týsdagur 17. juli 2018síða 17

17 Mikudagur 22. oktober 2014 · Nr. 120 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 18. juli 2018 · Nr. 81 Minningarorð um Katrin D. Jacobsen ’Tað eru tíðir í lívinum, tá løtur eru sum ár, og ár eru sum løtur.’ Hetta rann fram fyri meg, nú eitt ár er farið aftur um bak, síðani konu­ systirin Katrin Dalfríð Jacob­sen flutti úr tíðini og inn í ævinleikan – einans 57 ára gomul. Katrin var fjórða barnið av seks hjá Jonu og Malvinus Joensen í Klaksvík. Áðrenn hana komu Marj­ un, Súsanna og Kristina, og aftaná hana Bjarni og Davis. Bert Súsanna, Bjarni og Davis eru nú á lívi. Katrin var stillfør, fáorðað og lítiðlátin. Hon treivst best, har lítið varð gjørt burturúr henni. Men hon hevði sínar hugsanir og sínar greiðu meiningar, og helt hon tað vera neyðugt, ja, so fekst tú at vita, hvat hon helt og hugsaði. Ikki við nógvum og stórum orðum, nei, frið­ arliga og avgjørt. Eftir loknan 10. flokk arbeiddi hon eitt skifti í handli í Klaksvík, til hon flutt suður til Havnar, og fekk arbeiði í køkinum á Lands­ sjúkra­húsinum. Tað dámdi henni væl, men hon ynskti sær útbúgving innan skrivstovuyrkið, og fekk læru­pláss í grannskoðaravirkinum hjá Carl Vilhelm Weihe, sála. Í hesum góða, men stundum al­ spenta umhvørvi, treivst hon væl. Friða­lig og nærløgd avgreiddi hon sínar uppgávur til lítar. Eftir lokna læru starvaðist hon nøkur ár hjá grannskoðarafelagnum Han­Sam, til hon segði seg úr starvi fyri at taka sær av bókhalds- og fyri­sit­ ingarligu avbjóðingunum í virk­in­ um, sum hon og maður Christer byrj­aðu. Katrin og Christer møttust, tá hon arbeiddi í køkinum á Lands­ sjúkra­húsinum. Skjótt rann saman teirra millum, og vóru tey sum skapað til hvørt annað. Hon still, friðarlig og seiglig, og hann opin, prát­ingarsamur og skemtiligur. Tey gjørd­ust eitt gott toymi. Miðvíst savn­aðu tey seg um hús, heim og virki, meðan tey samstundis hjúkl­ aðu um døtrarnar báðar, Jonu og Gun­hild. Familju- og heimkær var Katrin, og tí vitjaðu tey ofta í Klaksvík hjá Jonu og Malvinus. Har høvdu vit mang­ar stuttligar og góðar løtur. Men tað var í heimi teirra Millum Gilja, vit aftur og aftur møttust til gam­ans og álvara. Tíðin gekk, og alt sýntist at ganga sum eftir ánni, tá tekin vóru um, at okkurt var áfatt. Eftir fá­ um árum doyðu foreldrini bæði og elsta systurin, og tí varð hildið, at Katrin var vorðin strongd av øll­um mótburðinum. Tey gjørtu tí av, at hon skuldi flyta eitt skifti til aðra dóttrina í Danmark, burtur frá dagsins avbjóðingum og ábyrgd­ um, fyri at koma fyri seg. Men tá tað ikki hjálpti, varð farið at kanna viðurskiftini betur, og so varð staðfest, at hon var rakt av herviligu Alzheimer-sjúkuni. Hetta var svárur smeitur fyri Katrin sjálva, men ikki minst fyri Christer, døtr­arnar og systkini hjá henni. Roynt varð nú at fáa sum best burturúr. Christer setti uppá, at hann skuldi klára hesa avbjóðing einsa­mallur. Tað gjørdi hann til fulnar, og ikki bert tað. Hann helt á langt útum tað, sum vit onnur hildu vera rætt og rímiligt. Vit vóru nógv saman. Ferðaðust í egnum landi, og gjørdu eisini fleiri túrar til Íslands. Hesir túrarnir á Akureyri vórðu Katrin og Christer til stóra gleði og gagn. Vit gingu langar túrar úti í náttúruni, svumu og hugnaðu okkum í góðveðrinum. Her kendi Katrin seg frælsa og kundi liva, sum dagurin var. Har var eingin, sum setti henni krøv, eingin, sum væntaði nakað av henni. Hon hvíldi í sær sjálvari, í umstøðunum, í familjuni. Hon var nøgd við lívið, og tók sjúkuna við sinnisfriði. - Tað var ein fragd at síggja, hvussu hon gleddist um lívið. Sum frá leið, gjørdist mót­ brekk­an tyngri og tyngri. Tað sást eisini væl í ’Vit eru enn til’, doku­ ment­arsendiningi hjá Kringvarpi Føroya. At enda mátti Christer geva skarvin yvir – avbjóðingin var nú so stór og krevjandi, at hann ikki megn­aði hana einsamallur. Tað var beisk­ur biti hjá honum. Var sjúkan og teir støðugt viknandi førleikarnir hjá Katrini tor­førir og møtumiklir at stríðast við, so gjørdis mótbrekkan nógv­ar ferðir tyngri av teimum forð­ing­um, sum kommuna og lands­myndug­ leik­ar løgdu fyri dagin. At ivamál og ósemjur kunnu stinga seg upp, tá stórmál í óðum verkum verða flutt frá landi til kommunu, er kanska at skilja. Men at Almannaverk og Kommuna, tá trupulleikarnir eru pørtunum púra greiðir, tilvitað snúgva sær undan, og lata hin sjúka og familjuna hokna í mótgongdini, og - ístaðin fyri at skapa loysnir - brúka alla orku til at sleppa undan ábyrgd og verja egnan ’integritet’, er ikki at skilja. Tað var steinur omaná byrðu. Tá so Markamótanevndin hevði talað og staðsett ábyrgd, var Katrin komin so mikið langt á sjúku­leið, at hon sjálv fekk lítla og onga gleði av avgerðini. Men tøkk skulu starvsfólkini í Skotarók og á Lágargarði fáa. Tit løgdust ikki á boðini. Fyri ári síðani, hin 9. juli 2017, flutti Katrin so inn í æviga bú­stað­ in. Tað er altíð sárt at siga vinum farvæl. Tað er sárt, at Katrin, sum triðja konusysturin, er farin – allar í bestu árum. Men kristna vónin, at vit skulu hittast aftur, gevur styrki at halda leiðina fram. Hjá tykkum, Christer, Jonu og Gunhild, og hjá okkum, sum stóðu henni nær. Men ikki bert okkum. Nei, øll, sum eiga hesa vón og hava sagt familju, næstr­inum og vinum farvæl, kunnu samgleðast við okkum: vit skulu hitta okkara kæru aftur. Ærað veri minnið um Katrin Dalfríð Jacobsen. Alexander 9. juli 2018 MINNINGARORÐ KJAK Grundhugsjónin er, at ongin skal tjena pengar Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur, løgtingskvinna   Hendan sosialistiska samgongan er besta prógvið uppá, at fyri tað um reið­ar­ar og annað gott fólk í vinn­ uni blíva revsaði og undirdýkt í skattum og avgjøldum,  so fær van­ ligi lønmóttakarin ikki meir í sín løn­arposa fyri tað.  Tað er nú staðfest, at    rakstr­ ar­rópið undan valin­um    Fólksins ogn meintist  við lands­kass­ans ogn og er ikki komið út til ar­beið­andi fjøld­ina enn. Við hesi sam­gong­uni fer Fólks­ins ogn heldur ong­antíð at náa út til alt    fólkið kring alt landið,  men verð­ur upp­etin áðrenn av sosialist­un­um í Tinganesi.    Nýggir aktørar ? Samgongan sigur seg vilja hava nýggjar aktørar inn í fiskivinnuna ?  Men hvør hevur hug at fara inn í eina vinnu, har úrslitið mestsum er givið uppá forhond - nevniliga tú sleppur ikki at tjena pengar ?    Slettis ikki nógvar pengar.    Tú skalt stríðast og kempa, men bara so dánt yvirliva,  ikki nógv meir enn tað.   Ongin skal blíva ov sterkur Eftir politikkinum    at døma, so  ynskja Høgni, Aksel og Poul  okk­ um aftur til 8-manna­før­ini og slupp­ung­arnar. Har  føla teir  helst, at teir hava meir kontr­ol.    Teir mugu ikki missa kontrol.   Ongin skal blíva ov sterk­ur. Higartil er    ikki nógv,    sum bendir á nakran serligan áhuga hjá øðr­um at koma uppí fiskivinnuna. Hetta er væl skiljandi, tí fiskivinnan er ikki lokkandi, so leingi hendan  sosialistiska    samgongan sit­ur. Mest umráðandi er  at mjólka sum mest av peningi úr vinnuni inn  í landskassan.  Óvinaliga    sinnað móti dugna­ lig­um   reiðarum og  vinnulívsfólk Vit hava eina samgongu, sum  er óvina­liga    sinnað móti dugna­lig­ um      reið­arum og    vinnu­lívs­fólki, sum tjena pengar. Tey skulu revs­ ast.    Eisini    privat­fólk, sum tjena peng­ar merkja avgjalds­øðina hjá hesi sam­gonguni. Ístaðinfyri at gera ábøtur í    fiskivinnuni, har tað ikki gong­ ur  væl, so fer samgongan eftir tí part­inum av fiski­vinnuni, har tað gong­ur væl og ger stóran skaða har. Ongin skal vága sær at stinga stavn­in framum. Tey skulu skjóta á og ongin skal tjena pengar. Harumframt kunnu tey eis­ ini  rokna við at skula standa model til almenna útspilling.   Tað blív­ur meiningsleyst hjá vinnuni og øll­ um øðrum at tjena pengar. All­ur fram­taks­hugi og fyritaksemi verð­ ur køvt.    Skulu vera skaffidýr ? Tað sýnist, at nýggju aktørarnir - og teir verandi skulu vera skaffi­ dýr til almennu sosialistisku ovur­nýtsluna, sum vit eru vitni til í dag.   Teir skulu hava tað sum krevst fyri at yvirliva, men  restin skal í stóra pott til Høgna, Aksel og Pól til teir at deila út.    Tað er undar­ligt um nýggir aktørar hava hug at fara uppí eina vinnu, har møgu­leikin at tjena pengar ikki er til stað­ar.    Trælabindir Kvf gjørdi í 2017 samrøðu við kenda skiparan og reiðaran Mortan Jó­ hanne­sen. Har segði hann m.a. at lands­stýrið trælabant teir. Gjøldur bleiv tá gjørt burtur úr hesum, men við nú­ver­andi politikki, blíva hesi orð­ini meir og meir til veruleika. Føroyar mugu bjargast undan sosialistunum í Tinganesi áðrenn øll okkara høvuðsvinna gevur skarv­in yvir og kastar handklæðið í ring­in.