leygardagur 23. januar 1999síða 7

mr Nr. 15 — 23. JANUAR 1999 tíðindablaðið Fólkið skal mennast frælst — Vit vilja sjálvstýri uttan loysing, meðan samgongan vil loysing uttan sjálv- stýri, sigur Bergur P. Dam, sum hevur verið við til at tilevnað sjálvstýrisupp- skotið hjá Javnaðarflokkinum EIRIKUR LINDENSKON Høvudsmunurin mill- um uppskotið hjá Javnað- arflokkinum um sjálvstýri og uppskotið hjá samgong- uni um fullveldi er, at Javn- aðarflokkurin ætlar venda raðfylgjuni við. Vit ætla at greiða oll viðurskifti áðrenn vit møguliga taka fult sjálv- stýri. Hetta sigur Bergur P. Dam, sum er ein teirra. sum í arbeiðsbólki hevur tilevn- að uppskotið hjá Javnaðar- flokkinum, sum nú verður borið í hvort hús í landinum. — Vit vilja tryggja okkum. at vit eru før fyri at reka samfelagið áðrenn vit fáa fulla ábyrgd. Samstundis seta vit okkum sum politiskt mál, at vit skulu yvirtaka so hvort vit megna tað, sigur Bergur P. Dam. Hann greiðir frá, at Javn- aðarflokkurin ætlar at gera ein sáttmála millum Føroy- ar og Danmark, sum gevur okkum allar heimildir til at yvirtaka, tá vit halda. at tíð- in er búgvin til tess. Samgongan ætlar at yv- irtaka alt beinanvegin á pappírinum og síðan lata á- vís oki aftur til Danmarkar at verða umsitin. Tí siga vit, at Javnaðarflokkurin vil sjálvstýri uttan loysing. meðan samgongan vil loys- ing uttan sjålvstyri, sigur Bergur P. Dam. Sáttmáli millum sjålvstødug lond Høgni Hoydal hevur ført fram, at uppskotið hjá tykk- um bara er heimastýrislóg- in umaftur. Er tað ikki nak- að um tað? Nei, tað er tað ikki. Fyrst og fremst er tað tann grundleggjandi munurin, at vit skulu gera ein sáttmála millum Føroyar og Dan- mark - sum tvey sjålvstødug lond í ríkisfelagsskapi! Har- afturat skulu ongar avmark- ingar verða av nøkrum slag, og ongar samráðingar skulu verða, tå yvirtøkurnar skulu fremjast, sigur Bergur P. Dam. sum tí afturvísir pá- standinum um, at her skal vera talan um heimastýris- lógina einaferð afturat. Spæla hazard við vælferðini Í uppskotinum ger Javnað- arflokkurin eisini støðuna viðvíkjandi ríkisveitingini greiða. Hann sigur, at ríkis- veitingin skal minka í tráð við vøksturin í tjóðarbú- skapinum. — Okkara grundleggjandi sjónarmið er, at fólkið skal vera frælst - og skal kunna menna seg frælst. Javnað- arflokkurin vil, at oll sam- felagslig menning í Føroy- um hevur til endamåls at skapa eitt samhaldsfast samfelag fyri frí og fræls Viðmerking: | Nýggja vaktar- og bjargingarskipið kostar 72,5 mill. i Kina — Vit kunna dokumentera, at byggikostnaðurin av nýggja vaktar- og bjargingarskipinum í Kina er 72,5 milliónir. Hetta er ein bindandi fastur prísur fyri alt projektið sambært settu krøvum frá Vaktar- og Bjargingartænastuni, sigur Alvur Mortensen á skipsmeklaravirkinum Maretec á Argjum Nú fjølmiðlarnir ta síðstu tíðina hava nevnt ymisk til- boð viðv. tí nýggja vaktar- og bjargingarskipinum og serliga hvat tilboðnum frá Kina viðv.. síggja vit okkum noyddar til at koma við eini frágreiðing um støðuna í dag. Hetta gera vit, av tí at Maretec nú er komin inn í projektið orsakað av, at statsfyritøkan í Kina, sum hevur givið tilboðið uppá at byggja nýggja vaktar- og bjargingarskipið, hevur valt at byggja skipið á skipa- smiðjuni; sum skipsmekla- avirkið Maretec á Argjum samstarvar WO í Kina. I samband við tíðindi í Utvarp Føroya varð nevnt, at ilbodid at byggja nýggja vaktar- og bjargingarskipið í Kina nú var hækkað uppí 88 milltónir. krónur Í hesum sambandi hava vit tosað við bæði skipasmið)- una í Kina, sum vit umboda, og Elmar Højgaard frá Vaktar- og Bjargingartæn- astuna fyri at fáa greiðu á nevndu prishækking. Aftan á givnar upplýsningar frá Elmar Højgaard á Vakt- ar- og Bjargingartænastuni og aftaná, at vit hava verið í samband við skipasmiðj- una í Kina aftur, skilja vit, at misskiljingar eru onkurs- vegna um skandinavisku út- gerðina v.m. Fyri at umganga slíka misskiljing hava vit biðið skipasmiðjuna í Kina um eina neyva útgreinan av út- gerðini sum hoyrir til til- boðið. Vit kunna nú upplýsa og dokumentera, at byggi- kostnaðurin í Kina er US$ 11,3 milliónir, sum er okk- urt um kr. 72,5 milliónir. Hetta er ein bindandi fastur prísur fyri alt projektið sam- bært settu krøvum frá Vakt- ar- og Bjargingartænastuni. Við í prísinum er so at siga oll útgerðin skandinav- isk og kann sum dómi nevn- ast: * Høvudsmotorar, skrúvu- greiðir. hjálpimotorar. gene- ratorar, o.s.fr. frá MAN B&W, Wartsilia. MAK. Cummins, Deutz ella líkn- andi. * Skandinavisk deksútgerð, menniskju, har umsroganin fyri felags áhugamálum og vælferð fólksins er í hásæti. — At seta ávíst dato fyri, nær blokkurin skal takast av er at spæla hazard við væl- ferðini hjá føroyingum. heldur Bergur P. Dam. Hann ásannar eisini, at rík- isveitingarnar hava verið ein týðandi partur av menn- ingini og styrkjanini av før- oyska samfelagnum Hugsa vit um sam- ferðsluna, um heilsuverkið. um almannaverkið og fyri ein stóran part eisini um vinnulivid, sum vid 60-mill- 16nagrunninum varð stuðla, eins og um Egnsudviklings- fonden, so heva ríkisveit- ingarnar í stóran mun ment samfelagið til at klára seg sjálvt. Samfelagið er vorðið sterkari í hesi tíðini." Tað er eisini tað, sum var endamálið við heima- stýrisskipanini. Men nú eru vit komin har til, at veit- ingin kann minkast, men hetta skal gerast við vøkstri í føroyska búskapinum. so tað ikki gongur út yvir væl- ferðina hjá fólki, sígur Bergur P. Dam úr Javnað- arflokkinum. Hann vísir á. at tí ber ikki til at áseta ein ávísan dag. har blokkstuð- ulin skal verða burtur Vit halda ikki, at vit skulu fíggja føroyskt sjålv stýri við skerjingum í sam- felagnum, eins og sam- síðuskrúvur. høvudstalva o. s. fr. frá Ulstein, Aukra o. s. fr. * Øll nautiska útgerðin er frá Furuno, Skanti og líkn- andi og er prísásett upp til USS 1,4 mill. (ca. kr. 9 mill iónir). El-kåplar v. m. verða eisini i tråd við Skandinav- iskan standard og krøvum frå Vaktar- og Bjargingar- tænastuni. * Skipið verður annars bygt í råd við Skandinaviskan standard sambært teknisku specifikatiónuni og tekning- um uppá skipið. Leveringstíðin er 16 mán- aðir. Íslendskst skipaverkfrød- ingafelag hevur givið tilboð uppá eftirlit í byggiperiod- ini, og kemur hetta at kosta kr. 2,2 milliónir falt. At sigla skipið heim til Føroyar nýtist ikki at kosta meira enn umleið kr. 1.5 2.0 milliónir. Tað varð nevnt í útvarpi- num, at vidurskiftini at byggja í Kina vóru ótrygg. Hetta vilja vit afturvísa so- gongan ger. Samgongan hevur av- víst at bóta um sjúkradag- peningaskipanina hjá tíma- løntum. Hon hevur avvist at taka av skipanina við kar- ensdøguim. Hon hevur av- víst at hækka fólkapensjón- ina. Teir hava avvíst hetta við beinleiðis at visa til, at hetta fer at vera vid til at taka grundarlagið undan fullveldispolitikkinum. Allars samgongu skulu kunna ávirka Tá tit framvegis vilja var- Óveita ríkisfelagsskapin - er tað so ikki ti, at rikisfelags- skapurin er ein koddi? Hatta er eitt argument vit javnan hoyra. Hatta er sum við teoriinin hjá Freed- man, at vit sleppa av við arbeiðsloysi bara vit avtaka arbeiðsloysisstuðulin. Hatta er bara ikki so, sigur Bergur P. Dam - Vit vita, at hatta íkki passar. Og vit vita eisini, at eingin automatikkur er í ti. at ríkisstuðulin forðar menningini her á landi. Um so var, so var samfelagið ikki ment til tað, sum tað er í dag, vísir Bergur P. Dam d. góður Vit hava upplivad, at rikisveitingin minkaði i mun tl tjóðarinntókuna Men so vaks hon aftur í kreppuni, vísir Bergur P. leiðis við at vísa á, at alsamt fleiri reiðarar úr skandina via byggja í Kina og eru sera væl nøgdir vid skipini. Fyri at lýsa støðuna í Kina verður víst á fylgjandi Staturin eigur allar skipa smiðjurnar í Kina, og Kina er í dag tridjstørsta skipa byggitjóð í heiminum eftir Japan og Suður Korea Umleið 40 skip eru bygd í Kina seinastu tvey árini til reiðarí í bara í Skandinavia. Sum dømi kann nevnast fylgjandi: * Reiðaríið Clipper” Danmark hevur bygt 12 x 28.000 deyðvekt. bingju skip í 1995-1997 í Kina * Fyri einum mánað síðani vóru 4 x 137 metrar langi kemikaliutangabåtar lever- aðir í Kina til reiðaríið ”Stenersen A.S." í Bergen. Noregi. * A.P. Møller i Danmark hevur bygt 4 bingjuskip Kina, og teir I ja í løtuni 8 bingjuskip og 4 tangabátar afturat í Kina At seta ávíst dato fyri. nær blokkurin skal takast av er at spæla hazard við vælferðini hjá førovingum, heldur Bergur P. Dam. Hann ásannar eisini, at ríkisveitingar- nar hava verið ein týðandi partur av menningini og styrkjanini av føroyska samfelagnum Dam á. At enda heldur Bergur P. Dam, at tær sam- gongur, sum í framtíðini koma at mynda landsins leiðslu, skulu hava møgu- leika at stýra, hvussu skjótt ríkisveitingin skal minka. Hetta bæði politiskt og eftir búskaparligum for- treytunum. Ti er tað ikki rætt at áseta ávíst áramál - hetta skal verða ein støðug gongd, heldur Bergur P. Dam, sum endar við at siga Trúgva vit ikki upp á, at hetta er møguligt - so ber als íkki til at trúgva uppá. at ein búskaparligur vøkstur kemur - bara vit slita frå Danmark Eingin dansur i Hvalba Í lýsingartorginum. sum var í blaðnum í gjár. kom av misgåum at standa, at dansur verður í Roynhøllini í kvold. Eingin dansur verður í Hvalba um umbering fyri mistakið * Ein 71,3 m nóta- & trol- bátur verður í løtuni bygdur í Kina til Íslands og verður hetta skipið leverað síðst í 1999 á tí somu skipasmið) uni, sum hevur bjóðað seg fram at byggja vaktar- & bjargingartænastuskipið fyri føroyingar Skipasmiðjan sum bjóðar seg fram at byggja vaktar- og bjargingarskipið er ein fyrstafloks = skipasmiðja. sum er góðkend í tråd við ISO 9002 standardin, ið er ein altjóða standardur fyri "Quality Management Sys- tem Standards“. Skipa- smiðjan hevur eisini bygt fleiri kavbåtar, sum í sær sjálvum vísir á hoga stand- N t skal eisini, at skipasmiðjan hevur spesial- istar, sum hava bygt til Eu- ropa fyrr. Hesir eru eisini í gongd við at byggja tað 1Ýggja nóta- og trolskipid, sum vit í løtuni byggja fyri Islandskan keypara á hesari skipasmiðju. Sum tryggleika fyri bygg iharran verður veittur fyrst afloks bankganantiur (ri fund-guarantee) í byggitíð í kvold. Vit biðja Mvur Mortensen á skips- meklaravirkinum Marete« á Argjum ini Annars eru fleiri hundrað skip bygd i Kina til reidari í Europa. Norður Amerika m. tey semmastu árini Hetta skuldi givið eina klára ábending um. at reið ari í Skandinavia og adr: staðni í vesturheiminur hava álit á Kina og hesi meta, at tað er trygt at byggja skip í Kina og at nogvur peningur er at spar við at bvegja har. Sost skuldi einki verið í vegu fyri. at Forovingar bye sitt vaktar- og bjarginagar skip har Vinarliga heilsan Alvur B. Mortensen