týsdagur 4. februar 2020síða 4

Mikudagur 5. februar 2020 · Nr. 15 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 TÍÐINDI Stórbroyting er á veg í nýggju pensjónsskipanini Mistak í lógini ger, at broytingar nú verða gjørdar, so ikki bara tann tvungna uppsparingin skal takast við sum inntøka Árni Gregersen Fleiri høvdu lagt til merkis, at í nýggju pensjónslógini vóru ávís viðurskifti, sum ikki pass­ aðu saman við tí, sum annars hev­ur verið vanligt í pen­sjóns­ lógini. Høvuðsmálið er í greini, sum snýr seg um, sum hvat er at rokna sum inntøka. Í nýggju lóg­ini stendur, at tvungin upp­ spar­ing eftir reglunum í eftir­ lønarlógini skal takast við í inntøkugrundarlagið. Tvungna uppsparingin er tann partur av eftirlønini, sum allir løntakarar gjalda inn og sum í ár er seks prosent av løn­ ini. Hetta prosenttalið hækkar stigvíst til tað í 2026 er 12 prosent av lønini. Nógvir løntakarar spara mun­andi meira upp enn hesi seks prosentini, men tað hevur ong­antíð verið ætlanin, at tann parturin ikki skal telja við í inntøkugrundarlagnum hjá pensjonistunum. Ásett eftir inntøku Eftirløn ella pensjón verður ásett eftir inntøku. Tað merkir, at hjá einum persaóni, sum hevur høga inntøku, verður pen­sjónin ásett til eina lægri upp­hædd. Tað er tað sama, sum eisini verður kallað mótrokning. Tí er tað rættuliga avgerandi fyri støddina á pensjónini frá tí almenna, at tað verður greinað, hvat skal roknast uppí inn­ tøku­grundarlagið hjá tí ein­ staka pensjonistinum. Ì øllum vanligum førum er tað skattskylduga inntøkan, sum verður brúkt sum grund­ ar­lag. Tað vil siga, arbeiðs­inn­ tøka og pensjón, sum er upp­ spard fyri 2013. 2013 er eitt mark, tí tey sum hava goldið inn síðani tá ,hava fingið eina forskattaðða pen­ sjón og tí er útgjaldið eftir 2013 ikki at rokna sum ein skatt­ skyldug inntøka. Eitt annað, sum heldur ikki verður roknað, sum skatt­ skyldug inntøka, er kapital­ pen­sjón. Tað vil siga, at út­ gjaldið av fólkapensjóni ikki verð­ur goldið eftir, um pen­ sjon­istarnir hava ena kapital­ pensjón. Kapitalpensjónin verður skattað eftir serligum reglum. Landsstýriskvinnan við al­ mannamálum skrivar í við­ merkingunum til uppskotið, at hetta eisini er ein um­sit­ing­ar­ ligur trupulleiki at skilja ímill­ um, hvat er tvungin upp­spar­ ing og hvat er uppsparing ann­ars. Endamálið við lógar­upp­skot­ inum er at fyribyrgja óætl­að­ um avleiðingum av løg­tingslóg nr. 66 frá 30. apríl 2018. Endamálið er sostatt, at sam­svar skal vera millum al­ mannu­pensjónslógina og ætl­ anirnar í løgtingslóg nr. 66. Ongin broyting Í mun til lógina, sum var gald­ andi áðrenn nýggja lógin var samtykt undir seinastu sam­ gongu, er ikki talan um nakra broyt­ing í pensjóns­viður­skift­ un­um. Egin uppspard pensjón, sum altso ikki er kap­ital­pen­ sjón, hevur altíð talt við í inn­ tøkugrundarlagnum. Broytingin viðvíkjandi tvung­n­ari uppsparing hevur við sær, at tað ikki er neyðugt við umsitingarligum tillag­ing­ um. Verður lógin hinvegin ikki broytt samsvarandi hesum upp­skoti, fer ikki at bera til at um­sita eftir lógini, tí tað ber ikki til at skilja ímillum partin, sum er tvungin, og aðra upp­ spar­ing, sum verður útgoldin sambært eftirlønarlógini, verð­ur sagtg í við­merk­ing­un­ um. Tá pensjonistur doyr Nú nakað av tí er frálíðin, síð­ ani nýggja pensjónsskipanin fór at virka, hevur umsitingin eisini funnið okkurt annað, sum eisini er við í uppskotinum til broytingar. Tað er fyri tey, sum ganga eftir nýggju pensjónsskipanini – altso tey sum eru fødd eftir 1.januar í 1953. Tey hava møguleika at út­ seta pensjónina og afturfyri fáa ein hægri pensjón seinni. Skuldi tað hent, at pen­ sjonisturin doyr, meðan pen­ sjón­in er útsett, tá fær við­ kom­andi rætt til fólkapensjón í ein mánað aftaná andlátið. Tað er ikki tilvitað, at lógin er soleiðis orðað, og verður hetta við hesum lógar­upp­skoti tí broytt soleiðis, at rætturin til pensjón dettur burtur dagin eftir andlátið. Uppskotið frá lands­stýris­ kvinn­uni við almannamálum fær 1. viðgerð á tingfundinum í morgin. Yað er landsstýriskvinnan við almannamálum, sum hevur lagt uppskotið um broytingarnar fram. Eyðgunn Samuelsen var landsstýriskvinna við almannamálum, tá ið eftirlønarlógin var broytt. Tingfundur er í morgin og fær uppskotið 1.viðgerð.