hósdagur 12. juli 2018síða 32

BAKSÍÐAN Spyr og fá svar um útbúgvingar. Allar. Allastaðni. Tað er tú, sum tekur endaliga avgerð um tína útbúgving, men nú kanst tú fáa svar upp á spurningar um lestur her í Sosialinum. Holger Arnbjerg, sum starvast á Altjóða Skrivstovuni við Fróðskaparsetur Føroya, vegleiðir teg um tínar møguleikar innan útbúgving og um tey fíggjarligu viðurskiftini. Holger arbeiðir dagliga við at vegleiða fólki, sum ætla sær undir útbúgving í Føroyum ella uttanlands, antin tað er styttri ella longri útbúgving, verklig ella ástøðilig. Tú kanst senda spurningar um útbúgvingar til post@sosialurin.fo, og so svarar Holger tær her í Sosialinum. Vit hava fingið nógvar fyri spurn­ ingar eftir, at SKAT hevur sent út ein teldu post til fleiri føroyingar í Dan mark. Her hava vit samlað saman veg­ leiðandi kunningartilfar. Fleiri hava fingið teldupost frá SKAT, har sagt verður frá, at SKAT hev ur móttikið upplýsingar frá Før­ oy um um útlendsk viðurskifti fyri 2016. Upp lýsingarnir, sum SKAT hevur mót tikið frá Taks, er inniogn í før oyskum peningastovnum, rentu ­ inn tøk ur og innistandandi í pen sjóns ­ skipanum. Hesar sært tú, um tú ritar inn á sjálvavgreiðsluna hjá SKAT. SKAT hevur ikki sett upp lýs ing­ ar nir á ársuppgerðina, men tú skalt kanna eftir um upplýsingarnir eru rættir, og seta upphæddirnar inn á sjálvuppgávuna. Um tú ikki er samd/ur í upphæddunum, skalt rætta tað við at fylgja veg leið ing­ ini í teldupostinum frá SKAT. Um tú hevur havt inntøkur í Før oyum, skulu hesar inntøkur eisini uppgevast til SKAT. Hóast tú hevur varðveitt fulla skattskyldu í Før oyum sum lesandi, ert tú eisini fult skattskyldug/ur í Danmark og hevur tískil skyldu at uppgeva allar inn tøkur. Hevði tú inntøku úr Føroyum í 2016 og 2017, sum tú manglar at uppgeva, kanst tú fylgja hesi leinkjuni: Føroyafrádráttur Leita tær síðani oman til »Sjálvuppgáva og føroya frá­ drátt ur«. Har hava vit nakrar veg­ lei ð ingar til hvussu tú skalt upp­ geva út lendsku inntøkuna hjá tær. Hevur tú rætt til føroyafrádrátt, kanst tú søkja um at fáa útlendsku inn tøkuna undir Føroyafrádráttin eisini. Ofta settir spurningar Eg flutti til Danmarkar í 2016, skal eg so upplýsa mína føroysku inntøku frá áðrenn? Tað er einans tann inntøkan, sum tú hevur forvunnið eftir at tú ert flutt/ur til Danmarkar, sum er skattskyldug í Danmark. Flutti tú til dømis til Danmarkar um heystið í 2016, er tín føroyska innt­ øka í tíðarskeiðinum áðrenn ikki skattskyldug í Danmark. Men rita inn á tast­selv og kanna, at skatta­ upp gerðin hjá tær sær røtt út. Eg havi varðveitt fulla skattskyldu í Føroyum – skal eg hóast tað upplýsa før oyskar inntøkur fyri SKAT? Ja, inntøkan skal uppgevast sjálvt um tú hevur varðveitt fulla skattskyldu sum lesandi í Før oy­ um, tí tú ert samstundis fult skatt­ skyldug/ur í Danmark. Tó ber til at fáa Føroyafrádrátt til føroysku inn­ tøkuna (sí niðanfyri). Eg havi fingið almennan stuðul úr Før oyum. Skal hann eisini upplýsast fyri SKAT? Um tú hevði bústað í Danmark í tíðarskeiðnum, skalt tú upp­ geva hvat tú hevur fingið út­ goldið. Somuleiðis skalt tú kunna um hvussu nógvan skatt tú hevur goldið í Føroyum, soleiðis at SKAT kann geva ein frádrátt í útroknaða skatti num, og tú ikki verður dupult skattað/ur. Føroyafrádráttur til útlendsku inntøkuna Tað er týdningarmikið, at tú tryggjar tær, at Føroyafrádrátturin verður sett ur rætt inn, soleiðis at hann fevnir rætt um tínar inntøkur. Fyri 2016 var samlaði Føroya frá­ drátturin áljóðandi 45.000 kr (#437 Fra drag for visse gæstestuderende) og Ríkis felagsskapsfrádrátturin 36.000 kr (#54 Fradrag for fiskere, DIS be græns et fart mv.) fyri alt skatta árið*. Les meira: http://radgevingin. dk/2018/06/15/braev­fra­skat­um­ utlendsk­vidurskifti/ Tá ið tú hevur sent sjálv upp­ gávuna, fært tú eina sjálvvirkandi útrokning, sum oftast ikki hevur frá dráttin við – tískil kanst tú vænta tær eina skeiva upphædd (oftast at rinda aftur eina stóra upphædd) at byrja við. Frádráttirnir skulu setast inn manuelt av starvsfólki á SKAT, og tískil skalt tú bíða inntil svar er komið upp á tín teldupost, áðrenn upp gerðin hjá tær er rættað til. Kelda: radgevingin.dk Skalt tú undir víðari lestur uttanlands? Kom við til Betri Pisudagar! 31.juli kl. 19.00 á deildini hjá Betri í Klaksvík 1. august kl. 19.00 á Ungdómsdeildini hjá Betri í Miðbýnum í Havn. Aftur í ár Á hvørjum ári fara hundraðtals føroyskar pisur undir víðari lestur, bæði í Føroyum og uttanlands. Hetta er ein sera spennandi tíð ið krevur fyrireiking, og sum hevur nógvar spurningar við sær. Tí skipa MFS (Meginfelag Føroyskra Studenta), ASK (Altjóða Skrivstovan) og Betri fyri Pisudøgum á hvørjum ári. Tiltakið er ætlað tær, ið fer undir víðari lestur uttanlands, og endamálið er at geva tær høvi at seta spurningar, fáa góð ráð og tosa við onnur, ið eru í somu støðu, soleiðis at tú kemur so væl frá byrjan sum gjørligt. Ert tú komin inn á dreymaútbúgvingina? Gongur leiðin út um landoddarnar at víðka sjónarringin? Hevur tú stýr á SU, ÚSUN, bústað, Nem Kontu, NemID, Føroyafrádrátt o.s.fr.? Tað hava vit. Vit í MFS, ASK og Betri skipa, fyri 11. árið á rað, fyri Pisudøgum fyri tær, soleiðis at tú kanst fáa svar uppá tínar spurningar, fáa góð ráð frá serkønum, og høvið at tosa við onnur ung, ið eru í somu støðu sum tú. Skrá 2018 • MFS greiða frá ymiskum praktiskum viðurskiftum. Høvi verður at práta við MFS­umboð úr ymsum londum • Betri gevur ráð um fíggjarlig viðurskifti, ið tú eigur at hugsa um sum lesandi, m.a. Nemkontu, NemID, Fíggjarætlan, Lestrarkreditt og Betri legat • Randi Johannesen frá ”Ráðgevingini fyri føroyingar í Danmark”, gevur tær góð ráð um m.a. skattafrádrátt, ferðaískoyti, føroyafrádrátt, lestrarstuðul og bústaðarviðurskifti • Holger Arnbjerg frá Altjóða Skrivstovuni, greiðir frá, hvussu tú kanst brúka ASK í sambandi við hægri lesnað uttanlanda, og gevur góð ráð um, hvussu tú kemur væl frá lestrarbyrjan. • Eftir framløgurnar fara luttakarnir í bólkar, alt eftir hvar tey fara at lesa. Eitt umboð fyri MFS fylgir við út í hvønn bólk. Í bólkunum verður høvi at tosa við onnur ung, ið eru/ fara uttanlands í lestrarørindum. • At enda verður møguleiki at “mingla” og fáa sær okkurt leskiligt saman við einum góðum prátið. • Eisini verða kappingar, har tú kanst vinna Sveiggj ferðaseðlar, og vera við í kappingini um ein Betri­Lestrarpakka, við øllum møguligum góðum í. Ráðgevingin fyri føroyingar í Danmark skrivar 15.juni 2018: BETRI Pisudagar 2018 Við serkunnleika TAKS, 13. juli 2018 Lesandi virkið p-talið Kemur tú heim at arbeiða í summar, skalt tú virkja p-talið hjá tær, so at arbeiðsgevarin kann flyta lønina á kontu. Tú virkjar p-talið við at skriva til taks@taks.fo og upplýsa fornavn, eftirnavn, føðingardag og útlendskan bústaðin. Ger tað í seinasta lagi 13. juli 2018, um tú vilt hava lønina á kontu til ólavsøku. Hevur tú áður virkjað p-talið hjá tær í sambandi við arbeiði í Føroyum, nýtist tær ikki at virkja tað aftur, um ongar broytingar hava verið í viðurskiftum tínum síðan. Umsóknarfreistin til upptøkuna í 2018 var sunnukvøldið 1. juli á midnátt. Inn komu tilsamans 411 umsóknir til bachelor, master og hjánám. Í 2017 komu 353 umsóknir inn. Niðanfyri sæst yvirlit yvir, hvussu nógvar umsóknir komu inn til tær ymsu útbúgvingarnar. Umsóknirnar verða nú viðgjørdar, og allir umsøkjarar fáa svar í seinasta lagi mikudagin 11. juli 2018. Tey, ið fáa bjóðað lestrarpláss, skulu svara, um tey taka av plássinum, í seinasta lagi 1. august á midnátt. Lestrarskrivstovan Setrið 2018 32