týsdagur 17. desember 2019síða 2

Mikudagur 18. desember 2019 · Nr. 146 MIKUDAGSBLAÐIÐ Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Tórshavn Tórsgøta 1, 100 Tórshavn tel. 341800, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Ella senda teldupost til klaga@ sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tel. 341800 www.sosialurin.fo Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fyritaksstjóri Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Prent: Prentmiðstøðin Nógv politiskt virksemi er í Løg­tingi­ num hesa vikuna. Tí hesa vik­una skal løg­tingið rulla aftur part­ar av fisk­ i­vinn­u­ný­skip­an­ini hjá und­an­farnu sam­gongu, eins og uppsøgn okk­ara av Hoy­víks­sátt­mál­a­num við Ís­land skal takast aftur fyri at verja fíggj­ar­ lig áhugamál í Íslandi. Vit hava gott nokk hoyrt røddir í Sam­bands­flokkinum talað at, nú ætl­ an­in um at geva veiðirættindini út aft­ur ókeypis gerst veruleiki. Tað var fyrrverandi sam­bands­ ting­mað­urin Eivin Jacobsen í Sør­vági, sum vísti á vísdómsorðini hjá pol­iti­ ska snilli­nginum í Sørvági Jørg­eni Niclasen, undan valinum: »Tak­ið tit bara løg­mann, so fáa vit poli­tikk­in«. Formaður Fólkafloksins visti væl, at hann fór ikki at ger­ast løgmaður. Og hví skuldi hann tað? Fólka­flokk­ ur­in fær nógv mest burturúr at sita saman við øðr­um flokk­um, sum hava løgmann. Seinast Fólkaflokkurin hevði pol­ itisku leiðsluna var frá 1998 til 2004. Tá var tað Tjóðveldi, sum setti dags­ skránna við at klandrast við danir. Men síð­ani hevur Fólk­a­flokk­urin sit­ið í tveim­um sam­gong­um við Javn­aðarflokkinum og Sam­bands­ flokk­inum, sum báð­ir gjørdu, sum Fólk­a­flokk­urin segði. Og í borg­ar­ ligu sam­gong­uni frá 2011 til 2015 hevði Fólka­flokkurin buktina og báð­ar end­ar­nar. Sama støða verð­ur aftur nú. Sam­bandsflokkurin sit­ ur við róðr­ið, men Fólkaflokkurin stýr­ir trygt politikkinum. So kunnu ávísir sambandsmenn látast at vera eitt sindur upp á tvørs av Fólka­ flokkinum. Men tað hjálp­ir so lítið. Fólkið hevur valt Fólka­flokk­in, og Sambandsflokkurin hevur valt Fólka­ flokkin. Har Fólkaflokkurin er, har ræð­ur hann. Fólkaflokkurin hev­ur krút­sterk­ar pol­it­ik­ar­ar sum Jørg­en Nicl­a­sen og Jacob Vestergaard. Tað sum teir hava sett sær fyri, tað koyra teir ígjøgnum, og tá fara tey í Sam­ bands­flokkinum ikki at gera ann­að enn at makka rætt. Soleiðis er tað og soleiðis verður tað. Hetta vita øll, sum fylgja eitt lítið sindur við í pol­i­tikki. Andøvandi sambandsmenn sum Jo­han Dahl hava tó rætt í tíð, at tað lík­ist ongum at pressa lógaruppskot í­gjøgn­um vinnunevndina og Løg­ting­ ið, uttan at taka sær neyðugu tíð­ina at viðgera tey. Men tað er ikki tað, sum tað snýr seg um. Tað eru sterk­ ar kreftir í samfelagnum, sum vilja hava tað sum var fólksins vilji í síðstu samgongu broytt aftur – og tað eru tær kreftirnar, sum eru upp á spæl. Okkum nýtist ikki at fara til Kina og USA fyri at síggja, hvussu ó­hugn­a­ ligar pengakreftirnar eru. Vit hava tað inni í okkara egna parl­a­menti. Tað hevur størri týdn­ing í løt­uni at tryggja fíggjarlig rætt­indi hjá ávísum útlendksum og før­oyskum penga­kreft­um og før­oysk­um strá­ monn­um, enn at brúka neyð­ugu tíð­ ina at vi­ð­gera málið út frá, hvat best­ er fyri landið og fólkið í Føroyum. Pengavald í fremmandum londum skal verjast... VERJA VUNNIN RÆTTIDI Håkan er bjart­ skygdur ÍTRÓTTUR SÍÐA 30-31 Kunnu fleirfalda virði JANET FRÍÐA JOHANNESEN KJAK SÍÐA 16 Við hesari ferðini tekur tað sjey ár at bora tunn­ilin til Dals Áki Bertholdsen Tað eru eingi útlit til, at fámj­ in­ing­ar fáa tunnil enn á sinni. Í Hvussu so er, er eingin ætl­ an um at seta meiri ferð á ar­beið­ið hjá tunlaliðnun hjá Lands­verki. Undanfarna samgonga sam­tykti, at tunnilin til Dals skuldi vera tann fyrsti tunn­ ilin, sum tunlaliðið skuldi gera, og síðani skuldi farast und­ir tunnilin til Fámjins. Annars høvdu fámj­in­ ing­ar mestsum tunnilin í potti­num, tí tá ið Henrik Old var lands­stýr­is­mað­ur í sam­ ferðsl­u­málum, ætlaði hann, at hetta skuldi vera fyrsti tunn­ilin, nýstovnaða tunla­ lið­ið skuldi gera. Men samgongan tók hann av ræðið og gjørdi av at Dals­ tunnilin skuldi verða tann fyrsti. Sostatt mistu fámjiningar tunnilin á stokkinum. Men enn var ein vón, tí allir flokk­ ar sum sótu í táverandi and­ støðu, og sum nú mynda samgongu, umframt utt­an­ flokka­ting­lim­ir­nir, Krist­in Mic­h­el­sen og Magni Laksá­ foss, løgdu uppskot fyri Løg­ting­ið um at fara undir Fámj­ins­tunn­ilin, men tað varð felt. Og tað einasta, sum nú er at frætta um Fámj­ins­tunn­il­ in, er, at Kristin Michelsen, ting­limu­r fyri Sjálvstýri, hev­ur heitt á samgonguna um at fram­skunda Fámj­ins­ tunn­il­in. Tunlaliðið hjá Landsverki hev­ur níggju milliónir krón­ ur at ar­beiða fyri í ár, og tað mesta av teinum pengunum eru brúkt­ir upp á at keypa bori­vogn og aðra útgerð, og upp ­á at fyr­ireika arbeiði. Og eftir uppskotinum til fíggj­arlóg, sum nú liggur í Løg­tinginum, og skal av­ greið­ast hesa vikuna, sæst, at eisini næsta ár eru níggju milliónir settar av til tunla­ lið­ið hjá Landsverki. Hinvegin hevur Lands­ verk boðað frá, at skal tunl­ a­lið­ið arbeiða alt árið, krevst ein játtan upp á 20 milliónir og fyri tað upphæddina ber til at bora einar 750 metrar av tunli. Dalstunnilin er 2.200 metr­ar langur, og sostatt hevði tað tikið trý ár at bora hann ígjøgnum, og so eitt ár aft­ur­at at gera hann lidnan. Og tað merkir, at arbeiðið upp á Fámjinstunnilin kundi byrj­að í 2023 ella 2024. Men nú bara níggju mill­ i­ónir eru settar av til tunl­ a­liðið næsta ár, fer tað at taka meiri enn tvær ferð­ir so langa tíð at gera Dals­tunn­il­ in. So verður hetta gongdin hesi næstu árini, verður tað so­statt ikki fyrr enn út ímóti 2030, at farast kann undir tunn­il­in til Fámjins. Ein millión djóra- og plant­u­ sløg eru í vanda fyri at verða týnd. Føroyskur ungdómur verð­ur nú boðin at vera við til at gera nakað við tað. Norðurlendskar ung­dóms­ røddir skulu hoyrast, tá Sam­ eindu Tjóðir koma saman at verja heimsins lívmargfeldi. Før­oyskar røddir sjálvsagt eis­ini. Boðskapurin frá teim­ um ungu verður borin fram á ST-fundi í Kina í okt­ober 2020. Men 24. januar 2020 er høvið hjá ungum í Før­ oyum til at vera partur av hesum týdningarmikla kjaki. Tá kunnu tey koma við á verkstovu, sum Um­hvørv­is­ stov­an skipar fyri. Verkstovan varar ein dag. Tey ungu læra um lív­marg­ feldi, aktuellu støðuna við hóttum djóra- og plantu­sløg­ um, arbeiðið hjá ST higartil og norð­ur­lendska leiklutin. Kjak verð­ur eftir hvørt upplegg, og til endans finna vit fram til kjarn­u­boðskapirnar hjá før­ oyska ungdóminum. Slíkar verk­stovur vera í øllum Norð­ ur­londum. Sum framhald av verkstovunum í Norð­ ur­lond­um verður ein norðurlendskur ung­dóms­ topp­fund­ur í februar 2020. Úrsl­itini frá kjak­i­num verða síð­ani løgd fram av eini norðurlendskari ung­dóms­ send­inevnd, tá londini hittast á ST-fundi í Kina at seta nýggj mál um lív­margfeldi. Tiltakið verður í Rein­s­ a­r­í­num í Tórsgøtu í Havn 24. januar. Øll ung kunnu verða við. Einasta krav er, at lutttakararnir hava eina telefon ella teldu við til elektroniskar at­kvøð­u­greiðsl­ ur. Eisini er nakað av tilfari at lesa, so øll eru fyrireikað, tá verk­stovan byrjar. Tað kostar onki at luttaka. Høvi hjá ung­um at bera umhvørvisboðskap til ST Eingi útlit fyri fámjiningar fáa tunnil enn á sinni