týsdagur 21. juli 2020síða 44

juli 44 Ólavsøkan 2020 Jóannes Hansen Týsdagin í næstu viku verður ólavsøkuaftan, og tá verður punktum sett fyri kapp­róðrar­árið 2020. FM spurningurin er av­gjørdur í flestu kapp­ing­unum. Tað er bara í kappingini millum 5 – mannafør við dreingjum, at tað er púra opið. Har fara Heyk­ur úr Hósvík, sum hevur 38 stig, og Fípan Fagra úr Klaksvík, sum hevur 37 stig, at kapprógva um FM heitið. Tann av hesum báðum, sum verður fremri, fer at vinna FM. Títlingur hjá Havnar Róðr­ar­felag er FM vinnari í barna­kapp­ingini hjá gent­um. Dúgv­an er FM vinnari í barna­kapp­ingini hjá dreingj­um. Drekin hjá Havnar Róðrar­ felag er FM vinnari í kappingini millum 5-mannafør við gent­um. Erla Kongsdóttir er FM vinn­ari í kappingini millum 5 – manna­før við kvinnum. Nevið Reyða úr Klaksvík er FM vinnari í kappingini millum 8-mannafør, og Ormurin Langi er FM vinnari í kappingini millum 10 – mannaførini. Jarnbardur við kvinnum og Smyril við monnum fara á ólavsøku at tryggja sær FM heitini í kappingini millum 6 – manna­før. Jarnbardur er seks stig frammanfyri Sølmund, og Smyril er sjey stig frammanfyri Sundabátin. Søtur sigur á ólavsøku Tá ið tað ikki er møguleiki at vinna FM, so er tað serliga søtur sigur at vinna á ólavsøku, og fleiri manningar hava givið til kennar, at stóra málið hjá teimum í summar er at vinna ólav­søkuróðurin. Tað verður sera óvæntað, um tað fer at eydnast bátum á ólavsøku at koppa teimum, sum longu hava tryggjað sær FM, tí í flestu kappingum hev­ur tað higartil í ár verið ein heilt suverenur vinnari. Í kappingini millum 5-manna­før við dreingjum kann tað væl hugsast, at tað verð­ur annar vinnari enn Heyk­ ur ella Fípan Fagra. Á vestan­stevnu setti nýggja Sævar­moy úr Klaksvík hesar báðar bátarnar upp á pláss. Jarnbardur borð um borð við Argjabátin Tann báturin, sum tilsaman hevur vunnið flest FM heiti av øllum, er 8 – mannafarið Argja­báturin. Hann hevur vunnið FM 15 ferðir. 6 – mannafarið Jarn­bardur við kvinnum fer á ólav­søku at vinna FM fyri 15. ferð og harvið at leggja seg upp á síðuna á argjamonnum, tá ið tað ræður um tal á FM heitum. FM kappingin millum 8 – manna­ før hevur verið síðani 1964, og FM kappingin millum 6 – manna­før við kvinnum hevur verið síðani 1983. Argjabáturin hevur vunnið 15 av 57 FM heitum, og Jarn­bard­ur við kvinnum hevur, tá ið ólav­søkuróðurin verður av, vunnið 15 av 38 FM heitum. Felags fyri bæði Argjabátin og Jarnbard við kvinnum er, at fyrsta FM heitið varð vunnið í 1991. Argjabáturin hevur lut­tikið í FM síðani 1982, og 1991 var fyrsta árið, at Jarnbardur við kvinnum luttók. Fimm bátar hava vunnið tveysifrað tal av FM heitum. Felags fyri teir allar er, at teir eru í feløgum í høvuðsstaðnum – Havnarbáturin við 13 FM heit­um átti leingi metið – og so er tað Sílið, 5 – mannafarið hjá Havnar Róðrarfelag. Við dreingjum hevur Sílið vunnið 10 FM, og við kvinnum hevur Sílið vunnið 12 FM. Skálabáturin eigur metið Í nógvum ítróttarkappingum verður nógv gjørt burtur úr tíðum og metum. Eitt nú í renn­ing, súkkling, svimjing og lop­um av ymsum slagi. Í føroyskum kappróðri plag­ar ikki at verða gjørt so nógv burturúr. Síðani drekin.fo og seinni stavnur.fo so at siga løgdu árarnar inn, hevur tað verið torført at funnið fram til hag­ tøl. Undan norðoyastevnu í ár gjørdi Sosialurin eina roynd at fáa yvirlit yvir FM vinnarar frá 1964 og fram, og í fleiri ár hevur í ólavsøkublaðnum verið yvir­lit yvir vinnarar á ólavsøku og vinnaratíðirnar. Í summar er almenna heima­síðan hjá Róðrarsambandi Før­oya, rsf.fo, vorðin veruleiki við hagtølum, og í summar er stavnur.fo komin fyri seg aft­ur. Tað er hugaligt og hent fyri tey, sum eru áhugað í kapp­róðri, at tað nú ber til at leita fram, hvussu røðin var í øllum róðrum. Tíðirnar eru eisini til skjals, hóast tær viðhvørt ella kanska ofta skulu takast við fyrivarni. Eitt er neyvleikin í tí at taka tíð – viðhvørt samsvara formligu tíðirnar ikki við tíðirnar, sum tað ber til at máta í fínu upp­tøkunum hjá kvf.fo, og so kem­ur tað meiri enn so fyri, at longdin á róðrarteinunum verður broytt. Dømi um broyttar róðrar­tein­ar er teinurin, sum tað verður kappast á fjarðastevnu í Vestmanna. Hann var eitt sindur styttri í ár, enn hann hevur verið undanfarnu árini. Og so ávirka umstøðurnar altíð – ættin, lotið, streymurin, sjóvarfallið, hitin og avfallið og so framvegis. Á ólavsøku hevur eingin róð stutta málið so skjótt, sum Skálabáturin róði í 1992 – 3.52.00. Ørvur setti í 1999 met í ólavsøkuróðrinum, sum síðani ikki er tikið. Tíðin hjá 8 – mannafarinum Ørvi hjá Havn­ar Róðrarfelag var í 1999 4.03.21. Í kappingini millum 6 – manna­før við monnur eigur Tvøra­báturin metið. Hann róði í 2009 ólavsøkuteinin í tíðini 4.12.06. Í kappingini millum 5 – manna­før við dreingjum eigur Súlan úr Sørvági metið. Í 1994 var tíðin hjá Súluni 4.14.68. Næstbestu vinnaratíðina í hesi kappingini eigur Junkarin úr Kvívík, sum í 1975 róði teinin í tíðini 4.27.40. At leggja til merk­is er, at 12 av 13 bátum í 1994 eru skrásettir at hava róð skjótari, enn næstbesta vinnaratíðin í hesi kappingini er síðani 1973. Kvinnumanningin umborð á 6 – mannafarinum Jarnbardi setti met í 1995. Mettíðin er 4.21.12. Í kappingini millum 5 – manna­ før við kvinnum eigur Aldan úr Haldarsvík metið. Tað varð sett í 1981 – 4.38.40. 5 – mannafør við gentum hava kappast síðani 2005. Ólav­søku­metið eigur Drekin hjá Havnar Róðrarfelag – 4.29.24 í 2008. Latið ei søguna doyggja Kappróðurin er tjóðarítróttin, og kappróðurin hevur ser­liga verið knýttur at summar­stevn­unum, og soleiðis er tað fram­vegis. Á ólavsøku hevur verið kapp­róður síðani seint í 1800 talinum. So við og við løgdust stevnur aftrat á bygd, og har varð skipað fyri kapp­róðri. Jóansøka hevur verið hildin síðani 1925, norð­oya­stevna síðani 1936 og vestanstevna síðani 1945. Fyrsta varmakeldustevnan í Fugla­firði var í 1951, og fyrsta skála­fjarðarstevnan, sum hon tá nevndist, var í 1961. Beinanvegin tá ið útvarpið fór at senda í 1957, varð dent­ur lagdur á at varpa út frá kapp­róðri. Tað økti um tilvitanina og kappingina millum bý og bygd­ir. Í 1964 varð farið undir at kapp­ast um føroya­meistara­heitið. Fram til og við 1972 var talan um serligan FM kapp­róður eitt tað fyrsta vikuskiftið eftir ólavsøku, og síðani 1973 hevur FM kappingin verið skip­að soleiðis, sum hon nú er. Í 1973 vórðu fimm FM kapp­ ingar – á norðoyastevnu, jóan­ søku, vestanstevnu og ólav­søku og annaðhvørt ár á varma­keldustevnu og annað­hvørt ár á skála­fjarðarstevnu, har stevnan nú kallast eystan­stevna. Í 1991 legðist sunda­lags­stevna aftrat, so tað nú vóru seks FM kappróðrar, og síðani 2003, tá ið fjarðastevna varð veru­leiki, hava tað verið sjey FM kappróðrar. Punktum fyri róðrarárinum hevur altíð verið sett á ólav­søku, og soleiðis verður tað eisini í ár. Í fjør var ólavsøkuveðrið hend­inga gott, og áskoðararnir vóru nógvir, tá ið tað varð róð kapp. Síðani hevur korona gjørt um seg, og nú fæst at síggja, hvussu tað fer at ávirka talið á áskoðarum, og so er tað veðrið, sum má sær sjálvum ráða. Kappróður: Teir fimm bátarnir, sum hava vunnið tíggju ella fleiri FM, eru allir í høvuðsstaðnum, har skipaður kappróður á ólavsøku sá dagsins ljós fyri meiri enn 130 árum síðani JARNBARDUR OG ARGJA­BÁTURIN RÓGVA NÚ BORÐ UM BORÐ