týsdagur 28. desember 2004síða 10

10 Nr. 249 - 29. desember 2004 Hóast tað bæði verður sagt, at jólini eru til páskar, og at gomlu føroysku jólini vóru til á trettandu, so sleppa vit ikki undan, at í nýmótans samfelagnum eru jólini løgd afturum. Nýggjárið stendur fyri framman, og so er dag- liga trummurummið aftur á skránni. Tað hevur ljóðað frá, at jólini hava verið friðarlig. At tað ikki hevur verið soleiðis alla staðni, hevur verið sjón fyri søgn í miðl- unum. Katatrofan í Bengalska flógvanum er so mikið stór og álvarslig, at tað ber ikki til at siga frá tí. Og iva- leyst er katastrofan komin okkara parti av heiminum uppaftur nærri, nú tað vísti seg, at fleiri norðurlendingar teljast millum teirra, sum hava latið lív. Ofta hevur verið klikt niður á almennu Føroyar, at tær eru so seinar á sjóvarfallinum og ikki lata við seg koma, tá ið tað hevði havt verið upp á sítt pláss við ítøkiligari hjálp at víst samkenslu. Hesa ferð vóru løgmaður og landsstýrið tíðliga úti. Tað tænir teimum til miklan sóma. Ein millión er ikki øll verðin, sigur onkur kanska. Tað er satt, men tað setir føroyska viljan ikki so lítið í perspek- tiv, tá ið vit leggja afturat, at Danmark hevur gjørt av at veita tíggju milliónir. Tað hevði verið stór hjálp, um lut- falsliga hjálpin úr øðrum londum, sum eru væl fyri, hevði verið lutfalsliga eins stór, sum hon er hjá Dan- mark og serliga hjá Føroyum. Tá ið politiski myndug- leikin nú hevur tikið stig til neyðhjálpina, sum í hesum førinum er alneyðug, leiðir tað hugsaninar aftur á, hvussu tað stendur til við almenna politikkinum, tá ið tað ræður um menningarhjálp. Menningarhjálp og katastrofuhjálp eru hvør sítt, og tað eigur ongantíð at verða soleiðis, at katastrofuhjálp verð- ur fíggjað við, at tað verður skarvað av menningarhjálp- ini. Menningarhjálp er miðvís hjálp, sum í føstum karm- um verður veitt londum, sum eru illa fyri. Hvat og hvussu og fyri hvussu nógv menningarhjálpin skal fevna um, eigur tað helst at vera breið semja um, áðrenn tað verður gjørt av, hvussu nógv skal setast av á fíggjarlógini. Tá ið samgonguskjalið varð orðað eftir løgtingsvalið fyri skjótt einum ári síðani, varð undir- strikað, at nú skuldu almennu Føroyar orða ein menn- ingarpolitikk. Ein partur av hesum politikkinum skuldi verða, at málið hjá almennu Føroyum skuldi verða, at brotparturin av fíggjarlógini, sum skal veitast í menn- ingarhjálp, skal kvinkast tann vegin, at hann støðugt verður nærri tí brotpartinum, sum ST heldur, at øll heimsins lond eiga at veita í menningarhjálp. Innihaldsligi parturin av menningarhjálpini eigur at verða umrøddur gjølla. Hóast tað er ein veruleiki, at Føroyar hava verið eftirbátur her, merkit tað ikki, at før- oyingar ikki hava verið og eru áhugaðir í at hjálpa í fá- tøku pørtunum av heiminum. Tað kemur til sjóndar á so ymiskan hátt. Neyðhjálp Fólkakirkjunar, Reyði Krossur og trúboðaraarbeiði, sum føroyingar gera og eru partar av í Eystureuropa, í Afrika, Asia og Latínamerika og hjálpararbeiði í uppaftur øðrum líki og tæna okkara fólki til stóran heiður og sóma, og tað er ein nærliggj- andi spurningur, um tey feløg og teir stovnar og tær kirkjur og samkomur, sum brúka nógva tíð, orku og pengar upp á hetta, og sum hjálpararbeiði heilt víst er ein hjartasøk hjá, ikki eiga at verða hoyrd, tá menning- arpolitikkurin verður viðgjørdur. DAGSINS MEINING Sosialurin Neyðhjálp og menningarhjálp VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Tóki Højgaard toki@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Teresa Jensen teresa@sosialurin.fo Hjørdis Gregersen hjordis@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Solby Eliasen solby@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 220727 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Sosialurin í Eysturoy: Postsmoga 143, Saltangará tel. 447820 fax 449520 tel. 228909 e-post: vilmund@sosialurin.fo Sosialurin í Vágum: 360 Sandavágur tel. 333820, 220507 fax 333720 e-post: edvard@sosialurin.fo e-post: vagar@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Føroyaprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – hevur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli. Elsebeth Gunnleygs- dóttur Hansen Í samband við kommunu- valið 2004 valdi eg at taka evnið upp um Klaksvíkar Sjúkrahús,nú sambandið til fastlandið verður veruleiki. Eg fór undir at kanna um støðuna hjá Klaksvíkar Sjúkrahúsi, og hvørja ávirk- an tað hevur fyri onnur. Tað kom fram undir kanningini, at Klaksvíkar Sjúkrahús er eitt sera attraktivt stað fyri serlækn- ar í ymiskum greinum, bæði innan fyri bleytkiurgi og beinkiurgi. Hettar kemst av, at starvfólkið á Klaks- víkar Sjúkrahúsi er sera dugnaligt og hevur stórar royndir at skifta ímillum ymiskar sergreinar og er opið fyri at nema sær nýggja vitan. Tey eru somuleiðis von við at ar- beiða undir ymiskum læknum, og ger hetta, at serlæknarnir eru glaðir fyri at arbeiða á Klaksvíkar Sjúkrahúsi. Hesin háttur, sum verður brúktur á Klaksvíkar Sjúkrahúsi, at serlæknar koma henda- vegin, verður eisini brúktur fleiri aðrastaðni, so sum Norður Norra og Norður Svøríki. Á einum lítlum sjúkrahúsi er tað gjørligt at skipa arbeiðið meiri effektivt. Møguleiki er fyri at gera eitt kanning- arumfar í einari skiftu, so sjúklingur sleppur frá at ferðast fleiri ferðir. Tað kann eisini við- merkjast, at Klaksvíkar Sjúkrahús hevur veruliga havt eydnuna við sær í samband við »laminar air flow systemið«, har bak- teriutalið er serliga lágt. Hetta viðførir so aftur, at minni vandi er fyri infek- tión eftir skurðviðgerð. Av tí at eg síggi tað sum týdningarmikið, at vit í Føroyum vita um hettar, seti eg hesar reglur í blaðið. Klaksvíkar Sjúkrahús – eitt attraktivt stað fyri serlæknar Gissur Patursson Framleiðslu & Grammex-grunnurin Peningurin verður jú í stór- an mun afturborðin á klett- arnar… Vit mugu hava ein tón- leikahugburð og ikki verða so »hatafull« mótvegis tón- leikinum og tí ið hoyrur honum til… sjálvandi skulu vit gjalda KODA!!! Tað er mær ovboði enn einaferð at frætta, at vinnu- lívið IKKI heldur seg skula gjalda fyri at hugna um kundar sínar við tónleiki av eini rás ella av einum fløguspælara. Tað verði seg á toll/lækna/hárfríðkanar- hølum ella svimjihøll. Or- søkin fyri at vit spæla tón- leik er sera einføld: Tað er fyri at vera meiri viðkom- andi og at hava tað meiri »hugnaligt« í hesum ávísu umráðum. Men her eru vit nakað fyri okkum sjálvi her á klettunum. Sum eitt tað einasta norðanlandið so sær tað út fyri mær, at vit ikki virða okkara og aðrar tón- leikarar & tónasmiðir. Ein og hvør, ið nýtir tónleik, eigur at gjalda fyri at avspæla slíkan í ávísum hølum sambært lóggávu um hetta endamál t.d. KODA. Skal ikki hesa ferð fara í dýpd- ina við hesum, men minna á, at hetta er stór hjálp til sjálvhjálp, tí pen- ingurin kemur aftur til Føroyar tónleikavinnuni at frama, og er sostatt hjálp til sjálvhjálp. Og, vænti eg, at um fá ár er hetta ikki so lítið, ið vit soleiðis fáa aftur – ella eiga at fáa aftur, um loftmiðlar okkara bera seg rætt at. Um tú letur ein handil/ bilstøð/vinnuhølir upp í t.d. Íslandi el. Svøríki/ Dan- mark, ja so er ein av út- reiðslunum, sum ein roknar við umframt trygging/ el/ reingerð o.a. sjálvandi KODA avgjald. Tað er ein 100% sjálvfylgja, og í hes- um londum gjalda brúkar- arnir sjálvandi eisini út- varpsgjald. Og skal eg enn einaferð harmast um vænt- andi upplýsing og hugburð á hesum økinum og heita á øll støð um at nýta tónleik í rætta høpinum okkum øllum at frama. Ikki minst tónleik- arunum/tónleikasmiðum. Við tónlista-kvøðu og ynski um eitt gott nýttár. Vit mugu broyta hugburð viðíkjandi KODA peningi