vísir á í aft­ur­ svarið, at hetta ikki er ein nøktandi niðurstøða. - Eg skal minna teg á, at Menta­ málaráðið hevur staðfest, at Liljan Weihe framvegis er tíðindaleiðari í KVF, og at tín roynd at koyra hana úr starvinum er ógildað. So kanst tú ikki koma nú einaferð enn og siga hana úr starvinum – tí tað er nettupp tað, sum tú gert, hóast tú kallar tað ”flyting inn setanarøkið”. Hendan triðja royndin hjá tær at fáa hana úr starvinum sum tíðindaleiðari er líka lítið ein ”flyt­ ing innan setanarøkið”, sum tann und­anfarna, sum tú slepti eftir mítt hoyringssvar, skrivar Sig­ mund Poulsen til Johnny í Grót­ in­um. Víðari afturvísir hann møgu­ leik­anum um at flyta Liljan Weihe í hetta akademiska starvið, sum Johnny í Grótinum hev­ur skotið upp. Hann nýtir sjúkra­ røkt­ar­frøðingar sum dømi, og sig­ur, at hugsa vit, at ein sjúkra­ røkt­arfrøðingur er settur sum ”sjúkrarøktarfrøðingur á Lands­ sjúkra­húsinum” og viðkomandi starv­ast á medisinsku deild, er einki í vegin fyri at flyta við­ kom­andi yvir á skurðdeildina – sum sjúkrarøktarfrøðingur, um trupulleikar stinga seg upp í ar­ beiðn­um. Ein slík flyting hevði verið ein flyting innan setanarøkið, og tað hevði lati seg gjørt uttan varsil – nettupp tí tað bæði fakliga og fysiskt er innan setanarøkið. - Men tað ber ikki til at flyta ”inn­an setanarøkið” við at flyta nevnda sjukrarøktarfrøðingin í nýtt starv sum laborantur, skriv­ stovu­fólk, vaskifólk ella annað á landssjúkrahúsinum, sjálvt um tað fysiska setanarøkið var lands­ sjúkrahúsið. Hetta er ein rætti­liga grundleggjandi og alment kend reglan innan starvs­fólka­rætt­in, sigur Sigmund Poul­sen og vísir á, at setanarøkið hjá Liljuni Weihe er ikki bara Kringvarp Føroya, men ”Leiðari í Aktuelt deildini í Kringvarpi Føroya”. - Tí ber rætt og slætt ikki til at flyta Liljan Weihe innan set­an­ arøkið, tí tað er einki annað slíkt starv í Kringvarpinum. Løg­frøði­ liga er eingin ivi: Verður ætlanin sam­bært ætlanarskrivið framd, er Liljan Weihe søgd úr starvi sum tíð­ inda­leiðari, einaferð enn – og beint ímóti tí, Mentamálaráðið hevur av­ gjørt, sigur Sigmund Poulsen. Ógreitt er, hvat nú hendir í mál­ inum. Í øllum førum kann stað­fest­ ast, at allar súðir ikki enn eru syft­ ar í Kringvarps orrustuni. Alt ber til uttan menn