mánadagur 18. februar 2019síða 2

Mánadagur 18. februar 2019 · Nr. 20 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 FRANK DAVIDSEN KJAK SÍÐA 16 Yvir­ boðspoli­ tikk­ur og popu­lisma HELGI ABRAHAMSEN KJAK SÍÐA 16 Koma aftur við skeivum tølum Tann 8. juni í fjør varð eitt álit hand­að løgtingsformanninum um ting­fólk­a­lønir og eftirlønir. Tað hevur ligið í kortunum, at ser­liga pensjónsskipanin hjá ting­ fólki skuldi takast av, eins og hon er tað hjá lands­stýrisfólki. Tað hava ver­ið nógv­ar at­finningar at pol­it­ ik­ar­um, tí teir hava samtykt sær fulla tæn­astu­mann­a­pensjón eftir bara 8 ár­um fyri landsstýrisfólk og 16 árum fyri ting­fólk. Onnur fólk skulu vera tæn­ast­u­fólk í 37 ár fyri at fáa fulla pen­sjón. Kaj Leo Holm Johannesen legði upp­skot fyri tingið um at broyta við­ur­skiftini hjá landsstýrisfólki, tá tað triðja á­litið í røðini varð hana hon­um. Hetta var samtykt, og tí verða landsstýrisfólk í dag ikki eftir­lønt sum tæn­ast­u­fólk, men fáa 15 prosent í pen­sjóns­inn­gjaldi. Men Páll á Reynatúgvu letur bíða eftir sær – ella er hann kanska ikki samdur við nevndina, sum skrivaði honum álitið – ella kanska hann kemur í tingið við upp­skot­i­ num nú í tólvta tíma, men tað tyk­ ist ósannlíkt. Hann lovaði annars í summ­ar, at uppskotið skuldi leggj­ ast fyri tingið eftir ólavsøku. Løgtingsformaðurin fekk ann­ ars í posa og sekk, tá lønin hjá lands­stýr­is­fólki varð broytt. Tí hann fekk somu lønarhækking, sum løg­maður, men varðveitti sera munagóðu tæn­ast­u­manna­pen­sjón­ ina. Tað gjørdi løgmaður ikki. Um­ rokna vit pensjónina hjá løg­tings­ for­mann­i­num til pensjónsinngjald, so svarar tað til langt yvir 100.000 kr um mán­aðin í pensjónsinngjaldi. Tí so fyr­imunarlig er tænastu­ mann­a­pen­sjón­in, tá hon verður speedað upp til fulla eftirløn eftir bara 8 ár­um og ikki 37, sum lógin varð ætlað til. Sambært álitinum, sum liggur í skuffuni hjá Páll á Reynatúgvu, so skulu tingfólk fáa 14,4 prosent í løn­ar­hækking. Lønin skal hækka frá 38.585 kr til 44.147 um mánaðin. Men so missa tingfólk skattafría í­skoyti upp á 2.000 kr um mánaðin. Tey missa tæn­stu­mann­a­eft­ ir­løn­ina og fáa í staðin 15 prosent om­an á lønina í pensjónsinngjaldi, so sum so nógv onnur fólk fáa. Tingfólk, sum hava sitið 16 ár á tingi, fáa í dag 23.151 kr í pensjón frá tí tey eru 60 ella 67 ár. Tingformaður fær 37.283 kr um mánaðin í pensjón. Men hendan sera fyrimunarliga skip­an fyri tingfólk skal sambært á­lit­i­num takast av. Spurningurin er bara, um Páll á Reyna­túgvu ætlar at avgreiða mál­ið, ella um tað verður súltað til næsta løgtingið at taka støðu til og har­við útsett í minsta lagi í fýra ár. LÆKKA NEYVAN SÍNA PENSJÓN Michelinstjørnurnar verða handaðar í Århus í dag Super-pensjónin hjá tingfólki verður neyvan lækkað enn á sinni Kom­andi vikurnar heitir Ráð­ið fyri Ferðslutrygd á bil­før­arar um at kanna, hvussu bakljós teirra virka. Sam­stundis fer løgreglan at gera kanningar, meðan á­tak­ið er. Nakrir bilar eru soleiðis inn­rætt­aðir, at bakljósini tendra sjálvvirkandi, tá tað tørv­ar. Í øðrum verður bil­ før­ar­in mintur á at tendra ljós­ini. Trup­ul­leikin við sum­mum bil­um er, at bak­ ljósini ikki tendra sjálv­ virkandi. Tað kann vera lætt at gloyma, tá vit í mong ár hava verið von við at ljós­ini tendra sjálvvirkandi. Har­ um­framt er tað ikki ólógligt at koyra við sløktum bak­ ljós­um, tá tað er ljóst. Trup­ ul­leikin kemur, tá tað til dømis skýmir, fer at regna ella tú koyrir inn í ein tunn­ il. Er tín bilur framleiddur mill­um 2011 og 2016, kann vera, at bakljósini ikki al­ tíð tendra. Ein ES-regla var galdandi, sum setti krav um at bara framljós tendraðu sjálvvirkandi. Ein av grundgevingunum fyri hesum var, at minkaða nýtslan av bakljósi skuldi hava jaligt árin á um­hvørv­ ið við minni nýtslu av brenn­i­evni og harvið minni CO2-útláti. Hetta var broytt í 2016 so at bæði framjós og bak­ ljós á øllum nýggjum bilum skuldi tendra sjálvvirkandi. Regl­an skal fyribyrgja van­ lukk­ur orsakaðar av mangl­ andi ljósi. Men enn koyra nógvir bilar á vegunum, sum eru framleiddir áðr­ enn hetta tíðarskeið. Góð ráð: Hevur tú bil, har bakljósini ikki altíð tendra sjálvvirkandi: • Kanna, um til ber at innstilla bilin, so bakljósini altíð tendra, tá tú tendrar bilin • Ven teg við altíð at tendra bakljósini, tá tú tendrar bilin. • Sært tú ein bil uttan ljós aftan: Blinka eina ferð vil lang­ljósunum fyri at minna bil­før­aran á at tendra bak­ ljós­ini. Koyrið ikki við sløktum baklyktum Tórshavn Tórsgøta 1, 100 Tórshavn tel. 341800, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tel. 341800 www.sosialurin.fo Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Blaðstjóri: Barbara Holm barbara@sosialurin.fo Fyritaksstjóri Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Prent: Prentmiðstøðin Stórur spenningur er mill­um matstovufólk í norð­ur­lond­ um, nú tann fínasta virð­ is­lønin av øllum, Michelin stjørn­ur­nar, verða handaðar í dag. Eingin í Føroyum hevði droymt um, at nøkur føroysk mat­stova kundu fáa hesa høgt­virdu virðisløn, tá Koks fekk hana fyri tveimum ár­ um síðani – og endurvann hana í fjør. Tí verður eisini stórur spenn­ing­ur um, hvørt Koks megn­ar at varðveita hana, tí tað er eisini eitt stríð um tað. Í Danmark kunnu vit eis­ini væntað ein føroyska stjørnu – skilt á tann hátt, at Søl­l­erød Kro, har føroyski Jan Res­torff stílar fyri, stend­ur til, sambært teimum ið hava skil fyri sínum, at fáa eina afturat. • Tann franska Michelin Gui­de'in – Le Guide Michelin – hev­ur verið til síðani ár 1900. Hon kom til Danmarkar fyrst í áttatiárunum, og Før­ oy­ar komu í guidina í 2017. • Upprunin er í Frankaríki sum veg­leið­ing til góð støð at eta. Hon hevur fleiri túsund matstovur, har tær bestu fáa stjørn­ur. • Danmark fekk sína fyrstu stjørnu í 1983. Tað var Kong Hans Kælder og La Co­cotte í Keypmannahavn, sum fingu tær. • Kommandanten í Keyp­ mann­a­havn var tann fyrsta, sum fekk tvær stjørnur. • Altjóða áhugin fyri norð­ ur­lendska køkinum elvdi til, at Micheln í 2015 fór at gera eina serliga guide um norð­ ur­lendsku stórbýirnar. • Í 2018 útgávuni fekk Dan­mark 30 stjørnur og før­ oyska Koks eina stjørnu. Frá bara at geva mat­stov­ um í stóru býunum stjørn­ur eru tey seinastu ár­ini farin út á smápláss, so sum Før­ oy­ar og minni býir í hin­um Norð­ur­londunum. Kelda: Michelin og Ritzau. /ritzau/ Umboð fyri Koks taka ímóti fyrstu føroysku Michelin stjørnuni fyri tveimum árum síðani: Johannes Jensen, stjóri, Karin Visth, víntænari og Pól Andrias Ziska, høvuðskokkur