týsdagur 24. november 2020síða 12

Mikudagur 25. november 2020 · Nr. 83 Sosialurin 12 Mánadagin varð Birgar Jo­hann­essen í Havn borin sína sein­astu ferð úr Havnar Kirkju. Hann andaðast hós­ dag­in 19. november andaðist Birg­ar Johannessen í Havn, 74 ára gamal. Birgar var kend havn­ar­ mynd, og tað prógva eisini tey mongu vøkru orðini, sum eru skriv­að um Birgar, síðani hann and­aðist, so sum Uni Næs, próst­ur eisini vísti á í gra­v­ taluni í Havnar kirkju mán­a­ dagin. Birgar varð føddur hin 16. juli í 1946 – og hann er fødd­ur í gomlu Havnini, sum hann var so góður við. Fam­iljan búði um hetta mund­ið tá Birgar var føddur í hús­u­num hjá bókbindaranum í Gongini beint aftan fyri Sjó­vinnu­ bankan. Har búði Birgar sínu fyrstu ár, til húskið trý ár seinni fluttu niðan í nýbygdu Lon­ir­nar við Bókbindaragøtu. Mamma Birgar var Jac­ob­ ina f. Christiansen av Signabø, og Frit­leif Johannessen úr Matta­lág í Havn. Birgar var yngst­ur av sjey systkjum: Petur, Karl, sum búði í Íslandi, Bryn­hild Rasmussen, Emmely Forná, Iris Petersen og Leivur, ið er tann einasti sum er eftir á lívi. Prestur greiddi frá um Birg­ar, at skúlin og bókin ikki lógu fremst í huga hansara, og at hann hevði frætt, at Birgar longu sum fór úr skúlanum í fjórða flokki. – Men tað vil ikki siga, at Birg­ar ikki hevði hug fyri lær­dómi, tvørturímóti, segði prest­ur. – Honum dámdi væl at tekna og skriva tekstir, og hann var væl belisin, vísti prest­ur á. Birgar hevði sera vakra hond­skrift, tað vita øll, sum hava sæð tekstir, hann hevur skriv­að. Tað var júst eisini or­søk­in til, at hann varð biðin um at skriva borðkort til Norð­urlandahúsið, tá drotn­ ing­in vitjaði. Sum ungur byrjaði Birgar sum ør­indadrongur hjá Brockie. Seinni fór hann í læru á skriv­stovuni hjá Havnar Timb­urhandli. Hann var í Dan­mark sum ungur, har hann mill­um annað arbeiddi sum ele­vat­or­passari og goymsl­u­maður hjá Daelles Vare­hus, sum allir føroyingar kendu fyrr. Tá hann kom heimaftur ar­ beiddi hann sum bókhaldari, eitt nú hjá Electrolux og seinni hjá Smyril Line. Hann hevur eisini koyrt hýru­vogn, og júst hjá Auto starv­að­ist hann eisini sum bók­hal­d­ari, nú hann doyði. Birgar og konan Elsa hitt­ust, tá hon var blaðung. Prest­ur greiddi frá, at hóast tað mangan var trupult hjá teim­um, so stóðu tey ímóti all­ari mótgongd og valdu altíð hvørt annað. Tey giftust í 1976. Tey áttu børnini Bjørg, Teit og Marin. Birg­ar átti umframt børn­ini eisini bæði abbabørn og lang­abb­abørn. Tað neit sera fast hjá Birgari, tá Elsa doyði fyri seks árum síðani, tað hevði hann so mangan á orði. Ta fyrstu tíðina búði húskið hjá Birgari og Elsu í Lon. Eitt skifti í Skraddaragøtu í Hoy­ vík, til tey bygdu hús í Norð­ asta Horni í 1987. Eitt sum eyðkendi tað sum Birg­ar fekst við, er at tað hev­ ur so stóran áhuga millum fólk. Hann gav út fleiri bøkur um Havnina og havnarfólk, sum t. d. Havnin – fólk og yrki. Tal­an er um stór uppslagsverk við øllum upplýsingum um alt sum hevur gingið fyri seg í Havn­ini frá 1900 til 1970. Eisini gav hann út bøkurnar og Tórs­ havn -býur og býarbørn Slíkt arbeiði er sera tíðar- og orkukrevjandi. Men við tí ídni og ágrýtni sum Birgar hevði við sínum væl skipaða og greiða arbeiðsmáta, er hetta ein fongur fyri Havnina, ser­liga av tí at tilfarið grípur inn í alla mentanina hjá bý­ num. Birgar savnaði nógvar tús­und myndir. Birgar var eisini fót­bólts­á­ hug­að­ur. Í enskum fótbólti var tað Liverpool – og eftir ynski spældi Gudmundur Mort­en­ sen, organistur, Liverpool- sangurin »You'll never walk alone«, sum post­ludinum, tá kist­an við Birgari varð borin úr Havn­ar kirkju. Sum prestur segði: »Hetta er ein sangur, sum verður sung­in til serlig høvi. Í dag er hes­in sangur eisini sera væl egn­aður til hesa løtuna.« Í føroyskum fótbólti var tað B36, sum stóð hansara hjarta næst. Birgar hevði ein serligan tokka til 60-ini. Hann segði, at hetta tíggjuáraskeiðið fer altíð at vera nakað heilt serligt. Tað ber illa til at tosa um Birgar, uttan at nevna Bý­ ar­savnið, sum hann legði so stóra orku í at fáa stovnað. Har hevði hann savna saman eina ørgrynnu av lutum, sum lýsa Havnina frá tíðini, sum far­in er. Birgar stríddist við at fáa savninum fast innivist við fastari framsýning. Tað eydn­ aðist, tá hann fekk leigað seg inn í hølini hjá Tórs Cafteria í Niels Finsensgøtu. Men tað var ov tungt, og endin var, at hann gav Tórshavnar býráð all­ar lutirnar hjá savninum. Birgar gleddi seg til at savn­ ið skuldi fáa høli og fara at virka sum veruligt býarsavn. Tað arbeiðið er í gongd, men er enn ikki komið á mál. Birgar hevði stóran áhuga fyri tónleiki, og serliga tón­leiki frá sekstiárunum. Hann spældi sjálvur við fleiri orkestrum, og øll kenna hansara frálíku tón­leik­a­send­ ing­ar við hesum tónleiki úr útvarpinum og Rás2. Eisini hevði hann stóran áhuga fyri bil­um – og fyri amerikanskum bil­um, og prestur nevndi hvussu hugaligt tað var at síggja Birgar í sínum reyða Buick ellisakfari, tá hann fór gjøgn­um býin. Prestur vísti eisini á, at Birg­ar mangan hevur sagt, at hann kundi hugsað sær at liva um 100 ár. – Hann var so forvitan at vita, hvussu alt fór at verða í fram­tíðini, segði Uni Næs. – Og í hesum kunnu vit øll verða samd, tí vit vilja øll vera for­vit­in. Prestur vísti eisini á, at tað sum vit ikki vita um 100 ár hevur Birgar longu víst ok­k­ um á annan hátt, tí hann var so ­á­hugaður í søgu og vísti á tað stóra arbeiði, sum Birgar gjørdi fyri at fáa býnum eitt bý­ar­savn. Seinastu umleið 10 árini hev­ur Birgar verið flaggvørður á Løg­mansskrivstouvni, har hann hevði ábyrgdina av at fáa flaggið upp hvønn morg­un og taka niðuraftur á kvøldi. Hetta var arbeiði, sum Birgar røkti dagliga, trúliga og stund­ is­liga. Leivur bróðirin hjálpti hon­um, tá tørvur var. T­ey, ið fylgja við á Facebook hava sæð, at Jógvan á Dul hev­ur tikið mynd av Birgari og flagg­i­num at kalla hvønn ein­ asta morgun. Fleiri vinmenn hitt­ust til hetta høvið hvønn morgun, áðrenn teir fóru til kaffi­mun og prát á gamla Sjó­mans­heiminum, Hotel Tórs­havn. Vit minnast við virðing merk­is­mannin Birgar Jo­hann­ es­sen. Eirikur Birgar kundi av sonnum vera sera errin av vakra modellinum av gomlu Havnini, sum hann hevði gjørt Til minnis um merkismannin Birgar Johannessen