týsdagur 18. februar 2020síða 2

Mikudagur 17. februar 2020 · Nr. 21 MIKUDAGSBLAÐIÐ Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Tórshavn Tórsgøta 1, 100 Tórshavn tel. 341800, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Ella senda teldupost til klaga@ sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tel. 341800 www.sosialurin.fo Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fyritaksstjóri Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Prent: Prentmiðstøðin Við 14 atkvøðum ímóti og 11 atkvøðu fyri feldi Løgtingið í gjár upp skot ið hjá Tjóð veldi um upp lýs ing um priv atan stuð ul til pol it isk ar flokk ar, løg- tings limir og val evni. Tjóðveldi heldur, at allir flokk ar og valevni eiga at al- mann a kunngera, hvørjar fíggj- ar ligar stuðlar tey hava. Víst verð ur á vandan við, at stórar fyr i tøkur kunnu fáa valdið á pol it isk um flokkum. Tjóðveldi gjørdi eisini eina roynd í 2014 at fáa hetta upp- skot ið samtykt. Eyðvitað hevði ver ið lættari, um flokkurin eis ini royndi tað í seiansta val- skeiði. Tað hevur flokkurin kanska gjørt – uttan at tað bleiv aktuelt sum eitt lóg ar upp- skot. Og so íðin, sum Javn að- arflokkurin s tuðlaði málinum í tinginum í gjár, so má tað hava ver ið Framsókn, sum ikki hevur vilj að havt tað málið framt. Ella var eingin roynd gjørd kortini? Tað ber altíð til at skjóta flokk um í skóvarnar, sum júst hava sitið í stjórn, við at spyrja teir, hví teir ikki settu málið fram, tá teir sótu í stjórn. Og sjálvandi gjørdi and støð u flokk- ar nir tað. Tí tað svarið er eisini á huga vert Hinvegin er tað rættiliga á huga vert, at ávísir flokk ar eru so hart ímóti, at gjøgn um skygni verður í pol it isku flokkunum soleiðis, at velj ar in veit, hvør let ur stuðul til hvønn. Og ikki sørt áhugavert eisini, at aðrir flokkar halda hetta vera so neyðugt. Men uttanumtosið í orða- skift inum á tingi í gjár var øgi- ligt um, hvønn skaða eitt slíkt lóg ar uppskot kann gera. Og skotið varð við skørpum, bæði eftir privatum fjølmiðlum, Kringvarpinum og øðrum, sum mótstøðufólkini hjá Tjóðveldi hildu hava nógv størri ávirka á, hvør verður valdur á ting, enn teir møguligu loyniligu fíggjarligu stuðlar, ið summir flokkar kanska hava. Aksel V. Johannesen mælti til, at forboð varð sett vinn u- fyri t øku m at stuðla politiksum flokk um. Tí vinnufyritøku hava ikki eina politiska hugsjón. Christian Andreasen spurdi, um so fakfeløg heldur ikki skulu kunna stuðla flokkum sum tey gera í Danmark. Veljarin hevur í øllum førum ikki ánilsi av, hvat vendir upp og hvat vendir niður. Sjálvandi skulu vit ikki bara kopiera lógir úr øðrum londum. Men tað er rættiliga áhugavert, at onnur lond hava slíkar skipanir – sum okkara ting ikki metir neyðugar. Merilutin á tingið heldur í øllum førum ikki í hesum málið, at pengarnir fólkið flyta. Fólkið skal einki vita um, hvør rindar politikarum pengar HAR PENGARNIR FÓLKIÐ FLYTA Koks fekk eina stjørnu afturat NØVN SÍÐA 6 Skulu hava nýtt sjúklinga- hotel TÍÐINDI SÍÐA 9 Bozena Rasmussen Eg havi skrivað fleiri lesarabrøv um støðuna hjá okkum pen sjón- ist um, sum føla seg illa vi ð far nar av lógini frá 2009, har pol it ik ar settu 40 ár í Føroyum fyri at fáa útgjald úr sam haldsfasta við full- um útgjald. ”Forskelsbehandling” hoyrir ikki heima í nútímans samfelag. Tað er ikki loyvt aftan á 2000, tá Før oyar viðtók Europeisku mann- rætt ind a kon ven tión. Borg ar ar skulu viðgerast eins, eing in munur millum borgarar. Men tað hava politikarnir ikki sæð ella vitað um konvensjónina ella er tað feilurin? Hvat er hvat, er líkagildigt fyri okkum! Vit hava skapt Sam halds fasta/ AMEG saman við øðrum, men fingu ikki ágóðan av grunn i num. Tað vóru onnur, sum ikki guldu inn og slett ikki búðu í Før oy- um møg u liga í sama tíð ar skeiði, tá grunnurin bleiv til. Tí er tað løgið, at ein skal stríðast fyri endurgjaldi! Lógin frá 2009 er broytt í 2018 takk að okkara eldhuga at kempa fyri okkara rætti. Frá 2018 fáa øll fult útgjald eisini tey, sum ikki hava búð í Føroyum 40 ár. Men fyri tey árini ímillum 2009 til 2018 skyldar grunnin okkum, grund- að lóg frá 2009, sum sigur, at bert tey, sum hava búð í Før oy um 40 ár, hava rætt til fult út gjald. (Hetta samstundis sum lóg in um Samhaldsfasta einans hevði verið í gildið í 18 ár.) Vit eru umleið 300, sum hava hes ar trupulleikar. Tað eru tey, sum eru fødd 1. juli 1942 og 8 ár fram. Men fyri tey sum hava fleiri pensjónir, týðir tað ikki so nógv, men hjá teimum sum bara hava fólkapensjón, ger tað ein mun at fáa endugjald fyri ár ini 2009 til 2018. Tí hava vit fyri slig ið at gjalda endurgjald til tey, sum søkja um endurgjald eftir um sókn. Landsfelag Pensjónista hev- ur eisini stuðlað okkum í okkara kravi. Vit hava goldið inn og ar- beitt í Føroyum, vit hava uppfylt okk ara skyldur, so vit hava rætt at fáa end urgjald, vit hava rætt til at fáa okkara part av kakuni. Plikt fylgir rætt! Vit hava verið í Fíggjar nevnd ini í 2019 áðrenn tann nýggja AMEG lógin varð samtykt. Svar ið frá politikarunum var, at 35 mill ión- ir vóru ov nógv, um allir søkja um endurgjald. Í mínum hugaheimi er tað einki argument! Tí í grunninum er ríkiligt við pengum. Tann nýggjan lóg um AMEG/ sam haldsfasta frá 2019 fáa nú einhvør, sum býr í Føroyum í 15 ár eisini uttan at gjalda inn í grun- nin. Tað er ein tilpassing til ta Nordiska Sosialu Kon ven sjón ina. Tað eru ikki húsmøður, eg tosi um, men fólk, sum tjena meiri enn gjøgnumsnit, og ikki gjalda ikki inn í grunnin, men búgva í FO og eru tilmeldað hjá komm ununi í Føroyum. Ein skal bara verða til meld að- ur fólka yvirlitið. Tað er tað ein asti krav! Í Danmark er tað ATP, sum hev ur somu funktión sum AMEG, men har er útgjald per són lig tvs. at tann sum hevur gold ið inn, fær tað, sum hann/hon hevur spart upp. Tann gamla pensjónsskipan verð ur avlýst av nýggjan í 2020, ger ið tí reint borð, gamla rokn- ingar skulu gjaldast innan nýggja skipan kemur. Tað er síðsti kjansur! Vit ætla aftur at vitja fíggj ar- mál a rráð harran og fíggj ar nevnd- ina við hesum máli. Nú aft an á val- ið eru har aðrir, sum hugsa øðrvísi. Vit krevja okkara rætt – END- UR GJALD fyri árini 2009 – 2018; vit eru so heldig at liva í einum dem o krat iska samfelag. Søllerød Kro, sum før oy ing- ur in Jan Rest- orff stjórn ar, var í gjár ein av teim um mat stovu num, sum varð veitti sína Mich el in stjørnu. Á tiltaki í Tróndheimi seinnapartin í gjár lutaði Michelin stjørnur út til norð urlendsku matstovurnar, ið skarða fram úr. Stóra samtaluevnið her heima hev ur verið, at Koks varðveitti báðar stjørn- urnar og fekk lagt grøna heið urin fyri burðardygd aftrat av riks list a num. Men eisini Søllerød Kro varðveitti sín Mich elin-status í gjár. Søllerød Kro fekk eina stjørnu, og hetta er sostatt 14. árið á rað, at Søllerød Kro kann kalla seg Michelin matstovu. – Vit eru errin og glað fyri, at krógv- in aftur í ár - og fyri 14. árið á rað - er við í Guide Michelin við einari stjørnu, skriv aði Jan Restorff á Facebook eftir Mich elin útlutanina. – Takk til øll teirra, sum eru við í ger and is degnum, familju, eigarar, veit- ar ar og so framvegis, sum gera hetta møguligt - og ikki minst trúføstu gest- ir nar, sum vitja krógvina ferð eftir ferð, skriv ar Jan Restorff. Jan varðveitir stjørnuna Samhaldsfesti enn einaferð