mikudagur 10. februar 1999síða 15

á — OG Nr. 27 — 10. FEBRUAR 1999 tíðindablaðið | Absalon i Bud: Sporini ræða og nú ansa vit betur eftir pengunum: Føroyskir vinnulivsmenn liggja enn og sleikja 2», bo 2% MA Eg haldi, at eru norðmenn fúsir at seta pengar i fiskivinnuna, og alivinnuna, sum vit ikki tora, so eiga vit at taka ímóti teimum, sigur fyrrverandi formaðurin í Havbúnaðar- felagnum. --Sporini ræða. Tað er ein orsøk til, at tað er so lítil vága- fúsur kapitalur í Fóroyum. Tí er tað onki forgjórt um út- lendingar sleppa at seta pening í fóroysk alibrúk Aki BERTHOLDSEN — Eg haldi, at útlendingar, sum hava hug, eiga at sleppa at seta pening í før- oysk alibrúk. Absalon í Buð, fyrrver- andi formaður í Havbún- aðarfelagnum er ikki ein av teimum, sum er bangin fyri útlendskum pengum í før- oysku alivinnuni. Men hann heldur, at skal nakar útlendingur vera á- hugaður, er tað eisini ein treyt, at teir sleppa at seta ein munandi part í, tí verður parturin ov lítil, verður heldur ongin áhugi. Men hann heldur eisini, at tað skeivt at lata útlend- ingar koma ov tætt uppat 50%. Sum er kunnu útlendingar eiga 33% í einum føroysk- um alibrúki. Men landsstýrismaðurin í vinnumálum helt. at tað var ov lítið og hann skeyt upp í tinginum at hækka partin hjá útlendingum upp í 49%. Men tingið feldi uppskot- ið, so útlendingar kunnu enn, sum áður, bara eiga 33%. Absalon í buð heldur, at verður útlendski parturin 49%, verður ov stórur vandi fyri at vit missa ræðið á ali- vinnuni, tí tá verður skrá- setingin ikki so løtt at fáa greiði á. Hinvegin vil hann ikki siga, hvussu nógv hann heldur, at tað er hóskandi at loyva útlendingum at eiga. — Men eg haldi, at 40% kundi gingið. Í øllum før- um má tað ikki vera minni enn 33%, sum tað eru nú. Krevur nógvan pening Hann sigur, at tað er ongin vinna, sum bindur so nógv- an pening sum alivinnnan. Og hí skal ómet liga lítið til at fáa eitt dygt bakkast Eitt nú eru nógv skotsk alibrúk komin rættilgia illa fyri brådliga, ti sjúka hevur tikið seg upp Og tað skal ikki meiri til hjá okkum. Eg tori ikki at hugsa tankan, hvat hendir, um ålv- arslig sjúka tekur seg upp her hjá okkum Hinvegin vísir Absalon í Buð eisini á, at tað er ein spurningur, hvussu nógv al- ingin í Feroyum kann mennast Landið er lítið og tað er eitt ovvara mark fyri, hvussu nógv aling kann vera, áðrenn tað verður ein vansi fyri umhvørvid. Tó heldur hann, at útlend- ingar kunnu styrkja føroysk alibrúk hóast teir bara keypa partabrøv frá føroyskum al- arum og at tað ikki er nakar styrkur í sær sjálvum. Tað er hugsandi, at út- lendingarnir eru so væl fyri við pengum, at teir kanska tola eitt bakkast, ella bæði tvey, betur, enn føroying- arnir gera og at teir kunnu verða ein styrkur uppá taann mátan hervilie Sleikja sårini Ein grund til, at fáa útlend- ingar upp í alivinnuna, er, at hóast tað er nokk av pengum í Føroyum, so er tað næstan ongin vágafúsir pengar, tí næstan ongin vil gera fløgur. Hetta skilir Absalon í Buð 15 3 Þú 4 Ta ri so I o ni at kreppa legði alt I lamið Teir vinnulivsme sum vóru upp! í tí, eru ik} komnir yvir tað enn. 1 liggja enn og sleikja sárin tí tað er so stutt síðani Sporini ræða og eftir- sum teir flestu eru komnu upp árini hætta teir sær ikki undir so vågaligar íløgur sum alivinnnan og fiski- vinnan annars, er, fyri ikki at koma í somu ringu støðu einaferð afturat. Og teir yngru vinnu- lívsmenninir eru fyri tað fyrsta nógv varnari enn teir eldru vóru. Tí teir eldru satsaðu ofta alt, teir áttu og meiri afturat — Harafturat haldi eg, at teir yngru finna sær onnur øki at gera íløgur í, td kunningartøkni, heilivág og ikki at gloyma oljuvinnn- una, og hetta eru eisini vinn- ur, sum krevja nógvan pen- ing — Og eg haldi. at eru norð- menn fúsir at seta pengar í fiskivinnuna, og alivinnuna, sum vit ikki tora, so eiga vit at taka ímóti teimum, sigur fyrrverandi formað- urin í Havbúnaðarfelag- num. ; Harafturat heldur Absa- lon i Bud, at orsøkin til at nógvir alarar komu á føtur aftur eftir kreppuna var, at teir fingu hjálp frá utlend ingum, við at teir t.d. lótu kredittir standa, uttan at krevja alibrúkið undir ham aran. Uppsparingin helst umleið 25% í meðal síðan 1962 Uppsparingin í 1998 sær ikki út til at vera serliga låg. Uppsparingin er summurin av gjaldsjavnaavlopinum og gjørdu iløgunum í árinum. Hetta er umleið 1,5 mia. ella 25% av bruttotjóðarúrtókuni, segði Karsten Hansen, fíggjarmálaráðharri m.a. í svari sínum til ein fyrispurning um tálming a privatu nýtsluni OLAVUR Í BEiTi Týsdagin svaraði fíggjar- málaráðharrin, = Karsten Hansen, fyrispurningi frá Anitu á Fridriksmørk, sum vildi hava at vita, hvussu stórur innflutningurin til privata nýtslu í árunum frå 1988 til 1998 var? Og hon vildi eisini hava at vita, um landsstýrið hevur nakrar ætlanir um at tálma privatu nýtsluna í foroyska samfel- agnum, og um so er, hvgrj- Í drúgva svari sínum sigur fíggjarmálaráðharrin, tá ið hann tekur saman um . at samanumtikið kann ein neyvan siga, at nýtslueftir- spurningurin, sum í løtuni sæst í innflutninginum av nýtsluvgrum til håsarhaldid, er nakar trupulleiki fyri handilsjavnan ella gjalds- javnan, sum stødan er í løt- uni. Heldur ikki kann ein rokna vid, at økti eftirspurn- ingurin er nakar stórur trup- ulleiki fyri kostnaðarstóðið sum heild - tó kanska í byggivinnuni. Tað sær held- ur ikki út til, at uppsparingin er nakað, ein eigur at óttast, tí hon liggur eftir øllum at dóma rættiliga høgt enn. Innflutningur — Men ein kann ikki rokna við, at avlopið á handils- javnanum heldur sær - og somuleiðis á gjaldsjavna- num. Ein grund er, at nýtsl- uvøruinnflutningurin fram- vegis veksur. Ein onnur er, at útflutningurin kann minka í virði, tí at prísirnir ikki halda sær so høgir, sum teir hava verið. Og at enda kann ein vænta, at tað rætt- iliga verður brúk fyri inn- flutningi til íløgur, bæði hjá tí almenna og í privatu vinn- uni. - Hetta verður kanska tað, vit fáa mest brúk fyri at hava eftirlit við og at stýra so væl, sum til ber. Bæði tí at trýst fer at koma á gjalds- javnan, og tí at íløgueftir- spurningurin kann leggja trýst á arbeiðsmarknaðin, svarar Karsten Hansen. Samskipa iløgurnar Og viðvíkjandi spurningi- num um ætlanirnar hjá landsstýrinum, sigur fíggj- armálaráðharrin, at tá spurt verður, um ætlanin hjá landsstýrinum er at gera nakað fyri at minka um privatnýtsluna, verður oftast hugsað um hægri beinleiðis ella óbeinleiðis skatt. Men tað hevur onga meining at taka meira frá tí privata til tað almenna at brúka. Tað er eingin ætlan um at økja almennu inntøkurnar mót- vegis teim privatu. — Samgonguskjalið tosar um skattalættar heldur enn skattahækkingar sum ein liður í at lækka kostnaðar- stødid í landinum. Men gongdin í búskapinum verð- ur viðgjørd, og eingin ivi er um, at neyðugt er at hava eitt vaki eyga við búskap- argongdini í løtuni. Tað er Ólavur í Beiti Í 1987 fór Lions Vágar fyrstu ferð at skipa fyri Giljanes-tiltakinum, og í ár verður tað so fyri 13. ferð at hetta stóra tiltak verður hildið. Dagurin er settur at vera sunnudagin tann 14. februar, og sum orðið sig- ur, verður tað í høllini á Giljanesi. Undanfarin ár hevur Li- ons Vágar latið bæði smærri sum stórri pening- agávur til ymiskt í Vágum, og m.a. næstseinasta ár vórðu keyptir búnar til all- ar tær yngru ítróttardeild- irnar í Vágum við ámerki so mangt, sum so skjótt kann venda. — I løtuni verður ikki ar- beitt við tiltókum at av- marka privatnýtsluna, men verður tað mett neyðugt, so verður tað gjørt. Persónliga halli eg meg meira til eina num >Nei til narkotika<. Og henda stóra peninga- upphæddin hevur ligið millum 40 - 60.000 krónur, umframt peningagávur millum 5-10.000 krónur. Nýggjur sjúkrabilur Umframt alt tað vanliga sum hevur verið hesi seinnu mongu árini, so sum tombola, eydnuhjól, 21-spæl o.s.fr., verður eis- ini møguleiki at taka blóð- trýstið. Hetta verður sjálv- andi gjørt í sambandi við at nýggi sjúkrabilurin hjá Vága Bjargingarfelag, sum kom í oynna mánadagin, eisini verður vístur fram. uppsparing, um tað skuldi gjørst neyðugt. — Men tað, sum liggur í fyrsta umfari, er at sam- skipa samlaðu iløgurnar í samfelagnum bæði almenn- ar, tað verið seg kommun- alar ella landskassa íløgur, Giljanestiltakið hjá Lions Vágar nú sunnudagin Sunnudagin tann 14. februar kl. 16 verður árliga tiltakið hjá Lions Vágar í høllini á Giljanesi. I ár verður skráin uppaftur fjólbroyttari enn hon hevur verið árini frammanundan. Og í ár verður stóra peningagávan latin til keyp av einum hjartatóli til nýggja sjúkrabilinum í Vágum Lions Vágar hevur stuðlað keypinum av fleiri tólum til henda nýggja sjúkrabil, og tann stóra peningaupp- hæddin sum vónandi kem- ur inn nú til eitt nýtt hjart- atól til nýggja sjúkrabilin. Gamli lastvognurin frá seinna heimsbardaga sum varð nýumvældur fyri nøkrum árunum síðani, verður so eisini sýndur fram. Og dansifelagið >Upp á tå« skal á fram- sýning kl. 20 vísa ymiskar dansir. Jóhan í Kollafirði Klokkan 17 og 19 verður stórskemtarin Jóhan í Koll- og privatar soleiðis, at vit ikki missa tamarhaldið á í- løgunum, sigur Karsten Hansen at enda í svari sín- um. afirði á skránni við sínum sermerkta bæði stíli og skemti. Eisini verður målningaframsyning, har målarar ur allari oynni sýna fram. Og sum nakað nýtt skulu tríggir teir vakr- asta urtagarðarnir í oynni veljast, sum verða kunn- gjørdir sunnudagin, og vinnararnir fáa gávu! Tað kostar einki at koma inn í høllina á Giljanesi, men skalt tú royna teg í onkrum, mást tú gjalda og allur peningur sum inn kemur fer óskorin til væl- gerandi endamál. Lions Vágar hevur íalt 32 limu