leygardagur 30. januar 1999síða 13

Nr. 20 - 30. JANUAR 1998 Nr. 20 - 30. JANUAR 1999 Emmy Johansen: Vit bíðaðu og Eins og við Titanic á sinni roknaði eingin við, at stásiliga skipið Hans Hedtoft kundi søkka. - Men vit vita, at tað sum er gjørt av mannahondum kann ikki gerast so trygt, at tað kann standa ímóti slíkum ódnum sum eru við Kappan, sigur Emmy Johansen, ið misti mannin, sum var annar stýrmaður umborð. Í dag eru 40 ár síðani Hans Hedtoft fórst í Grønlandi. Richard Jacobsen úr Sandvík var annar stýrmaður umborð á Hans Hedtoft. Hann var sonur Jákup á Hólum og Mariu Sofíu úr Geilagarðinum í Skúvoy Turið Kjølbro 30. januar í 1959 fórst stóra farma- og ferðamannaskip ið hjá Kongliga Grøn- lendska Handlinum, Hans Hedtoft, við Kappan í Grøn- landi. Umborð vóru 95 fólk og eingin teirra spurdist aft- ur. Hetta var jomfrúferðin hjá hesum stórfingna skipi og eins og við Titanic slaka hálva øld framman undan roknaði eingin við, at van- lukkan kundi henda. Tveir føroyingar vóru við. Olavur Guðsjónsson, ættaður úr Klaksvík. búsit- andi í Grønlandi. Hann var føddur í 1943. Hin var Ric- hard Jacobsen úr Sandvík. sum var annar stýrmaður. Richard var føddur 7. februar i 1928. Var giftur við Emmy, eisini ættað úr Sandvík, og saman átti tey tvær døtur, Mariann, fødd í 1957 og Richa Beintu, fødd í 1958. Yngra dótturin var bert hálvt ára gomul, tá pápin fórst. - Hon varð doypt Beinta 4. jan., sum Richard fór av stað 7. jan. Seinni broyttu við navn hennara til Richa Beinta, greiðir Emmy frá. Emmy var 24 ára gomul. tá ið hon misti mannin og í 1963 varð hon gift upp aftur við Harry Johansen í Havn. Hans Hedtoft, sum var 87 metrar til longdar, var ut gjørt serliga til sigling i grønlendskum farvatni og var å tremur vid nytimans trygdarútgerð. - Maður mín var við ein- um øðrum skipi hjá Grøn- lendska Handlinum, men tíðindablað Minningargudstænastur vóru í Sandvíkar kirkju og Holmens kirkju. Henda myndin er frá syrgihátíðarhaldinum í Holmens kirkju, har donsku kongshjúnini tóku lut. var biðin um at koma um- borð á Hans Hedtoft, tí har skuldi bert fólk við góðum pappírum og royndum um- borð. Tað varð sagt. at skipið varð bygd so gott og sterkt, og tá kennir tú teg tryggari. Sjálvandi hugsar tú um vandan sum er á hasi farleiðini. pápi mín sigldi eisini har, og har var altíð so ringt veður. Men vit vita, at tað sum er gjørt av mannahondum ikki kann gerast so trygt, at tað kann klára seg ímóti slíkum ódn- um sum eru har, sigur Emmy Leitaðu til fánýtis Av teimum 95 fólkunum umborð taldi manningin 40 og ferðafólkini vóru 55 í tali. Harav vóru 19 kvinnur og seks børn. Skiparin var høgt virdi Poul L. Rasmus- sen, sum var ein royndur grøndslandsfari. Hvar skip- ið fórst er ongantíð uppklár- að. Ein bjargingarkransur við navninum á skipinum varð seinni funnin við Is- land nógvar mánaðir seinni og hurðin á kahyttini hjá 2. stýrmanni varð funnin í Grønlandi. At uppliva eina so stóra vanlukku og sorg var ræðu ligt, og tað er trupult at greiða frá. Vit bíðaðu og bidadu, og vónaðu alla tíð ina, at skipið fór at spyrjast aftur. Reiðaríið setti seg skjótt í samband við oll av- varðandi. Hetta var jú fyrsti túrurin hjá skipinum, so eg kendi ongan annan umborð uttan eitt sindur til konu skiparan. Føroyski trolarin Fiskanes var á leiðini og royndi at leita, men uttan úrslit, sigur Emmy I bókini Jól á Halanum, sum er endurminningar Hans Paula Johannesens. verður greitt frá leitingini Hans Pauli. sum var skipari á Fiskanes. greiðir frá: - Tá vit dagin eftir sóu tey skip. sum vóru komin at leita, visti eg, at posisjónin. ið Johannes Kriiss hevði uppgivið fyri Hedtoft, mundi vera skeiv. Ismeld ingin, tann stutta løtan og siglingin úr Julianehåb sud- ur á Kappan og skynsemið hjá Poul L. Rasmussen skipara øll borgaðu fyri. at hetta nógv umhildna skip var sokkið 20 fjórðingar frá okkum. Tað óhugnaliga var ikki ollum øðrum illveðri, men illveðrið, sum líktist ísurin, sum púra óvart byrgdi okkum inni. Hedtoft er komin í somu støðu sum vit, hevur roynt at venda út frá landi, sudureftir, men eitt ísfjall hevur sprett síð- una upp á honum sum ein skeribrennari eitt mjólkar blikk Tjóðin syrgdi I Danmark vórðu pengar savnaðir inn til tey, sum høvdu mist, og tað sum kom inn var sett í grunnin Grøn landsfonden af 1959”. Hes in er framvegis til og rindar til ymisk endamál Eg minnist ikki rætti- liga, hvussu nógvur pening- ur kom inn, men endamálið við honum var at geva børn unum, sum høvdu mist for eldur. pening til útbúgving Vit kundu søkja um pening Eldra gentan hjá mær fekk eitt sindur um mánaðin meðan hon las niðri, sigur Emmy Øll tann danska tjóðin stuðlaði innsavningini og tóku lut í stóru sorgini. Minningargudstænasta var í Sandvíkar kirkju 1. mars i 1959 fyri Richardi Jacob- sen. Almenna syrgihátíðar- haldið, sum var eitt slag av eini jarðarferð uttan kistur. var í Holmens kirkju 18. februar, og Ingrid drotning og Fríðrikur kongur tóku lut. Helligånds kirkja i Keypmannahavn verdur å 40 ára degnum fyri sorgar- leikin - í dag - karmur um eina minnisgudstænastu. Lagnan ókend Tað er ongantíð vorðið greitt. hvat hendi stóra skip- inum hjá Kongliga Gron lendska Handlinum. Rendi skipið á eitt ísfjall? Ella vóru álvarslig bygningsbrek í skipinum? Hvussu doyðu 13 Hans Hedtoft var serliga útgjórt til farleiðina við Kappan. hesi neyðars fólkini? Hví kom eingin í bjargingarbát- arnar? Eftirtíðin hevur ikki gjørt nógv við at uppklára van- lukkuna. Politiskt var van lukkan eitt viðkvæmt mál Ráðharrin fyri Grønland mundi endað í einum ríkis rættarmåli, sum eftir øllum at dóma hevði endað við, at stjórnin heyði verið noydd at farið frá. Hon varð spard. tí slíkar ferðir við Kappan vórðu ikki so sjáldsamar og vórðu neyðugar, tí skipini sigldu við neydsynjarvørum ul grønlendingar, ið búðu í útjaðarunum Seinni er komið fram, at Kongligi Grønlendski Handilin hevdi fingið nógv £ hvussu vandamikið í farvatninum við Kappan Tann 29. januar var skipið liðugt lastað í Julianeháb og kl. 21.15 lokala tíð setti tað kós ímóti Keypmannahavn Um náttina sendi skipið fleiri ferðir boð um radio um veðrið. vind og posi sjón. Og alt var sum tað skuldi vera Klokkan 13.56 sendi Hans Hedtoft fyrsta neyðar kallið og boðaði frá, at skipið hevði rent á eitt ísfjall og sjógvur streymaði inn Flogfør vórðu send út at leita. men eingin fann nakra slóð Klokkan 18.06 fekk Prins Chr. Sund Radio veik signal frá einum eftir ollum at døma heilt róligum fjarrit ara. Tveir royndir fjarritarar týddu signalini sum eini boð til umheimin um, at alt nú var ov seint. Hans Hedtoft sekkur" Sjey dagar aftaná hildu skip og flogfør upp at leita Hans Hedtoft varð skrásett sum gingið burtur. og tey 95 fólkini umborð sum deyð ar avaringar um. t að var at sigla Ja 3