týsdagur 26. juni 2018síða 2

Mikudagur 27. juni 2017 · Nr. 72 MIKUDAGSBLAÐIÐ Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Viðgerðin av málinum um stjórn­ ar­skip­an Føroyar er sum vænt­að end­að í naggatódn við tí úrslitið, at mál­ið hevur útviklað seg til ein glantrileik. Eftir at grein 25 nevndin nú hev­ ur tveitt handklæði í ringin, so er einki at gera. Hetta var møguleikin, at allir flokkar á tingi kundu semj­ ast um ein stjórnarskipan, ella um ein form­u­ler­ing um, hvussu vit sjálvi upp­fata okkum sum fólk og sum tjóð. Kunnu politikarar í øllum flokk­ um ikki ein gang semjast um tað, so er best at teir lata vera og lata mál­ið liggja – í øllum førum til so frægt búgvin fólk eru á tingi, at tey kunnu semjast um tað. Væl vita vit, at sjónarmiðini eru ym­isk. Onkur vil loysing fyri ein og hvønn prís. Tað hevur hjá summ­ um størri týdning, at Føroyar verða loyst­ar úr danska ríkinum ó­an­sæð, hvussu fólkið hevur tað. So hava vit uppaftur onnur, sum fyri ein og hvønn prís vilja hoyra undir Danmark. Millum hesar frontar eru hóast alt prag­matisk fólk, sum duga at síggja, at sjál­v­andi eiga vit at kunna við­gera hend­an spurningin utt­an at taka støðu til, um vit skulu vera í einum tættari ríkisfelagskapi ella um vit skulu vera í einum leysari rík­is­fel­ags­ skapi. Politikkur er at finna semjur, og klára politikararnir ikki tað, so hava vit bara ikki nóg góðar pol­it­ ik­ar­ar. Eitt føroyskt samleikaskjal hev­ ur ong­an týdning, um onkur ætlar at brúka tað sum eitt jarn­brot at lirka Føroyar úr rík­is­fel­ags­skap­i­ num. Eitt føroyskt samleikaskjal hev­ ur heldur ongan týdning, um tað skal brúkast sum ket­an at læsa okkum fast­ari at rík­is­fel­ags­skap­ i­num. Vit høvdu møguleikan at gera eina søguliga semju, har øll ting­ fólk í sátt og semju kundu geva okk­um eitt felags grundarlag sum fólk og sum tjóð. Men tað fáa vit ikki. Stjórn­ar­ skip­an­ar­ar­beið­ið byrjaði áðrenn full­veld­is­lands­stýr­ið tók við eft­ir syst­em­skiftið í før­oysk­um pol­i­ tikki í 1998. Tað var eis­ini eitt elju­ stríð í lands­stýrinum hjá Ed­mundi Jo­ensen frá 1994-98. Hetta stríðið eskaleraði undir full­veld­is­landsstýrinum, tá eitt heilt lands­stýri í ramasta álvara sat og samráddist við donsku stjórn­ina um at loysa Føroyar rík­ i­num. 15 prosent av føroyingum loysa okkum ikki úr ríkinum. Og 15 pro­ sent av føroyingum læsa okkum held­ur ikki fastari í ríkinum. Vælsingaðu konsu kvinnur og menn. Gevist nú við hesum. Hetta er spill av pengum og spill av tíð. Løgtingið fær ikki semju og eigur tí at gloyma alt um málið GLOYM TAÐ HARRA LØGMAÐUR Hvat er ar­ beiðs­før­ ur aldur? BOZENA RASMUSSEN KJAK SÍÐA 10 Um sjúrka­ hús­ verkið HERI MOHR KJAK SÍÐA 10 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Rannva Er­ lings­dótt­ir Sim­onsen útiseti KJAK: Til tykkara, sum leggja hend­ingar til rættis í okk­ara fremsta føroyska ment­ann­arhúsi v. v. mál­um brúkt­um í samband við til­ tøk í húsinum. Norðurlandahúsið er ein góður karmur um ment­an­n­ artiltøk í Føroyum. Tí er tað er við tungum hjarta, tá eg, sum útiseti, komi heim til Føroya til før­ oysk ment­annartiltøk í NLH og, sum áksoðari, ikki sleppi at hoyra mítt sjáldsama, høgt metta og elskaða móð­ur­mál í Føroya fremsta ment­ann­ arhúsi, men verði al­ment til­talað á donskum av før­oy­ ing­um - og enntá biðin um at tosa danskt til nørrøn tiltøk. Tað minnir um, tá før­ oyskt var bannað í skúlum og kirkj­um og vísir, at virðingin fyri okk­ara sjáld­ sama máli yvir­høv­ur ikki er sum nógv av okkum kundu ynskt. Tí vil eg hervið leggja upp­ skot framm til tykkara, sum leggja hendingar til rætt­is í okkara fremsta før­oyska mentannarhúsi. Eitt upp­ skot, sum kann vísa, fremja, læra, verja, varveita og rað­ festa tað førosyska málið: Øll tala fer fram á før­ oysk­um fyrst. 1. at føroyingar, ið tala gera so altíð á føroyskum 2. øll fortala/hendinga- stjórn fer fram á før­oysk­um 3. at kjak altíð fer fram á før­oyskum - við sam­stund­is umseting til og úr út­lendsk­ um. 4. at útlendsk tala altíð verð­ur varpað samstundis á før­oysk­um - raðfest nr. 1. 5. at føroysk tala er um­ sett sam­stundis ígjøgnum rad­io mót­takarum til hvønn ein­stakan, sum hev­ur brúk fyri tí - raðfest nr. 2 Føroyskt er tað mest sjáld­sama norrøna málið og eig­ur tí at verjast mest. Vit í Føroyum eru bestu og trúgvastu verjar av okk­ ara málið. Um vit ikki verja okk­ara mál, kunnu vit ikki vanta at nakar annar ger tað. Føroyskt er eitt avbera vak­urt og skaldsligt mál, sum vit mugu vera errin av, vísa framm og læra onnur so­leiðis at tey eisini kunnu menna føroyska málið og hal­da tað livandi. Føroyskt fyrst í Norðurlandahúsinum Av tí at so nógvir spennandi fót­bóltsdystir eru á skrá sam­stundis um tíðindini hjá Kring­varpinum eru í Degi og Viku komandi tíðina, verður skrá­in broytt soleiðis, at fót­ bólturin verður sendur bein­ leiðis, meðan Dagur & Vika verð­ur framskundiða ein hálv­an tíma. Tað sigur Heini Gaard, tíðindaleiðari í Kring­varp­i­ num í frá boðan til fjøl­miðl­ ar­nar. – HM-bólkaspælið er við at vera liðugt, og fleiri avgerandi dyst­ir eru fyri framman. Fleiri av hesum dystunum liggja tó sam­stundis sum Dagur & vika. Áður hava vit víst allar dyst­ir á heimasíðu okkara, men kom­andi tíðina vísa vit eis­ini hesar spennandi dys­ ti­rnar í sjónvarpinum. Tað hevur tó við sær, at skráin má framskundast ein hálvan tíma, skrivar Kringvarpið. Tað merkir: • Barnasjónvarpið byrjar klokk­an 17.30 • Dagur & vika byrjar klokkan 18.30 Tað er tó ikki hvønn dag. Talan er um dagarnar: • Týsdag 26. juni kl. 19.00: Ís­ land - Kroatia • Hósdag 28. juni kl. 19.00: Ong­land - Belgia • Mánadag 2. juli kl 19.00: Átt­ and­a­partsfinala • Týsdag 3. juli kl 19.00: Átt­ anda­parts­finala • Fríggjadag 6. juli 19.00: Fjórð­ ings­finala Tíðindini dvína fyri HM fótbóltinum Tórshavn Tórsgøta 1, 100 Tórshavn tel. 341800, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tel. 341800 www.sosialurin.fo Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Blaðstjóri: Barbara Holm barbara@sosialurin.fo Fyritaksstjóri Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Prent: Prentmiðstøðin Fótbóltsnørdarnir vinna á tíðindanørdunum um skíggjan í Kringvarpinum næstu tíðina