týsdagur 28. august 2018síða 4

Mikudagur 29. august 2018 · Nr. 99 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 TÍÐINDI Árni Gregersen Týsdagin og mukudagin hevur Útnorðurráðið fund í ting­húsinum í Havn. Politikararnir, sum um­ boða Ísland, Grønland og Før­oy­ar fara at tosa um, hvønn leiklut økini her á okkara leiðum fara at hava í nýggja heimspolitiska veru­ leikanum. Fundurin er skipaður so­leiðis, at bæði íslendski, grønlendski og før­oyski ráð­ harrin við uttan­ríkis­mál­ um luttaka og teir tríggir ráðharrarnir fara eisini at koma við boðum uppá, hvussu teir síggja fram­ tíðina. -Uttanríkisráðharrarnir fáa hvør nakrar minuttir at siga teirra hugsan, so teir hava rímiliga góða tíð, sigur Kári P. Højgaard, sum er for­ maður í Útnorðurráðnum. -Tá ið teir so hava lagt fram, so ber til hjá út­ norður­ráðslimunum at setta spurningar, bæði til ráð­harrarnar og til hvønn annan. Stórar broytingar Leiðirnar í útnorði eru blivnar nógv meira áhuga­ verdar fyri restina av heimi­ num hesi seinastu árini. Høvuðsorsøkin er, at ein siglinarleið er við at lata seg upp norðanfyri og ísurin bráð­nar so mikið nógv, at atgongdin til ráevni í undir­ grundini eru lættari at sleppa til nú. Stórveldini halda eygu við broytingunum. Tað er ongin loyna, at Russland og USA hvør í sinum lagi royna at kradda sær so stóran part av hesum øki, sum til ber, men nú sæst áhugi eisini frá øðrum stórum londum. Vit hava hoyrt um kin­ ver­ska áhugan fyri Grøn­ landi, men tað er eisini ein hópur av heimsins londum, sum royna at ryggja sær plass í Arktiska Ráðnum, tí metinganar eru, at hetta ráð, fer at hava eitt avgerandi orð at siga um, hvat skal henda á arktisku leiðunum. Tað eru júst hesi viður­ skifti, sum formansskapurin fyri Útnorðurr´ðanum hevur valt at varpaljós á á fundi­num í Havn í næstu viku. Samstarvið Umframt stóra, almenna kjakið um leiklutin hjá lond­ unum ít útnorði, so verður høvi hjá ráðnum eisini at hyggja eitt sindur inneftir fyri at vita, hvat er komið burturúr, bæði hjá ráðnum, men eisini í samstarvinum á stjórarstigi millum londini. Fyrst og fremst er ætlanin at kjakið skal snúgva seg um sam­starvið í útnorði. Hvussu kann tað styrkjar, bæði í almenna rúminum, millum stjórn­irnar og innanhýsis í Út­norðurráðnum? Tað er ongin loyna, at mangar verður tosað í polit­ isk­um krókum um, hvat kem­ur burturúr ferðing og fund­um, sum verða hildnir. Tí er onki at ivast í, at tað hevði styrkt ráðið í al­ menna rúminum, um tað eydnaðist at loyst onkur mál í felagsskapi – heldur enn bert at tosa og fundast. Útnorðurráðið hevur fing­ið eina avtalu í lag við ES yingið um at partarnir hittast einaferð um árið og ráðið hevur eisini fingið ein eyg­leiðarasess í Arktiska ráð­ num. Tað er soleiðis, at Út­norð­ ur ráðið ikki beinleiðis kann taka avgerðir vegna lima­ londini, men kann koma við áheitanum um ymiskt.. Millum annað verður tos­ að seinna dagin í næstu viku um áheitanina frá ráðnum um at taka havdálkingina av plasti í álvara. Serliga verður víst til mikroplast, sum nú í stóran mun sæst aftur í livandi tilfeinginum í havi­ num. Kári P. Højgaard, for­ maður í Ráðnum er júst á ráð­stevnu á Álandi, ahr spurn­ingurin um havdálking eisini er á skránni. Har snýr tað seg mest um Eystrasalti og hvat skal gerast fyri at rein­sa hann aftur. STØÐAN HJÁ ÚTNORÐI Í HEIMSVERULEIKANUM Tá ið Útnorðurráðið heldur fund í Føroyum í næstu viku, verður høvuðsevnið leikluturin hjá Útnorði í nýggja geopolitiska heiminum Poul Michelsen, landsstýrismaður við uttanríkismálum, luttekur á fundinum hjá Útnorður ráðnum Kári P. Højgaard, Sjálvstýri, er formaður í ráðnum Íslendski uttanríkisráðharrin Guðlaugur T. Torðarson kemur eisinitil Føroyar Vivian Motzfeldt, er landsstýriskvinna við uttanríkismálum í Grønlandi