týsdagur 31. juli 2018síða 6

Mikudagur 1. august 2018 · Nr. 87 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 TÍÐINDI Árni Gregersen Tá ið løgmaður heldur sína ólavsøkurøðu, so ger hann ofta upp tað, sum sam­gong­ an hevur framt, men hann sting­ur eisini út í kortið, hvat er fyri framman. Tað sigur seg sjálvt, at tað er ómøguligt í sjálvari røðuni at fara niður íu smálutir. Tí fáa tingfólk eisinieitt fylgi­ skriv við, sum meira ná­ greini­ligt vísir, hvørji lógar­ upp­skot eru á veg og hvat lands­stýrið annars ætlar í ting­setuni. Niðanfyri hyggja vit at tí sonevnda løglistanum og ganga í gjøgnum nøkur av málunum, sum einstøku aðal­ráðini arbeiða við. Revislógin á føroyskum Tað er ikki beinleiðis nýtt, tí arbeiðið er í gongd at gera revsi­lógina føroyska og dag­ føra hana. Hetta er eitt drúgvt mál at fáast við, tí vit hava ikki áður havt eina føroyska revsi­lóg. Umframt at hon skal skriv­ ast á føroyskum, so skal lóg­ in eisini dagførast, so hon hóskar saman við donsku revsi­lógini, sum er dagførd mang­ar ferðir, tá ið okkara ikki er dagførd. Eisini rættargangslógin er afturútsigld í mun til ta donsku. Talan er ikki einans um smávegis frábrigdi, men um sera umfatandi og prinsipiellar munir á lóg­ gávun­um. Fleiri enn 200 lógar­broyt­ingar eru gjørdar í donsku rættargangslógini, sum ikki eru settar í gildi fyri Før­oyar. Flestu av hesum lógar­ broyt­ing­um eru grund­ aðar á nýggja tøkni, eina fjøl­broyting av rættar­ støðu­ni, eina betring av rættartrygdini og at geva al­menninginum betri innlit í arbeiðið hjá dómstólunum Ein nýggj lóg um persóns­ upp­lýsingar er samtykt í ES. Før­oyar noyðast tí eisini at broyta somu lóg, tí vit eru í ES góðkendt sum trygt triðja land. Sama lóg sum í ES, er galdandi í flestu norðurlondum. Um­sitingarætlan til fiskivinnuna Nýggja lógin um fyrisiting av sjófeingi kom í gildi á nyggj­ ári­num, men enn eru fleiri lut­ir, sum ikki eru farnir at virka enn. Fiskimálaráðið arbeiðir í løtuni við einum uppskoti til eina umsitingarætlan og veiði­reglum. Uppskotið, sum fer at áseta karmar og manna­ gongd fyri mest loyvdu veiðu eftir botnfiski og áset­ ing av fiskidagatali í før­ oyskum sjógvi, verður latið Løg­tinginum seinni í ár Tá ið fiskidagar verða nevndir, so er tað bert fyri smáu bátarnar, tí alt annað verður fyriskipað við kvot­ um, sambært nýggju lógini. Eitt annað, sum heldur ikki er gjørt og ikki samtykt í tingi­num, er veiðugjaldið. Hugsjónin aftan fyri veiði­gjaldið er, at gjaldið bein­leiðis fylgir tí fíggjarligu gongd­ini í vinnuni. Ein skatting av tilfeingis­ rentuni er eitt gjald av eyka stórum vinningi og kann ikki samanberast við vanligan partafelagsskatt ella verandi skipan um veiðigjald, ið bygg­ir á eitt fast gjald fyri hvørt veitt kilo, sigur fiski­ mála­ráðið. Fiskiálaráðið vísir á, at vit eru í gongd við at byggja eitt nýtt havrannsóknaskip. Skrokkurin verður bygdur í Turk­landi og so sleipaður til Føroyar, har Mest ger restina á skipasmiðjuni á Skála. Skrokkurin kemujrs til landið næsta summar og skip­ið skal vera liðugt í 2020. Landbúnaður hoyrir eisini undir fiskimálaráðið. Í heyst verður aðalorðaskifti á tingi um landbúnað og fyri­ reikingarnar til eitt álit eru í gongd í ráðnum. Ein milljard leyp av Síðani hendan samgongan tók við er avlop aftur komið á fíggjar­lógina. Búskaparliga gongdin er vend, marknaðarprísirnir fyri fisk og laks hava verið góðir og fólk venda heimaftur til Føroyar. Í 2016,2017 og 2018 er av­ lopið á fíggjarlógini meira enn ein milljard krónur. Fíggjarlógin fyri 2019 skal leggjast fyri Løgtingið áðrenn 1. oktober 2018, og hon verður smíðað sambært játtanarkørmunum fyri 2019, ið vórðu samtyktir á Løgtingi í vár. Málið er, at úrslitið verður 400 mió. kr. í fíggjarlógini fyri 2019, ið skal grundast á var­ligan og skynsaman fíggjar­politikk. Hetta tí, at landsstýrið og samgongan meta, tað er alneyðugt við munandi av­ lopum í góðum tíðum til tess at rinda aftur skuld og at bjálva føroyska búskapin til verri tíðir. Soleiðis kunnu vit fáa ein meira sjálvberandi og sjálvbjargnan búskap. Eitt amboð, sum er komið afturat stýra búskapinum við, er Búskapargrunnurin. Hann hevur fyrst og fremst til endamáls at avmarka sveigg­ini í búskpainum. Fíggjar­málaráðið sigur, at verður 2018 roknað uppí, so verður mett, at einar 450 milljón­ir krónur standa í Bú­ skap­ar­grunninum. Boðað verður frá, at í hesi tingsetuni verða ávísar dag­ føringar av lógini um Bú­ skapargrunnin algdar fyri ting­ið. Eitt annað, sum stendur fyri framman er at talgilda Før­oyar. Arbeiðið er í gongd og skal eftir ætlan era alt samskifti millum tað almenna og vinnu og borgar­ ar lættari og skjótari. Hetta ætlar samgongan at fremja í tingsetuni Aðalráðini hava nógv mál, sum ætlanin er at fremja ella fara undir í tingsetuni, sum júst er byrjað Við løgmansrøðuni fylgir ein listi um, hvat samgongan ætlar sær at gera í hesi tingsetuni