týsdagur 5. juni 2018síða 4

Mikudagur 5. juni 2018 · Nr. 63 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Útlutingin av menningar­ kvotum er nógv seinkað Loksins sær tað út til, at landsstýrismaðurin hevur mannað nevndina, sum skal velja millum tær 38 innkomnu umsóknirnar Árni Gregersen Kring landið sita nógv í vinnuni og bíða spent eftir, hvør fær menningarkvoturnar og hvussu tær verða lutaðar út. Lógin um fyrisiting av sjó­ feingi gevur heimild at lata menn­ ingarkvotur. Menn­ingar­kvot­urnar kunnu vera átta og eitt hálvt pro­ sent av samlaðu før­oysku kvot­ uni og skulu brúkast í vinnu­lig­um menn­ingarætlanum kring landið. Í ár verður sagt í kunngerð, at 42.000 tons av svartkjafti eru tøkr, sløk 9.000 tons av makreli og 7.500 tons av sild. Kvoturnar kunnu játtast í eitt, tvey, trý ella fýra ár. Broytast kvot­ urnar ár fyri ár, so verður sami pros­entpartur latin av kvotunum til tær longru menningarkvoturnar. Tað stendur greitt, at tað skal vera ein óheft nevnd, sum skal taka støðu til, hvøjar umsóknir skulu gang­ast á møti. Landsstýrismaðurin hevur sett hesa nevndina, hóast tað í skriv­ andi stund eru ávís formlig viður­ skifti, sum enn ikki eru komin uppá pláss. Landsstýrismaðurin hevur sagt fleiri ferðir, at hann ikki vil koma ov tíðliga út við, hvør mannar nevnd­ina, so nenvdin ikki verður løgd undir ov hart trýst. Virðisøking Undir stórum parti av orða­skift­ inum um nýggja lóg um vinnuligan fiskiskap var ført fram, at skal føroyska samfelagið fáa meira burt­ur úr tilfeinginum úr havinum, so er neyðugt, at fiskurin verður virðis­øktur og at hetta verður gjørt í Føroyum. Í lógini um fyrisiting av sjó­ feingi stendur eisini heilt gteitt í grein 60, at í treytunum   skal dent­ur leggjast á, at kvota verður latin til virksemi og verkætlanir, ið stuðla undir menning, virðis­øk­ ing, arbeiðsmøguleikar og inn­tøku­ møgu­leikar í ávísa økinum. Undir kjakinum um nýggju lóg­ ina var ofta víst á, at føroyingar fáa ov lítið fyri tann fisk, vit veiða. Hann verður ofta seldur óvið­ gjørdur ella bara eitt sindur ha­ greidd­ur av landinum. Vinnan hevur víst á, at skal meira fáast fyri veiðuna, so skal fisk­urin viðgerast í Føroyum so eitt meirviði verður skapt til sam­ felagið. Umframt at prísurin hækkar á tí, sum verður flutt úr landinum, so skapar virksemi í vinnuni á landi eisini arbeiðspláss og avkast til samfelagið. Tað er júst ein partur av hesum, sum menningarkvoturnar leggja upp til: 1. Umsóknin skal lýsa í hvørjum øki ella økjum í landinum menn­ingarætlanin verður framd. 2. Umsóknin skal nágreiniliga lýsa eina vinnuliga menning­ arætlan í ávísum øki ella økj­ um í landinum, sum menn­ing­ ar­kvotan skal nýtast til. 3. Umsóknin skal lýsa, hvørja nøgd av fiskaslagnum ella nøgd­ir av fiskasløgum søkt verð­ur um og fyri hvat áramál. 4. Umsóknin skal lýsa, hvussu menningarætlanin, ið kvot­ an skal nýtast til, kann skapa virðisøking, virksemi, arbeiðspláss, førleikamenning og inntøkur í ávísa økinum ella økjunum í landinum. 5. Umsóknin skal lýsa virk­is­ ætlan og fíggjarætlan og ymsu tættirnar í menningar­ætl­ anini, harundir hvussu kvot­ an er ætlað at verða nýtt og virðis­økt frá veiði til hag­reið­ ing, virking, sølu, marknað o.a. 6. Metingarnevndin kann seta seg í samband við umsøkjara við umbøn um fleiri upplýs­ ing­ar, nágreiningar ella annað tilfar enn tað, ið latið er við um­sóknini. Umsóknirnar skulu altso greitt vísa á, hvørja virðisøking ætlanin fer at geva og um hon er arbeiðsskapandi og førleikamennandi. Nevndin Ein óheft nevnd skal avgera, hvørj­ ar umsóknir verða gingnar á møti. Nevndin hevur tríggjar limir og teirra førleikar eru neyvt ásettir í kunngerð. Sum skilst hevur tað verið eitt sindur trupult at manna nevndina, men nú er hetta gjørt, so nevndin kann fara til arbeiðis. Landsstýrismaðurin við fiski­ vinnumálum sigur seg ikki tora at siga neyvt, nær nevndin verður liðug við sítt arbeiðið, men hann sigur, at hon fer at arbeiða so skjótt sum tilber. Ongin vil siga, hvørjar um­sókn­ irnar eru, men vit vita um fleiri feløg, sum saman hava søkt um kvotur til partar av menn­ing­ar­ kvot­unum. Mest spennandi verður at síggja um nýskapandi hugskot eru í teim­ um 38 umsóknunum. Tað hevur tikið tíð hjá landsstýrismanninum at manna nevndina. Menningarkvoturnar í ár eru av uppsjóvarfiski, sum svartkjaftur, sild og makreli Stóru virkini hava hogartil tikið móti mesta uppsjóvarfiskinum, men nú eru møguleikar at arbeiða uppá onkran annan máta.