týsdagur 9. februar 1999síða 2

Ábyrgdarblaðstjóri: Marknaðardeild: Jan Miller | Jonhard Hammer Blaðstjóri: Dagbjørt S. Hansen Eirikur Lindenskov Fíggjarleiðari: Blaðfólk: internet: www.sosialurin.fo Cost-benefit herindið Oddagrein SEINASTUNI Benefit k Vi nnum hevur nógv verið tosað um Cost kanningar Hettar gandaorðið er komið úr nalastyrinumð TÆR cost-benefit kan ningar, sum í seinastini eru kunngjørdar, hava ikki verið kunngjørdar við fyri- varnum um mátitrupulleikar í sambandi við máting av samfelagsgagni. Hettar merkir eitt av tveimum Antin hevur Vinnumálastýrið uppiborið eina Nobel heiðurslon í búskapi fyri at hava loyst hendan gamla og vælkenda trupulleika. Ella hevur Vinnumálstýrið víst, at tað er óbúgvið, soleiðis at kunngera slíkt uttan tey neyðugu fyrivarnini, sum altíð mugu takast samband við cost-benefit kanningar KOSTNADARSIDAN í einari cost benefit kanning er toluliga løtt at koma fram til. Menn vita, hvat ein tunnil kostar o.s.fr. Tað, sum kann verða ringt at virðismeta í hesum sambandi, er kostnaðurin av eitt nú umhvorvisárinum TA man kemur til gagnssíðuna, tá er tað, at máti- trupulleikarnar av álvara koma fram. Hvussu virðis- metir man at sleppa undan einum brotnum armi á ovsvegnum í tølum? Ella uppaftur truplari, hvat er rðið av at varðveita eina bygd sum Gásadalur á øroyakortinum? Hvat er samfelagsbúskaparliga itningsmynstrið hjá fólki, sum keypa um klokkan 2 og 3 um dagin, broytist eini vegagerð? Soleiðis kundu vit hildið fram í Mátitrupulleikarnir í sambandi við gagni eru sera stórir og eru partvíst e olitiskum málum. tí er tað skeivt at Kunngera slíkar kanningar sum um ein kunngjørdi ein *4# gagnið av, at smaum mili an hitamåting Hettar er ikki eksakt visund, og tess fleiri royndir ein hevur í slíkum málum, tess virðis- miklari eru slíkar kannin Jar og øvugt! COST benefit kanningar eru í besta føri eitt dis- gg. og í versta fori beinleiðis reingj- umálstýrið hevur sammett alternativ til eina rutu sum Smyrlarutuna er í lagi, tí undirmetir man samfelagsgagnið í einum alternativi, so verður tað ivaleyst eisini undirmett í hinum. Ikki heilt óvæntað kom Vinnumálastýrið til somu nidurstødu sum Strand- ferðslan kom til fyri 25 árum síðani - Árini siga okkum nógv sum dagarnir ongantíð vita. Cost benefit kann- ingar kunnu hava sítt virði i at kanna ymsar loysnir á sama trupulleika — ella somu rutu. Tað ber illa til at sammeta eitt nú ein Gåsadalstunnil og smyrlarutuna í samfelagsliga gagnið av hesum báðum tiltøkunum u verða ymisk og tí trupul at sammeta í tolum. ERU hesar cost-benefit kanningar, sum Vinnumála- stýrið hevur kunngjørt, einans diskussiónsupplegg við teimum avmarkingum, sum altíð eru í slíkum kanningum, so er hettar í lagi, treytað av, at al- menningurin verður kunnaður um avmarkingarnar í slíkum kanningum. Tað er ikki so einfalt, at Vinnu- málstýrið kann loyva sær at kunngera benefit divi- derað við cost við tveimum decimalum og lata tað síggja út sum eitt endaligt rokniúrslit, sum ikki kann vera oðrvísi VONANDI taka Vinnumálastýrið og landsstýrismað- urin til eftirtektar, at cost-benefit kanningar ikki er eitt nýuppfunnið hugtak. Teir áttu kanska at hugsað um, hví man ikki fyrr hevur varpað slíkar kanningar út um allar geilar. Kanska er tað júst ti, at avmark- ingarnar í slíkum kanningum eru so stórar. Tað vildi verið ógvuliga hástórt at gingið út frá, at eingin hevur hugsað um hetta fyrr. Å ; Sosialurin Sveinur Tróndarson Dagny Joensen, Aki Bertholdsen, Turid Kjølbro Niclas Johannesen Dagfinn Olsen John Johannessen ítróttarskrivari: Emil L. Jacobsen Viðmerkingar: Myndamenn: Jens Kristian Vang Alvur Haraldsen Utgevari, uppseting og prent: Sp/t Sosialurin Bústaður: Argjavegur 26, Argir Postadr: Postsmoga 76,) 110 Tørshavn | Telefon: 311820 Telefax. 314720 e-mail: post sosialurin.fo Grenj Ein kendur havnarmadur. Guttormur Eysturoy. heyði í nógv ár snikkaravirki úti í Rættará. Har kom nógv fólk á gátt og mangt eitt mál varð tuggt og tægað. Einaferð minnist meg kendan mann koma inn at práta og datt tosið inn á barndømi. M.a um tú sjálvur var førur fyri at meta um, um tú var vorð- in í bamdømi. Ymiskar vóru meiningarnar og nøkur endalig niðurstøða varð ikki rokkin. Tá hesin gamli, framúr gløggi maðurin skuldi til at fara, vendir hannsær móti Guttormi og sigur: »Guttormur, eitt skulu tygum vita. Um eg komi ein dagin og sigi ateg eri vorðin sambandsmaður. tá skulu tygum ikki ivast, tá eri eg farin at ganga í barndømi!« Oli Jacobsen sigur herfyri i samrødu við Sosialin, at hann er vordin sambands- maður og at allar kreftir mugu savnast móti loysing- ini. Tað eru bert fantastar, sum halda at vit megna at taka fullveldi. Í einum fylgj- andi Sosiali tekur annar, fyrrverandi samgongumað- ur hjá Ola, Bjørn á Heygum undir við honum. Báðir hava sitið í ovastu leiðslu landsins til fyri stutt- um og báðir siga teir orsøk- ina til at teir eru sambands- menn vera, at her er einki Skil á. Einki riggar sum tað skal. Landið er stýrt av ør- vitsknokkum. Mær fyri- kemur tað logið, at alt skal vera farið út á sjógv minni enn ár aftan á at hesir báðir sótu á toppinum og høvdu fingið alt at rigga. Tað, sum teir føra fram er mest álíkt ógrundaðum grenji. Tá tað kemur til at konkretisera hvat tað er, sum ikki riggar, og hví tað ikki riggar, er lítið itøkiligt í kritikkinum. Oli gremur seg um at roynt verður at rudda upp í ti urskóg av nevndum og ráðum, sum hava stýrt fiskivinnuni. Hetta kann bert vera at fegnast um. Tað kann ikki vera annað enn eitt pluss at samstundis rúka nakrir nevndarsessir og nakrar nevndarlønir. Onnur orsøk er so søgn um at vit einki nytta og einki duga. Tað meylið hava vit hoyrt fyrr. Langt frå mær at siga at alt riggar sum tað skal. men um tað nú er so at vit ikki duga og ikki nytta til at stýra okkum sjálvum, eiga vit at fáa okkum tann førleikan og hann kann bert fáast við at taka róður í hond og læra seg. A. Guttorm Djurhuus Limaskapur vid undantøkum rætta leidin Aland fekk hesa skipan sum atland hjá Finlandi. Føroyar eiga sama møguleika sum atland hjá limalandinum Dan- mark. EFTA opg EBS er ein doyggjandi felagskapur, tað er bara ein spurningur um tíð til hann heldur uppat Sambandsflokkurin hevur í nógv Harrans ár mælt til at Føroyar tóku upp samráð- ingar við ES fyri eins og hvønn pris, sum tað hevur verið sagt av okkara mót- stødufolki, men fyri at fáa rætta svarið til endaliga stødutakan, hetta skylda vit Føroya fólki. Vit í Sambandsflokkinum hava sæð tað neyðuga í eis- ini at vinna føroyingum fyrimunirnar, sum nú er hava vit flestu bakdeilirnar í samskiftinum við ES og ikki fyrimunirnar. Smáu oyggjabólkarnir í Ermasundi og aðra staðir hava serskipanir, hesar hava tey fingið tí tey vera hildin at eiga henda rættin sum atlond hjá limalondum. Limaskapur við undantøkum Aland er tað oyggjalandi sum seinast fekk fullan limaskap í ES, men við ser- ligum undantøkum fyri teirra høvudsvinnu og ser- ligan nidursetirætt eisini. Aland var eisini atland hjá Finlandi, tá ið landið gjør- dist limur i ES. Men Aland fylgdi ikki vid undir somu treytum sum Finland. Tað eydnaðist finsku stjørnini at fáa eina serskipan fyri Aland. Eina skipan sum nevnist: Limaskapur við undantøkum. Aland hevur fingid ein serligan nidur- seturætt. Tað vil siga, at ongin kann keypa ognir, ella byrja vinnuligt virksemi í Alandi, fyrr enn viðkom- andi hevur búð fleiri ár í Álandi. Tað er gjørt fyri at tryggja Álendska samfelag- ið so væl sum gjørligt. Hetta staðfestur eina ferð enn tann verunleika at at- lond hjá limalondum fáa serlig rættindi, um tey velja at gera brúk av hesum. val at merkja. Hetta undirbygg- ir somuleiðis alt tað sum Sambandsflokkurin ehvur sagt og hevur arbeitt fyri í ES málinum. Nú løgtingid vidgjørdi frágreiðingina hjá løgmanni um uttanlandsmál, snúði orðaskiftið seg serliga um viðurskiftini ímillum For- oyar og ES. Endaliga er tað gingið upp fyri flestu flokkum á løgtingi at stødan í ES mál inum als íkki er haldbar og hevur ikki verið tað í mong Harrans år, Føroyar eru aft- urúrsigldar so tað munar, og verður ikki tikið annað skinn um bak, so koma Før- oyar at standa enn einsam- allari, tá talan er um menn- ing og europeiskt samstarv. Ein doyggjandi felagskapur Tað letur til, at ein meiriluti í løgtinginum er fyri at lima Føroyar inn í EFTA, og so fara uppí EBS samstarvi, sum Ísland, Noreg og Lict- enstein hava. Hetta er ikki rætta leiðin at fara. EFTA og EBS er ein doyggjardi fel: agskapur, í frágreiðingini hjá løgmanni verður tað eis- int beinleiðis nevnt, at EFTA/EBS skipani fer at halda uppat um få år. Fad finst kanska ein frå- greiðing hví loysingarflokk- arnir eru altráðir eftir eini sovornari skipan, tí skulu Føroyar uppí so er tað lætt- ast sum sjålvstødugt land, tað vil siga uttanfyri rikis- felagskapiHetta smakkar av tí sama, maktin á hvat for- oyska fólkið fær burtur úr, bara endamálið loysingin verður rokki. Sambandsflokkurin hev- ur í nógv ár arbeitt fyri stórri føroyskari luttøku í europ- eiska samstarvinum, flokk- urin hevur mælt til at koma tættari at ES, so Føroyar eis- ini fingu lut í menningini í Europa. og harvið fleiri møguleikar verða fyri at menna alt tað føroyska sam- felagið. Sambandsflokkurin hevur arbeitt fyri at tiknar verða upp samráðingar við ES, fyri at finna út av treyt- unum fyri limaskapi. Hes- um máli fara vit eisini at arbeiða fyri í komandi tíð- um. Edmund Joensen, formaður Sambandsfloksins + Kunngjørt verður fyri ætt og vinum at okkara kæri maður. pápi, verfaðir og abbi BERGTÓRUR BÆRENTSEN ættaður av Sundi, búsitandi á Tvøroyri andaðist í heiminum frígg jadagin 5 gamal. 5. februar, 73 ára Jarðarferðin verður úr Tvøroyrar kirkju hósdagin 11. februar kl. 13.00. Familjunnar vegna Inger