fríggjadagur 12. februar 1999síða 19

Nr. 28 — 11. FEBRUAR 1999 Lagt til rættis: Eiríkur Lindenskov tíðindablaðið út at koyra Petur Jacob Sigvardsen, formaður í RFF og Jón Kragesteer | po 2 1, leiðari greiddu frá O-hug ær a sjÓnIni Mynd: Jens Kristian Vang Null-hugsjónin - ein skal doyggja ella verða álvarliga skaddur — Tey mistøk, vit gera í ferðsluni, eiga ikki at verða revsad við deyðanum, og ferðslukervið eigur at verða hereftir. Hetta eru siðsemiligi grundvollurin undir O-hugsjónini, O-hugsjónin er í stuttum hugsjónin um, at eingin skal doyggja ella verða illa skaddur í ferðsluni. Hetta var evnið á fundinum, sum var á Ferðslutrygd seinasta fríggjadag. har formaðurin í stýrinum, Petur Jacob Sig- vardsen, saman við leiðara- num, Jón Kragesteen, løgdu fram hugsjónina fyri fólki, sum á ymsan hátt varða av ferðsluni. Niðanfyri prenta vit samandrátt av tí, sum Petur Jacob Sigvardsen førdi fram: >Null - hugsjónin er ein ígkilig mynd av ti vega- ferðslu, sum vit ynskja at fáa: eina trygga ferðslu! Sambært Null - hugsjón- ini skulu teir álvarligu ferðsluskaðarnir hvørva. Men hon kann tó - av góð- um grundum - ikki siga, at 4 = skatt í ferdsluni… sloppið kann verða undan øllum ólukkum. Null - á tann sidsemiliga grund- hugsjónin er bygd - gera - og, sum vit altid fara at gera í ferðsluni - ikki skulu bera við sær, at nakar skal doyggja ella verða álv- arliga skadd/ur. Ferðslu- kervið eigur at verða so- leiðis skipað, at mistøk manna skulu ikki verða revsað við eini vanlukku. Stremban okkara at náa Null - hugsjónini er at stremba eftir at loysa ein av verstu heilsutrupulleiku- num í fólki okkara. Null - hugsjónin er ein skilvís fylgja av ferðslu- trygdarendamáli tjóðarinnar um, at tølini á teimum, ið doyggja ella verða álvarliga skadd i ferðsluni, skulu lækka alsamt alla tíðina. Av - leiðingin av hesum stevnu- miði er tí tann, at. sum árini ganga, skal einaferð rísa tann dagur, at einki menn- iskja skal doyggja ella verða Nú verður mesta ábyr mad, inum ferðslútrygd løg herðarnar á teimum. 3 ferðslutrygdar- ætlan fyri Føroyar, 1999-2005 199 20 2004 20R 20B 204 brúka ferðsluna. Hendir ein vanlukka. so verða atvold- irnar kannaðar, og tað eiga tær framvegis at verða! Vit vita, sum kunnugt, at í ollum framkomnum lond- um er nágreinilig lóggáva galdandi bæði úm útbúnað. trygdarviðurskifti, arbeiðar- avernd o.a., tá ið tað snýr seg um verkstaðir, virki og onnur arbeidsplåss, og er tað skylda arbeiðsgevarans at bera so í bandi, at tey ymisku arbeiðsplássini til fulnar lúka hesar lógar á- settu reglur. Vit vita somuleiðis, at tað eru arbeiðseftirlit, ið gjølla fylgja við, at m.a trygdar- vidurskiftini eru í lagi, og hendir ein vanlukka - og henni sleppa vit tíverri helst ongantíð undan - so verða eisini skaðaatvoldirnar gjøllaskannaðar í hesum føri.Men eg haldi meg Vila; at ad eru tá íkki minst trygdarvíðurskiftini å hes- um arbeiðsplássi - og tá ser- Hendan myndin vísir, hvussu Ferðslutrygd hugsar sær >tjóð- ferðslutrygdar- ætlanina fyri Foroyar 1999- 2005«. Við at seta okkum sum mál, at eingin skal doyggja ella koma illa til skaða - og veru- liga gera alt fyri at náa málinum - so nærkst vit 0. Og bara vit nærk- ast, bóta vit viðurskiftini sum Ferðslutrygd legði fram á fundi seinasta fríggjadag liga vantandi trygdarviður skifti. ið tá verða ser: i gjølla kannað! Og verður so niðurstøða teirra tann, at trygdarviður- skiftini ikki vóru samsvar- andi lóggávuni um arbeið- aravernd v.m., ja, so er eis- ini ásett í somu loggåvu, hvørjar avleiðingarnar tå kunnu verða. Spurningurin er ti í grundini rættiliga einfaldur: — Vilja vit eisini byrja nú - og gjalda kostnaðin eftir fyrimuni? Svíar og aðrir vilja gjalda henda kostnað, tí teir eru sannførdir um, at ferðslan er og verður annars teirra álvarsamasta = vandamál fólkaheilsuni viðvíkjandi, nógv vandameiri enn bæði krabbavøkstur og eyð- kvæmi! Teir eru tí eisini sannførd- ir um, at tann nógvi pen- ingur, teir nú mega gjalda í ferdslutrygdarhøpi, er ein skilagóð innløgu, sum teir longu nú fáa læandi aftur við færri vanlukkum og ålvarligum skadatilburdum, færri syrgjandi og líðandi mannalagnum og tí somu- leiðis einum minni plágað- um heilsuverki. Null - hugsjónin, ið setur mannavirði og fólkaheilsu fremst. er tí í roynd og veru ein framtíðar innløgu«. At enda segði Petur Jacob Sigvardsen: Vegna RFF vil eg ti enda við at siga, at var hesin fundurin 5. februar 1999 byrjanin til hesa somu hug- sjón, so verður hesin dagur væl farin. Meira um 0-hugsjønina seinni Alvur Haraldsen Hvor hevur ábyrgdina av ferðslutrygdini Jón Kra este? »Hevur tu sæd vandan Hesin sam- vitskuspurningur stóð at lesa á mjolkapakkunum í tjor vetur Boðskapur n er greiður, og ikki slepst uttar hann. Hevur tú sæð okkurt vandamikið í fer orðs hevur tú skyldu at gera okkurt. Vit kenna tað oll ella foðingardagur hevur verið, og onk er ávirkaður av rúsdrekka, er nú á ætlar at koyra heim. Hvat ger tú nr ry u at tað er tín ábyrgd at fo se viðko um einki annað hjálpir, so eigur tú íkki at at boða politinum frá. Somu ábyrgd eigur tú at kenna a tær, um tú sært onkran koyra sk lale t.d. við nógvari ferð Verður tú varug ella við vandamikil stoð ella onnur viðurskifti í ferðs tanda i, sum skaði kann standas av, er ábyrgdin eisini tin. Boða frá um vandan á rottum stað, og um so er at tú hevur eitt uppskot um, hvuss vidurskiftini kunnu gerast tryggari, er tað rætt og slæ tín skylda at koma fram við tí. Og hugsa tær, at um nú okkurt hendi í næstu viku, júst har, sum tú sá vandan og tú einki gjørdi? Vit kunnu eisini venda málinum á hovdið og siga, at hvor einstakur av okkum hevur rætt til at krevja, at ferðslan og ferðsluumhvorvið er trygt. Og hetta verður eisini gjørt. Eitt vanligt domi um hetta er, at foreldur seta fram krav um, at skúlavegurin hjá barni teirra skal gerast tryggari - ella at ferðsluforðingar skulu verða gjørdar í íbúðaroki at minka um ferðina á bilum Eitt er at krevja og ynskja, annað er veruliga at fáa framt í verki. Um vit nú t.d. tosa um ein vandamiklan skúlaveg, so skal tann, sum eigur vegin ella okið rundanum, t.d. kommunan, vera sinnað at gera broyt- ingina. Tí, at tað er jú tann, sum eigur vegin ella okið rundanum, sum kemur at gjalda tað, sum tað kostar at gera broytingina. Royndirnar vísa, at tað at gera broytingar í vegaum- hvørvinum, vanliga ikki er nakað, sum verður framt eftir einum degi, heldur ikki eftir tveimum ella trimum Hin einstaki, sum vil hava einhvørja broyting framda má tí vera sinnað ella vera sinnaður at nýta orku og vera áhaldin, kanska yvir eitt longri tíðarskeið. Jú fleiri argument tú kanst fora fram, jú sterkari stendur tú, og tað er ikki verri, um tú fært fleiri í tín part, t.d. grannar og onnur Tað er meira enn so møguligt, at just títt uppskot kann vera havnað av fakkunnleikanum, t.d. av verkfroðing- um hjá eini kommunu. Og fakkunnleikin skal sjálvsagt hava sín rætt og dugir mangan at síggja stoðuna frá einum heildarsjónarmiði, sum vanligi borgarin ikki hevur meguleika til. Men fell íkki í fátt, hin einstaki borgarin er - í gásareygum - >serfroðingur< í sínum egna nærumhvorvi, sum brúkari Hetta er hin gloggi fakkunnleikin sjálvandi eisini vitandi um, og hin gløggi fakkunnleikin dugir eisini at síggja virði í, at borgarar kenna ábyrgd á sær og eru til reiðar at nýta orku til at betra um vidurskiftini.