týsdagur 17. desember 2019síða 4

Mikudagur 18. desember 2019 · Nr. 146 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 TÍÐINDI Frants Jensen – Tað var bókstavliga sein­asta mjólkkúgvin, ið fór úr Suðuroynni í seinastu viku. Nú er eing­in eftir í Suðuroy, sigur Rólvur Djurhuus, land­búnað­arráðgevi á Búnaðar­stovuni. Tað eru viðoyingar, ið hava keypt mjólk­kvotu­ na, sum var í Øra­vík. Í seinastu viku fluttu teir tær 30 kýrnar, ið vóru í Øravík norður til Viðar­ eiðis, og nú er eing­in mjólkkúgv eftir í Suður­ oynni. Syðsta kúgvin í Før­ oy­um er sostatt í Stóru Dímun. Hon er tó ikki partur av mjólk­fram­ leiðslu­ni í Føroyum, men verður bara nýtt til hús­ brúk. Kvotan í Øravík seld til Viðareiðis Teir tríggir bøndurnir á Viðareiði Nils Absa­lon­ sen, Rói Matras Absa­lon­ sen og Esmar Sørensen, lótu upp nýmótans stór­ fjósið eysturi á Heiðum á Viðareiði í seinastu viku. Teir ætla at hava 120 neyt, og fyri at fáa nóg mikið av neytum hava teir keypt mjólkkvotur aðrastaðni úr landinum, millum annað mjólkkvotuna í Øra­vík. Viðoyingarnir eru byrj­ aðir við 59 neytum, men í januar, tá ið hin helvtin av fjósinum verður tikin í nýtslu, verða 110 neyt í fjósi­num. Við tíðini ætla teir at hava 120 neyt í fjósi­num. Sí meira um hetta í mána­dagssosialinum. 19 fjós eftir Frá at hava verið meira enn 100 mjólkbøndur kring landið í 1985, 65 í 2005, so eru nú bara 19 fjós við mjólkneytum eftir í landinum. Eitt í Norð­oyggjum, fýra í Eystur­oy, átta í Streym­ oyn­ni, eitt í Vág­um og fimm í Sand­oynni. – Gongdin tey seinnu árini hevur verið tann, at tað vera færri og færri fjós. Tey nýggju fjósini, ið koma, eru størri og meir ný­mótans. Sama gongdin er eisini í londunum uttan um okkum, sigur Rólv­ur Djurhuus. 12 nýmótans fjós um 10 ár Hann vísir á, at tað helst fara at vera enn færri fjós í Føroyum um nøkur ár. – So hvørt onkur bón­ di leggur frá sær, fara teir eftirverandi at keypa kvotu ella at leggja saman og gera ný­mótans fjós. Onkrir av teimum núverandi bónd­un­um arbeiða eisini við saman­ leggingum. Tað er tó ein treyt, at fígging fæst. Tað er ein natúrlig gongd, at tað vera færri og størri eindir, sigur hann. Landbúnaðarráðgevin vísir á, at fyri at fáa fígg­ing, so mugu fjósini vaksa. Tað er sera arbeiðskrevjandi at reka tey gomlu fjósini, og hann vísir á, at í framtíðini vera tað tólmenni, ið mjólka í øllum fjósum í Føroyum. – Eg vænti, at innan 10 ár, so vera bara umleið 12 fjós í landinum við mjólk­ neytum. Og tá verða alt størri eindir, sig­ur Rólvur Djurhuus. Ein fortreyt fyri størri fjósum er eisini, at tað er nóg mikið av bøi at sláa, so tað verður nóg mikið av hoyggi til neytini. Eindir við 60 ella 120 neytum Í løtuni eru fýra ný­mót­ ans fjós í landinum, har alt er meira ella minni automatiskt. Tað er fjósini í Havnardali, har tað eru 120 neyt, tað á Vatnaskørðum við 60 neytum, tað í Syðradali á Streymoynni, har tað eru um­leið 40 neyt og nýggja fjósið á Viðareiði, sum eftir ætlan skal hava 120 neyt. – Hvørt tólmennini, sum mjólkar í nýggju fjós­unum, er roknað til 60 kýr. Tí skulu vit vænta, at smæstu eindirnar í framtíðini vera 60 kýr. Fleiri av minnu eind­ unum í dag hava um 20 ella 30 mjólkneyt. Nakrir velja at hava størri fjós og tvey tólmenni, og í teim­ um fjósunum vera 120 kýr, sigur Rólvur Djur­ huus. Fleiri litrar – færri kýr Hann vísir tó á, at tað er ikki talið á neytum, ið er tað mest avgerandi, men heldur, hvussu nógv neyt skulu til at fáa ta mjólk­ ina, ið Føroyar hevur tørv á. Tilsamans vera um­leið 7,5 milliónir litrar mjólk­ aðar í Føroyum um árið. – Tað eru færri neyt í Føroyum nú, enn tað vóru fyrr, men kýrnar mjólka munandi meira, og tí fáa vit kortini meira mjólk, hóast tað eru færri mjólk­neyt, sigur Rólvur Djur­huus. frants@sosialurin.fo SEINASTA SEINASTA KÚGVIN FARIN KÚGVIN FARIN ÚR SUÐUROYNNI ÚR SUÐUROYNNI Nógv er broytt innan landbúnaðin seinastu árini. Frá at hava verið yvir 100 mjólkbøndur í 1980 eru nú bara 19 eftir. Í síðstu viku fór seinasta kúgvin úr Suðuroynni Tey seinastu mjólkneytini eru farin úr Suðuroynni. Tey eru enda norðast í Føroyum, á Viðareiði Rólvur Djurhuus, landbúnaðarráðgevi