týsdagur 7. januar 2020síða 4

Mikudagur 7. januar 2020 · Nr. 3 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Við metsórum tali av ar­ beiðsfólki á føroyska arbeiðs­marknaðinum, eru tað bert heilt fáa, sum í hesum døgum eru arbeiðs­leys. Á heimasíðuni hjá ALS eru tedy tilsamans 179. Hetta hevur sjálv­andi við sær, at arbeiðs­loysis­ stuðulin úr ALS er lítil samanborið við, tá ið nógv fleiri vóru arbeiðs­ leys. Stýrið hevur tí mælt lands­stýrismanninum við vinnumálum, Helga Abra­ham­sen, til at inn­ gjaldið til ALS lækkar og útgjaldið hækkar. -Tað var eitt samt stýrið fyri ALS, sum gav landsstýrismanninum hetta tilmæli, sigur Eyð­ finn Jacobsen, advo­kat­ ur, sum er formaður í stýri­num. Landsstýrismaðurin hevur sent eitt uppskot til hoyringar, sum fer at gera, at inngjaldið til ALS fer at lækka 0,25 prosent hjá øllum løntakarum, men eisini 0,25 prosent hjá arbediðsgevarunum. -Tað hevur gingið so væl hesi mongu seinastu árini, so arbeiðsloysið er minkað nógv. Tað ger, at kassin hjá ALS fyllist bara meira og meira ár um ár, so hann í dag hevur meira enn 900 milljónir, sigur Eyðfinn Jacobsen. Stýrið metir, at fíggjar­ førið hjá skipanini nú er so mikið gott, at skipan­ in kann standa í móti einum arbeiðsloysi á átta prosentum í eini 12 samanhangandi ár og einum arbeiðsloysi á 10 pro­sentum í eini seks ár, áðrenn skipanin verður insolvent. Miðalarbeiðsloysið síðan 1998 hevur verið sløk fýra prosent. Stýrið fyri ALS heldur, at fíggjarliga treystið hjá skipanini er so mikið gott, og útlitini so fræg, at tað er búskaparliga ráðiligt at lækka inngjaldið við 0,25 prsentstigum, úr 1,25 pro­sentum niður á eitt pro­sent. Útgjaldið hækkar Við uppskotinum verður hægst møgu­ligi mán­ aðar­ligi arbeiðs­loysis­ stuðul­in hækk­aður úr 17.500 kr. upp í 18.500 kr., og arbeiðs­loysis­stuðulin pr. dag verð­ur broyttur frá 75 prosentum av út­ rokningar­grundar­lag­ num til 80 prosednt av útrokningar­grund­ar­lag­ num. Harumframt verður arbeiðsloysisstuðul eftir­ lønargevandi við tað, at ALS rindar tvungna eftir­lønargjaldið sam­ bært eftirlønarlógini á eftir­lønarkontu hjá ar­ beiðs­leysum, ið mót­taka arbeiðs­loysis­stuðul. Eftirlønargjaldið verð­ ur ikki drigið frá ar­beiðs­ loysisstuðlinum, men lagt omaná. Inntøkurnar hjá ALS hava verið vaksandi, so hvørt sum fleiri fólk eru komin ár arbeiðs­mark­ naðin. Avlopið í 2018 var 131 milljónir krónur móti 124 milljónum í 2017. Við ársenda í 2018 var eginoognin 711 milljónir krónur, meðan hon vð árs­enda í fjør var góðar 900 milljónir krónur. Meira virksemi Tað er sjálvandi fyrst og fremst vaksandi virk­semi í samfelagnum við fleiri arbeiðstakarum, sum ger, at inngjaldið í skipan­ina er vaksandi. Tá ið skipanin byrjaði at virka í níti-árunum sigldi hon ofta í tungum sjógvi, tí hon var illa bjálv­að fíggjarliga og ar­ beiðsloysið eksplo­der­aði í hesum tíðarskeiði. Síðani hevur fíggjar­ liga støðan verið skift­ andi, men síðani fíggjar­ kreppu­na, sum var í 2009-2010 og seinni er skipan­in konsoliderað rættu­liga væl. Hetta hevur gjørt, at stýrið á fleiri fundum hevur viðgjørt støðuna og á fundi seint í fjør mælti lands­stýrismanninum til at lækka inngjaldið og hækka útgjaldið. Tað er hesum tilmæli, sum landsstýrismaðurin nú fylgior. KASSIN Í ALS Á TREMUR -MINNI INNGJALD OG STØRRI ÚTGJALD Stýrið fyri ALS mælir til minni inngjald og størri útgjald úr ALS-kassanum Eyðfinn Jacobsen, advokatur, er formaður í stýrinum fyri ALS Als heldur til á Tinghúsvegnum í Havn Stóra virksemi hevur gjørt, at minni stuðul er latin úr arbeiðsloysisskipanini seinnu árini