hósdagur 25. november 2004síða 2

2 Nr. 226 - 25. november 2004 Nr. 226 - 25. november 2004 3 Avmyndar ferða- fólk nakin Í Heathrow-floghavnini í London eru eftirlitsmynd- ugleikarnir farnir at royna eitt tól, sum kann avdúka, um ferðafólk ætla at taka vápn við sær í flogfarið. Talan er um eitt tól, sum tekur røntgenmyndir av ferðafólkunum. Myndir- nar síggjast á einum skíggja, og tær avdúka, um viðkomandi hevur nakað vápn uppi á sær. Men trupulleikin er, at myndir- nar avdúka eisini, hvussu fólk síggja út innan fyri klæðini, og tað eru øll ikki líka fegin um. Eitt nú hev- ur bretski borgararætt- indafelagskapurin Liberty mótmælt nýggja eftirlit- inum, tí hann vil vera við, at myndirnar eru alt ov ágangandi og avdúkandi. Susann Hallowell, sum er stjóri á tí stovninum, sum hevur ábyrgdina av flogtrygdini í USA, hevur roynt tólið, og hon letur væl at tí. Hon var ikki bangin fyri at lata seg av- mynda, tá hon fyri nøkrum døgum síðani vísti tíðinda- fólkið tað nýggja tólið, sjálvt um myndin á skíggj- anum vísti hana nakna. Men hóast stjórin er fegin um nýggja tólið, hava amerikonsku trygdar- myndugleikarnir kunn- gjørt, at teir ætla sær ikki at seta tólið upp í ameri- konsku floghavnunum. Grundgeving teirra er, at tólið gongur fólki ov nær. Tað serliga røntgentólið verður longu brúkt í fongslum, so fangavørðar- nir kunnu kana, um vitj- andi hava nakað ólógligt uppi á sær, tá tey koma at vitja fangarnar. Í Suður- afrika verður tólið eisini brúkt í gullnámunum fyri at forða fyri, at námsar- beiðsmenn taka gull við sær til hús. Bretsku trygdarmynd- ugleikarnir hava ikki enn gjørt av, um teir skulu brúka skipanina. Fyribils verður hon roynd í Heath- row, og sambært starvs- fólkunum hava tey flestu ferðafólkini einki ímóti at lata seg avmynda, sjálvt um tey framanundan fáa at vita, at skíggin fer at vísa tey nakin. Fyritøkan, sum ger tað nýggja eftirlitstólið, við- gongur, at tað kann vera eitt sindur óheppið, at allur kroppurin verður vístur nakin, og tí verður arbeitt við at laga tólið soleiðis, at summir partar av kroppinum verða fjald- ir, skrivar AP. Gomul lóg skal burtur Síðani 1948 hevur tað verið bannað fólki í Suð- urkorea at siga nakað rós- andi um grannalandið Norðurkorea, men nú ætl- ar stjórnin at taka lógina av. Roh Moo Hyun, forseti, heldur, at lógin er ikki tíðarhóskandi longur. Hon bleiv sett í gildi í sínari tíð fyri at forða fyri, at polit- iskar hugsjónir skuldu breiða seg suður um mark- ið ímillum tey bæði koreansku londini, eins og hon skuldi forða fólkið í báðum londunum at ferð- ast um markið. Men hetta er ein farin tíð, sigur for- setin, sum kallar lógina eina leivd frá Kalda kríg- num. Tað eru kortini ikki allir suðurkoreanar, sum eru samdir við forsetanum. Nógvir konservativir suð- urkoreanar halda, at stjórnin slakar ov nógv fyri tí kommunistiska stýr- inum í Pyongyang. Politikarar hjá andstøð- uni eru ímóti ætlanini hjá forsetanum. Teir siga seg stúra fyri, at uttan galdandi lóg fara sjónarmiðini hjá norðurkoreanska stýrinum at festa røtur í Suðurkorea. Teir vísa á, at sambært fregnartænastuni hevur Norðurkorea umleið 40.000 agentar í Suður- korea. UTTAN ÚR HEIMI Andstøðan í Ukraina hevur tikið sítt egna valevni í eið sum forseti, og í fleiri av teimum stóru býun- um nokta myndug- leikarnir at gera eftir boðum frá øðrum enn honum UKRAINA Árni Joensen fartekst@mail.dk Løgfrøðiliga hevur forseta- eiðurin hjá Viktor Jusj- tjenko ongan týdning, men fyri ta ukrainsku andstøð- una er hann ímyndin av kravinum um, at tað al- menna valúrslitið verður ógildað, ella at myndug- leikarnir viðurkenna, at Jusjtjenko var tann veruligi vinnarin. Fagnaðurin mundi ongan enda fingið, tá andstøðu- leiðarin legði hondina á bíbliuna og svór forseta- eiðin. Vesturlendskir eyg- leiðarar halda, at umleið 200.000 fólk stóðu uttan fyri tinghúsið og fagnaðu honum. Fyrradagin royndi and- støðan at fáa tjóðartingið at samtykkja eitt uppskot um misálit á valnevndina og valúrslitið, men hon mátti sleppa ætlanini, tí bara 191 tinglimir játtaðu at atkvøða fyri. Skuldi uppskotið sam- tykkjast, máttu minst 226 av teimum 450 tinglimun- um atkvøða fyri tí. Andstøðan hevur svorið, at hon fer at halda fram við sínum tiltøkum, til mynd- ugleikarnir slaka. Í gjár frættist, at býarmyndug- leikarnir í fleiri av teimum størstu býunum, teirra mill- um høvuðsstaðnum Kiev og býunum Lviv, Lutsk og Khmelnitskij, hava boðað frá, at teir fara ikki at gera eftir boðum frá nøkrum øðrum enn Jusjtjuenko. Samsundis ljóðaði, at kolanámsarbeiðsmenninir, sum eru fleiri túsund í tali, ætla sær til Kiev at taka lut í tiltøkunum hjá andstøð- uni. Tað er heldur ikki bara andstøðan, sum er misnøgd við tað almenna valúrslitið. Umleið 150 ukrainskir diplomatar kunngjørdu í gjár eina fráboðan, har teir søgdu seg vera vónsviknar av myndugleikunum. - Vit, sum eru ukrainskir diplomatar, mótmæla for- setavalinum og teirri sann- roynd, at valið gjørdist eitt skammiligt kríggj ímóti okkara egna fólki, stóð millum annað í kunn- gerðini frá diplomatunum. Russland er fyribils ein- asta landið, sum alment hevur viðurkent tað al- menna úrslitið av forseta- valinum sunnudagin. Vladimir Putin, forseti, hevur alment styðjað val- evnið hjá stjórnini, Viktor Janukovitj, og Putin hevur biðið ukrainska fólkið virða úrslitið og landsins lógir. Í ES eru tað altsamt fleiri, sum mæla til at seta tiltøk í verk ímóti Ukraina, eftir at óheftu valeygleiðararnir hava kunngjørt, at valið var ikki demokratiskt. Danski forsætisráðharrin, Anders Fogh Rasmussen, segði fyrradagin, at vilja teir ukrainsku myndugleikarnir ikki samstarva, eigur tað at fáa avleiðingar. Vil royna semju Fyrrverandi polski forsetin Lech Walesa hevur boðið sær til at royna semju ímill- um myndugleikarnar og andstøðun í Ukraina. Hann segði við tíðindastovuna AP í gjár, at hann hevur fingið eina áheitan frá Viktor Jusjtjenko um at virka sum semingsmaður, men at hann fer ikki til Ukraina, fyrr enn Leonid Kutsjma, forseti, góðtekur tað. Sjálvur er Walesa ikki í iva um, hvussu týdningar- mikið valið í Ukraina er. - Virkar Ukraina ikki eftir teimum demokratisku prin- sippunum, endar landið undir russiskum harradømi eins og Hvítarussland. So fáa vit Sovjetsamveldið umaftur, men í einari nýggjari útgávu, sum verður vandameiri enn tann fyrra, og tí mugu vit gera alt, sum gerast kann fyri at gera Ukraina til eitt demo- kratiskt land, sigur Walesa við AP. Polski forsetin, Alek- sander Kwasiniewski, hev- ur mælt evropeiskum leið- arum til at fáa partarnar til samráðingarborðið. Hann hevur skotið upp, at uttan- ríkiskommiserurin hjá ES, Javier Solana, skal virka sum millummaður. Á eggini til borgarakríggj Umleið 200.000 viðhaldsfólk hjá andstøðuleiðaranum Viktor Justjenko kringsettu forsetaborgina fyrrakvøldið Mynd: Reuters C M Y K 3 2