týsdagur 26. november 2019síða 12

Mikudagur 27. november 2019 · Nr. 137 12 Sosialurin NØVN Mánadagin 25. november vóru tað 90 ár síðani, at John Edvard Høj í Klaksvík varð føddur. Føð­ ing­ar­dagin helt hann leygardagin saman við sínum næstu. John arbeiddi í nógv ár hjá Kjøl­bro og seinni rak hann sam­an við soninum flakavirkið Norð­ urfisk í Árnafirði og uppaftur seinni Norðfra í Norðdepli. Trúfesti, mildleiki, stillføri og lítillætni er tað, sum altíð hev­ur eyðkent John. Heima við hús, í arbeiði og ikki minst í sam­ komuni í Betesda, har hann alt sítt lív hevur havt sína dagligu gongd og verið virkin á so nógvum økjum. Vøggan stóð niðanfyri Karls­á – á markinum millum gamla bóndabýlingin í Vági og Vágsheyg. Mamman, Ebba, var bónda­ dóttur í Innistovu í Vági, og pápin, Jákup Adrian, var ætt­ að­ur av Strondum. Hann var fisk­i­maður og arbeiddi seinni á Stongunum og á Kósini. John var einkarsonur teirra, Jákup Adrian og Ebbu, sum doyði longu miðskeiðis í fimmtiárunum. Tá ið hann í 1946 var liðugur við realskúlan, fór John í arbeiði hjá J. F. Kjølbro. Fyrst var hann í handlinum á Stongunum, har tað vóru nógv starvsfólk, og har tað ýddi við lívi. Nógvu skipini og bátarnir hjá felagnum landaðu og avreiddu har, og tað var nógv sam­skifti við skipsmenn, út­róðrarmenn, arbeiðsmenn og ar­beiðskvinnur og húski teirra – bæði í Klaksvík og bygdunum í Norðoyggjum og eystursíðuni á Eysturoy, og av Stongunum var tað samband suður í høv­uðs­stað­ in og út í stóru verð. Eftir hesa góðu grund­út­búgv­ ingina undir leiðslu av Palla Marst­en ella Havnar Palla, sum hann varð nevndur, flutti John síðst í fjørutiárunum niðan á høvuðs­skrivstovuna hjá Kjølbro, har gamli Kjølbro og Ewald vóru í velmaktini. Tá ið John hevði verið har í eitt skifti, heitti felagið á hann um at fara oman á herm­ e­tikkvirkið at arbeiða. Hetta var við tí ætlan, at John skuldi verða fyristøðumaður. John tók við leiðsluni á hermetikkvirkinum í 1954. Framleiðslan var margfald og bar boð um, at tað snúði seg um at fáa meiri burtur úr enn bara at flyta feskan fisk av landinum. Í sambandi við herm­e­tikk­ fram­leiðsluna var John bæði í Svøríki og Norra og nam sær ú­t­búgving. Til jóla í 1965 varð Kósavirkið tik­ið í nýtslu, og John tók við leiðsl­uni. Hetta starvið røkti hann fyrimyndarliga í nógv ár, og at enda var hann nevndarlimur í felagnum. Konu fann John úti í Brekk­ uni. Fía var dóttir Annu og Jógv­an Isaksen, nevndur Billu Jógv­an. Fía og John bygdu fyrst úti í Brekkuni, men so fluttu tey heim í barnaheim hansara, sum var karm­ur um familjulívið. Tey fingu Ebbu, Jógvan og Joan. Ebba býr í Havn, og Jógvan og Joan búgva í Klaksvík. Í Be­tesda hevur John borið orðið fram í tað mesta av trimum fjórð­ings­øldum. Eitt nú var hann í mong ár sunnudagsskúlalærari, og sam­an við m. a. vinmanninum Jógv­ani Tróndheim hevði hann í nógv ár um vetrarnar eitt kvøld um vikuna bíbliutíma fyri skúla­børnum. Undirvísingin varð skipað við heimalestri og spurningum at svara. Hetta festi seg so væl, at tað framvegis rennur fram í hugan, tá ið teksturin úr eitt nú Apost­l­ asøguni verður lisin. John var ikki bara sunnu­dags­ skúla­lærari, men hann kendist at vera vinur og fyrimynd í lívi og verki. Onkuntíð bjóðaðu Fía og hann heim til nátturða, tá ið skeið­ið var liðugt. Slíkar løtur í hugn­aliga heima teirra standa framvegis ristar í minnið. Nú eru nøkur ár síðani, at Fía andaðist, eftir at hon í fleiri ár hevði drigist við herviliga sjúku. John fann seinni saman við grannakonuni, Ásu, og tey njóta lívið saman í lívsins vesturskini. At John framvegis er byrg­ur og væl fyri sæst eitt nú aftur í, at hann enn røkir hummararúsurnar í Árnafirði. Góði John. Hjartaliga til lukku við 90 ára føðingardegnum og takk fyri alt gott. Jóannes Hansen John Høj 90 ár Forlagið Glyvursnes gevur út bók um Nólsoyar Páll, sum Rolf Gutt­esen hevur skrivað, har tað millum annað verður skjal­prógvað, at hann tókst við smugling, samstundis sum hann legði aðrar undir at smugla. Forlagið skrivar soleiðis í tíð­indaskrivi: Poul P. Nolsöe (1766-1808) ella Nólsoyar-Páll, sum hann kall­ast, fyllir meira enn nak­ ar annar í søgubókunum. Men kortini standa nógvar av søgnunum um hann ikki eina eft­ir­meting. Hann er vorð­in umgyrdur av mytum. Poul P. Nolsöe man hava verið bæði ágrýtin og char­ merandi, men eisini rætt­ iliga sjálvráðin. Hann fýrdi ikki fyri at fara lætt um lóg­ir og avtalur. Men hann bygdi nýggjan bóndagarð á Bisk­ up­støð í Klaksvík, og hann smíð­aði skonnartina Roynd­ ina Fríðu, sum hann ætlaði at fiska við. Men har kom einki burt­ur­úr fiskiskapinum. Bókin gevur eina frá­ greið­ing um teir fimm túr­ ar­nar, sum hann gjørdi til út­land­ið, hvagar hann fór, og hvat hann hevði í lastini. Har verður millum annað skjal­prógvað, at hann tókst við smugl­ing, samstundis sum hann legði aðrar undir at smugla. Í nógv ár var Poul P. Nols­ öe mestsum burturgloymdur. Men hvussu gjørdist Poul P. Nolsöe seinni tann tjóð­ a­r­hetja, sum hann er í dag? Tað var tann spír­andi, romantiska tjóð­skap­ar­ rørsl­an, sum fyri 100-150 ár­um síðani uppfann Poul P. Nolsöe av nýggjum. Tjóð­ skap­ar­rørslan hevði brúk fyri mytu­m um stórar menn, sum fyri­myndir. Her kundi Poul P. Nolsöe fáa pláss. Gamalt tilfar verður í bók­ini útlagt av nýggjum, og ný­funnið tilfar verður lagt fram. Allar útsagnir og upp­áhald í bókini eru dok­ u­menteraðar við keldu­á­vís­ ing­um Forlagið GLYVURSNES legg­ur bók fram “Poul P. Nolsøe – Skúmisleiv og Tjóðarhetja” 496 síður, við nógvum myndum, talvum, yvirlitum og keldum. Framløgan verður í Miðl­a­ húsinum í Vágsbotni Mikukvøldið 4. december kl 19.30-21.00 Høvundur er Rolf Gutte­ sen. Rolf Guttesen hevur skrivarð bókina um Nólsoyar Páll Nýggj bók sum lýsir Nólsoyar Páll