týsdagur 26. november 2019síða 6

Mikudagur 27. november 2019 · Nr. 137 MIKUDAGSBLAÐIÐ Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Tórshavn Tórsgøta 1, 100 Tórshavn tel. 341800, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Ella senda teldupost til klaga@ sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tel. 341800 www.sosialurin.fo Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fyritaksstjóri Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Prent: Prentmiðstøðin Landsstýrið hevur sett sær fyri at fáa størri uttanríkispolitiskt rásarúm. Eis­ini hevur landsstýrið sett sær sum mál, at føroyskir myndugleikar fáa inn­lit í og á­virk­an á øll viðkomandi utt­an­ríkis- og verjupolitisk mál. Soleiðis skrivar landsstýrið, í sam­ bandi við, at danska uttan­rík­is­ráð­ harr­in, Jeppe Kofod, vitjar í Føroyum í dag og í morgin. Tann 14. september, tá sam­gong­ u­skjalið varð undirskrivað, boð­aði sam­gong­an frá, at partur av uttan­ rík­is­pol­it­iska rásarúminum var at seta á stovn enn fleiri føroyskar sendistovur úti í heimi. Onnur í Ísrael og hin í Jap­an, sum annars var í umbúnað, vórðu nenvdar sum dømi. Tað tykist eitt sindur rangvørt at hoyra Sambandsflokkin av øllum tosa um fleiri føroyskar sendistovur – og helst var tað tí, at Bárður Nielsen gav Jen­isi av Rana orðið, tá spurningurin kom frá tíðindafólki í Løgitnginum hend­an dagin. Tað var tá, at Jenis tók løg­mann á bóli og kom við søg­u­num um sendi­ stovu í Jerusalem og góð­kenn­ing av Jerusalem sum høv­uðs­staði Ísraels, sum løgmaður tó seinni hevur víst aftur – um enn hann ikki gjørdi tað á tíðindafundinum. So seint sum 12 dagar fyri løg­ tings­val­ið, tann 19. august í ár, sendi Sam­bands­flokkurin annars út tíð­ inda­skriv, har flokk­ur­in boð­ar frá, hvussu vit skulu geva vinnuni atgongd til størri markn­aðir við at brúka donsku send­i­stov­ur­nar kring heimin. – Geva vit vinnuni atgongd til størri markn­aðir, so skapar vinnan fleiri ar­beið­spláss til Føroya. So ein­ falt er kann tað sigast. Soleiðis segði Sambandsflokkurin í tíð­inda­skri­vinum, har flokkurin boð­aði frá, at Sam­bands­f­lokk­ur­in »er lop­fjøl­in hjá vinnuni út á altjóða markn­að­ir«. Og flokkurin heldur fram í tíð­ind­ a­skriv­inum: »Danskar sendistovur eru um all­an heim, og tær eru mannaðar við ser­frøð­ing­um og ráðgevum, sum hjálpa og veg­leiða og kunnu fremja markn­að­a­rátøk á mongu marknaðunum. Før­oy­ing­ar eiga at gagnnýta hesar send­i­stovur, so­leið­is at atgongd fæst inn í altjóða markn­ að­ir­nar. Sambandsflokkurin hev­ur áð­ur víst í verki, at við at gagn­nýta send­i­stov­ur­nar ber til at røkka langt. Tað krevst miðvíst og nærlagt ar­ beiði, og Sam­bands­flokkurin brett­ir upp erm­ar«. Út frá sam­gong­u­skja­l­i­num kunnu vit tí spyrja, um Sam­bands­flokk­ur­ in hev­ur skift kós, og nú held­ur vil hava dýr­ar før­oysk­ar send­i­stov­ur, enn at brúka alla »ta ó­keyp­is hjálp«, sum flokk­urin beint und­an valinum lovaði frá donsku send­i­stovunum. Nú situr Sambandsflokkurin við valdi­ð. Nú er ikki nóg mikið at tosa um markn­að­aratgongd til ES og til all­an heim­in. Nú mugu gerðir koma hand­an orð­ini. Sambandið sigur seg vera lop­fjøl út á altjóða marknaðirnar LOPFJØLIN ÚT Á MARKNAÐIN Havn­ ar­út­bygg­ ing liðug næsta ár TÍÐINDI SÍÐA 14 John Høj í Klaks­vík 90 ár NØVN SÍÐA 12 Fólkatingsmaður vil hava at vita, hví tað er so strangt hjá før­ oy­ing­um at hava grind við til Da­n­ mark Í fyrispurningi á Fólkatingi undr­ast Sjúrður Skaale á, at donsku ásetingarnar um inn­ flutning av tvøsti eru strang­ ari enn altjóða ásetingarnar, og at føroyskir borgarar tí verða revsaðir fyri at hava við grind í viðførinum til Danmark­ar. – Metir ráðharrin tað vera rím­i­ligt, at hald verður lagt á tvøst, sum ríkisborgarar taka við sær úr Føroyum til Dan­ markar, umframt at teir fáa bót fyri tað?, spyr Sjúrð­ur Skaale avvarðandi ráð­harr­ an, Mogens Jensen. Fólkatingslimurin fyri Javn­að­ar­flokkin undrast á, at tað er andsøgn mill­um á­set­ing­ar­nar í ST-av­talu um vernd av djóra- og plant­u­ sløg­um, og ásetingarnar, sum í Dan­mark verða nýttar til at steðga inn­flutningi av tvøsti og spiki. Í sonevndu Washington av­tal­uni hjá ST er grind­a­ hval­ur ikki bólkaður sum eitt hótt djór­a­slag, og tíansheldur fevnd­ur av herdum eftirliti. Tó hevur ES gjørt sín egna lista yvir hótt djóra- og plant­u­sløg, sum Danmark hev­ur tikið undir við. Har verð­ur grind bólkað sum hótt djóraslag, og er tískil und­ir herdum krøvum og eft­i­r­liti, tá ið tað kemur til inn- og útflutning. Men tað eru eingi hagtøl sum benda á, at grind­a­stovnurin er hóttur. Í donsku kunngerðini vera ser­sømd­i­r givnar til Grøn­land, sum merkir, at grind kann flytast úr Grøn­ landi til Danmarkar, um hon er dripin av góðkendum hval­a­veið­i­monn­um – hóast grind er bólkað undir hótt djóra­sløg. Skal grind flytast úr Føroyum til Danmarkar, er neyð­ugt við serstøkum loyv­um frá bæði føroyskum og donsk­um myndugleikum í hvørj­um einstøkum føri. Hesin munur millum inn­ flutning úr Føroyum og Grøn­landi tykist eisini løgin, tí før­oyingar skulu eisini á eitt skeið áðrenn teir sleppa at drepa grind. - Í heila tikið tykist danski poli­tikk­urin á hesum øki ikki at byggja á haldgóða grund, sigur Sjúrð­ur Skaale. Grind úr Føroyum verður steðgað í Danmark Reyði Krossur fer aftur sum áður at tilnevna Ársins Fyrstuhjálpara. – Vit sóknast nú eftir upp­ skot­um, og tit eru vælkomin at skriva um tað, sigur tey hjá Reyða Krossi: Reyði Krossur Føroya sókn­ast eftir uppskotum at heiðra sum Ársins Fyrst­i­ hjálp­ari 2019. Tann, sum er í uppskoti, skal í farna ári á serligan hátt hava givið kropsliga ella sál­ar­ liga fyrstuhjálp. Reyði Krossur ynskir at varpa ljós á týdningin av at duga fyrstuhjálp og at eggja fólki at læra seg fyrstuhjálp, so fleiri lív kunnu bjargast. Einstaklingar, virkir og stovnar kunnu lata inn upp­ skot, ið verða viðgjørd av fyrstu­hjálp­ar­in­struk­tør­unum og nevnd­ini hjá Reyða Krossi. Uppskot kunnu sendast til Reyða Kross Føroya í seinasta lagi mikudagin 15. januar 2020 á heima­síðuni á redcross@ red­cross.fo ella sum vanligur post­ur til Stiðjagøtu 6, 100 Tórs­havn. Ársins Fyrstihjálpari 2019 verð­ur tilnevndur mikudagin 5. febr­uar 2020 kl. 15:00 hjá Reyða Krossi í Stiðjagøtu 6 í Tórs­havn. Leita eftir Ársins Fyrstuhjálpara