hósdagur 30. juli 2020síða 2

Tórshavn Tórsgøta 1, 100 Tórshavn tel. 341800, post@sosialurin.fo Tel. 341800 www.sosialurin.fo Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fyritaksstjóri Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Prent: Prentmiðstøðin Suðuroy tel. 375364, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 ella senda teldupost til klaga@sosialurin.fo og boða frá. Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 31. JULI 2020 Danskt cpr-nummar og bræv til Ursulu Donald Trump, forseta í USA, nevnir nú møguleikan at útseta forsetavalið 2020. Brævatkvøður fara at gera forsetavalið 2020 til tað mest svikafulla í søguni, heldur Trump, sum heldur, at valið kundi bíðað, til tað kann gjøgnumførast á tryggan hátt. Í einum boðum á Twitter vísir hann til uppáhaldið um, at vandi er fyri sviki við brævatkvøðum. – Útset valið til fólk kunnu atkvøða ordiliga, álítandi og trtygt???, skrivar hann. Forsetin endurtekur í uppslagnum eitt uppáhald, hann mangan hevur ført fram áður, at brævatkvøður føra til valsvik. – 2020 verður tað mest óneyva og svikafulla í søguni. Tað verður stór skomm fytri USA, skrivar Trump. Koronufarsóttin hevur ført til kjak um, hvørt tað er nóg trygt hjá veljarum at fara á val. Tí tosa fleiri statir um at økja møguleikan fyri brævatkvøðum. /ritzau/ DONALD TRUMP Fróðskaparsetrið styrkir vitanar­sam­ felagið Tíðargrein síða 22-23 Familjurnar fylkj­ast um kappróðurin Ítróttur síða 30-31 Í blaðnum... Oddagrein Eirikur Lindenskov ábyrgdarblaðstjóri Haldarar, sum ikki hava fingið Sosialin Um Sosialurin ikki er borin haldarum klokk­an 20 týskvøld og fríggjakvøld – sendið teldu­post til klaga@sosialurin.fo Sambandsflokkurin hevur áður havt ynski um ES limaskap Sambært ólavsøkurøðu løgmans, so er ætl­anin hjá landsstýrinum at gera broyt­ingar í ríkisfelagsskapinum – at dag­føra ríkisfelagsskapin – »sum sein­ astu hevur árini staðið ó­rørd­ur. Eingin menn­ing. Eingin framburður. Men kon­ fron­t­a­sjónir og ósemjur«. Tað ljóðar í sjálvum sær áhugavert, at ein sambandsløgmaður tosar um dag­før­ingar í ríkisfelagsskapinum, men tað eru valla broytingar, ið hóva Tjóð­ veldi, sjálvt um Fólkaflokkurin, sum skuldi loysa Føroyar úr danska rík­i­num fyri 20 árum síðani hevur buktina og báð­ar endarnar í landsstýrinum. Fyrsta stigið hjá løgmanni við hesi end­urnýgging er, at føroyingar nú kunnu fáa danskt cpr-nummar. At gott samstarv er millum eitthvørt landsstýri og einhvørja danska stjórn er so sjálvsagt. Og soleiðis er tað næstan altíð. Tað arbeiðið, sum steðgaði undir sein­astu samgongu við stjórn­ar­skip­an­ ar­ar­beið­inum verður valla tikið upp­aft­ ur – og nú Fólkaflokkurin ikki longur er loys­ing­ar­flokk­ur, so verða tað helst bara stig, sum fara at halda okkum inn­ an fyri danska ríkið, sum verða tikin – um onk­ur skuldi trúð annað. Áður hevur Sambandsflokkurin ver­ ið íðin at tosa um føroyskan ES-lima­ skap. Í ólavsøkurøðuni nevnir løgmaður eis­ini Evropasamveldið og »at finna nýtt stavnhald saman við Evropa­sam­ veld­i­num«. Hann nevnir ikki føroyskan ES-lima­ skap, sum flokkurin mangan hevur nevnt áður. Løgmaður sigur seg hava sent ES-nevndarforkvinnuni, Ursulu von der Leyen, bræv, har hann hevur gjørt greitt, at landsstýrið vil skipa sam­ starvið millum Føroyar og Ev­ropa­sam­ veld­ið av nýggjum. Løgmaður sigur í røðuni soleiðis: »Vit mugu hava eitt sterkari samstarv við ES, ið bæði bøtir um okkara hand­ils­við­ ur­skifti og samstundis loyvir okkum at víðka samstarvið til onnur øki«. Áður hevur Sambandsflokkurin ført fram, at vit eiga at spyrja um føroyskan ES limaskap, tí um vit ikki spyrja, so fáa vit ikki treytirnar at kenna. Tað hevði nú verið áhugavert at frætt, hvørj­ar treytir ES hevði sett okk­ um fyri føroyskum limaskapi Tað verður spennandi hesar næstu fjúrtan dagarnar. – Tað er nokk so keðiligt, at fólk ikki hildu tilmælini um hvussu vit skuldu halda ólav­søku í ár. Tað sigur Michael Boolsen, fúti, og formaður í farsóttarnevndini í Før­ oy­um. Á ólavsøku í ár varð nógv gjørt fyri at forða fyri, at fólk skuldi savnast í mið­bý­ num. Tað var nevniliga ringasta ræðu­ mynd­in hjá serfrøðingum í koronu, at fólk í stór­um tali fóru at savnast í miðbýnum og á skeink­i­støðum, tí tað økir munandi um vandan fyri, at smittan aftur fer at breiða seg. Men á ólavsøku løgdu fólk lítið í til­ mælini frá myndugleikunum. Tá ið ó­lav­ søkan varð sett, var nógv fólk á Vaglinum, og ikki minst vóru túsundtals fólk í mið­bý­ num í nátt at syngja, hóast mid­nátt­ar­sang­ ur­in annars varð avlýstur. Og tað, sum fór fram, hóvar ikki for­mann­inum í farsóttarnevndini. Tað er rætti­liga keðiligt, at fólk ikki virdu til­mælini, tí tað, sum fór fram á ólavsøku, økir mun­andi um vandan fyri, at korona fer at breiða seg, sigur Michael Boolsen. – Hetta var ikki tað, vit vónaðu, men vit kunnu kortini vóna, at vit verða heppin og sleppa undan smittuspjaðing. Men tað verð­ur rættiliga spennandi at fylgja við hesar næstu fjúrtan dagarnar. Føroyar hava verið koronufríar í meiri enn tríggjar mánaðir og tey, sum eru smitt­ að, hava øll verið ferðafólk og útlendskir sjó­menn. Tað merkir, at tekur smittan seg upp aft­ ur, er tað mest sannlíkt, at hon kemur utt­ an­í­frá og fútin hevur fleiri mint fólk á, nú vit eru koronufrí, hevur tað ongantíð havt so stór­an týdning sum nú at vit halda til­ mælini um frástøðu og reinføri. – Tað hevur stóran týdning, at gera sær greitt, at smittan er til staðar, og tættari vit standa saman, tess størri er vandin fyri, at hon fer at breiða seg. – Men um atburðurin hjá fólki á ólavsøki fer at fáa nakrar avleiðingar, fáa vit ikki at vita fyrr enn um nakrar dagar, leggur hann aft­ur­at. Tilmælini um, hvussu vit skulu vera okk­um at, eru nettupp bara tilmæli, tí tað stend­ur til fólk sjálvi at gera av um tey fylgja teimum, ella ikki. Løgreglan segði upp undir ólavsøkuna, at tey fóru at átaka sær tann leiklutin aft­urat, at komu tey fram á, at tilmælini ikki vóru hildin, fóru tey minna fólk á tilmælini, hó­ast tey ongan myndugleika hava at spjaða eina mannamúgvu. Men Michael Boolsen sigur, at í eini mann­a­múgvu upp á fleiri túsund fólk, er tað ein vónleys uppgáva. Hann ásannar, at hevði løgreglan havt mynd­ug­leika at spjaða eina mannamúgvu, hevði tað verið lættari. Men hann skal ikki siga um tað er tann rætta mannagongdin. – Tað er ein politiskur spurningur, sum eg onga viðmerking havi til, sigur hann. Hetta var nokk so keðiligt Umhugsar at útseta forsetavalið