hósdagur 9. august 2018síða 32

FRÍGGJADAGUR 10. AUGUST 2018 SOSIALURIN 91 32 BARBARA HOLM   E in teirra, sum hevur havt mong ferðafólk við sær í gjónni við Gjógv og tikið manga mynd av hesum risa­krabbunum, er Ingi Sørensen. Men í dag er eingin risa krabbi eftir. Or­søkin er, at fyri nøkrum døgum síðani vitjaðu nøkur ferðafólk við Gjógv. Hesi høvdu kavaraútgerð, og tá tey fóru úr gjónni aftur, høvdu tey allar risa krabbarnar við sær. So nú eru hesir nógv avmyndaðu krabb­ar helst blivnir ein betri biti hjá nøkrum ferðafólkum. Ein hend­ing, sum Ingi Sørensen er sera harmur um.  - Tað ringasta av øllum er, at vit kunnu jú einki gera við tað. Eingin lóg forðar, at fólk taka tað teim­ um lystir úr havinum, sigur Ingi Søren­sen.  Umframt at hann kavar nógv í Før­oyum, so hevur Ingi Sørensen eisini drúgvar royndir við at kava í øðrum londum.  - Eg havi so ongantíð enn upp­ livað, at tað ikki er ólógligt at taka nakað úr sjónum. Har eg havi verið er mottoið vanliga “tak bara myndir við tær avstað, lat bara bløðrur liggja eftir tær”. Hetta tí, at man sjálvandi ikki kann oyða náttúruna, har man er. Men tað kann man so í Føroyum, sigur ein mót­fallin Ingi Sørensen.  Í næstum skal Ingi Sørensen eftir ætlan til Finnlands á kavara­ ferð. Men til tað krevst serligt loyvi, sum tú skalt søkja um.  - Tað er eisini av trygdarávum, men tað er púra vanligt, at tú skalt hava loyvi og ein guide við tær, tá tú kavar í øðrum londum, sigur Ingi Søren­sen, sum eftirlýsir reglur á øki­num.  - Tað er sjálvandi keðiligt at gera for­boð, men sum tað allarminsta má man gera tað ólógligt at taka nakað við sær úr sjónum. Ímynda tær, um ferðafólkini fóru avstað við øll­um fuglunum teir sóu í einum bergi. Tað hevði neyvan fallið á góða jørð, sigur Ingi Sørensen og vísir á, at tað eigur at vera tað sama fyri tí, sum livir í sjónum. Gjáarmaður harmast - Tað eru nógvir kavarar her við Gjógv, og tey reypa altíð um teir stóru krabbarnar, sum vóru í gjón­ ni, sigur Hans Andrias Djur­huus, gjáar­maður.  Hans Andrias Djurhuus hevur hús á gjónni, so hann sær alt virk­ semi, sum er í gjónni. Hann sá eisini, tá ið ein bilur parkeraði við tveim­um ferðafólkum, sum fóru at kava, og komu uppaftur við fleiri av risa krabbunum.  - Eg fór út og segði við tey, at hatta var ótrúliga synd. Tað vóru tey samd í, tá ið eg greiddi teimum frá, at nú var einki at hyggja eftir hjá teimum, sum komu næst at kava, sigur Hans Andrias Djurhuus.  Ferðafólkini spurdu hann, hvar tað stendur, at tað ikki er loyvt at taka krabbar ella annað úr havinum.  - Eg vænti ikki tað stendur nakra­staðni. Men tað burdi verið ólóg­ligt at tikið nakað úr havinum, og tað burdu ferðaskrivstovurnar for­talt fólki. Ferðafólkini vita jú ikki meira enn tað, sum tey fáa at vita frá ferðaskrivstovunum, sigur Hans Andrias Djurhuus, sum sigur seg harmast um, at føroyska náttúr­an mest av øllum tykist sum eitt sjálv­tøkuborð hjá ferðafólki. Er eingin lóg ímóti tí - Mær vitandi eru ongar forðingar fyri, at fólk kunnu heinta og fiska tað tey vilja úr sjónum, sigur Peter Flugge, skrivar í Yvir­frið­ ingar­nevndini. Í Heilsu- og Inn­ lendis­málaráðnum vísa tey til Yvirfriðingarnevndina í málinum um krabbarnar. Peter Flugge, skrivar í Yvir­ frið­ing­ar­nevndini sigur, at upp á stand­andi fót fær hann ikki sagt, um krabbarnir av onkrari orsøk skuldu verið friðaðir. Men helst eru teir ikki tað, og sostatt eru ongar reglur, sum forða fólki at taka teir - og alt annað ein kundi hugsað sær - úr gjónni við Gjógv og fyri so vítt eisini alla aðrastaðni í havinum kring Føroyar. - Í Danmark og aðrastaðni við eru fiskakort, sum fólk skulu hava frá tí almenna, fyri at sleppa framat at fiska í alment atkomiligum støðum. Men tað hava vit ikki í Før­oy­um. Í Leynavatni og nøkrum fáum vøtum aftrat skalt tú tó hava fiskakort, tá tú ætlar tær at fiska laks í sesongini, men tað er til eitt felag, sum hevur rættindi og ikki til landið, greiðir Peter Flugge frá. - Krabbarnir eru at helst at meta sum alt annað fiskarí. Fólk fara við tráu har tey vilja at fiska, tað eru ongar forðingar fyri tí, greiðir Peter Flugge frá.  Útlendingar ruddað gjónna fyri krabbar Gjógvin við Gjógv er tiltikin vøkur. Seinastu mongu árini hevur hon verið eina vitjan verd hjá mongum kavarum. Og eitt, sum hevur verið at upplivað undir vatnskorpuni, eru fimm/seks risa stórir krabbar, sum hava verið at sæð við sama øki í gjónni í fleiri ár.  Men í dag er eingin krabbi eftir, tí nú eru teir tiknir av ferðafólki UMHVØRVI: Einki eftirlit