hósdagur 18. februar 1999síða 11

AA Al g Nr. 33 — 18. FEBRUAR 1999 1 —————wi"2nannnaaaaaeaaaaaa ++ Hópuppsagn- ir í Saga Umboðini fyri tey fýra oljufelogini. Conoco. Murphy, Arco og Texaco, sum vóru vertir. tíðindablaðið tá ein foroysk sendinevnd vitjaði í Alaska í fjór. Mongu skerjingarnar hjá oljufeløgunum hava nú við sær at Steve Daines frá Conoco (uttast vm.) og David Peace frá Texaco (uttast hm) eru uppsagdir. Hinir á myndini umboðu Murphey og Arco. Mynd jan Skerjingar hjá oljufelógunum raka nú eisini »Føroyaøkid«: Fleiri av Føroyaserfrød- Ingunum eru sagdir upp JAN MULLER Hópuppsagnir eru gerandis- kostur í altjóða oljuverðini í hesum døgum. Metlágu oljuprísirnir hava við sær. at flestu av oljufeløgunum hava skorið niður útreiðsl- urnar á flestu økjum, og er starvsfólkagkið tað, sum er meinast rakt Spurningurin um hvørjar avleidingar tær mongu skerjingarnar hava fingið ella fáa fyri ,Føroyaøkid" hevur verið reistur í fjøl- miðlunum nakrar ferðir og herfyri segði landsstýris- maðurin í oljumálum, at áhugin hjá oljufeløgunum fyri føroyska landgrunn- inum framvegis er stórur. Tað er tó greitt, at tær mongu uppsøgnirnar í olju- feløgunum hava vid sær, at fleiri av teimum fólkum, sum nú í eini 4-5 ár hava havt Føroyaumrådid sum sítt arbeidsøki meira ella minni burturav, nú eru upp- søgd. Sosialurin skilur, at mill- um tey fólkini, sum hava arbeitt við Føroyaøkinum í fleiri ár og sum hava verið partur av býarmyndini í høvudsstadnum ikki so fáar ferðir um árið er m.a. Ric- hard Vernon frá Phillips Pe- troleum, sum leingi hevur verið ein av oddamonnu- num fyri fyrireikingunum hjá felagnum undan |. útbjóðing. Vit skilja annars. at hetta hevur einki við virksemi hjá felagnum í Føroyum at gera. Richard Vernon er bert ein av mong- um Phillipsfólkum, sum eru uppsøgd seinastu tíðina. Uppgávur- hansara verða hereftir røktar av ødrum félkum. Ein annar "Føroya-ser- fróðingur“ og sum hevur verið við til at fyrireika oljuseminar í Norðurlanda- húsinum og annars hevur verið rættiliga virkin á sínum øki er Michael Wel- land frå Lasmo. Eisini hann er uppsagdur. Hann ar- beiddi í fleiri ár í Indonesia, áðrenn hann m.a. fekk før- oyska landgrunnin sum sítt nýggja arbeidsøki. Eisini hjá stóru oljufeløg- unum Texaco og Conoco eru uppsøgnir, sum raka manningina á Føroyaøkin um. Samskiparin fyri Te- Xaco-samtakið, ið fevnir um oljufeløgini Texaco, Arco, Conoco og Murphy, Dave Peace hevur eisini mist sítt arbeiði. Texaco er opera tørur í umrødda samtaki og hevur Dave Peace myndad samtakið, eitt nú tå ein føroysk sendinevnd vitjaði í Alaska í fjør. Eisini eitt annað starvsfólk hjá Texaco, sum fleiri ferðir hevur verið í Føroyum og sum var við til at savna inn grótsløg kring alt Føroyar til kanningarnar hjá fel- agnum, Bent Baumback er Michael Welland, ein av royndu jarðfróðingunum hjá Lasmo og sum nú eisini er uppdagsur vegna lágu oljup risunum. Hann hevur verið rættiliga virk- in á Føroyaøkinum Pr" sagdur ur starvi. Og taka vit Conoco, so hevur Steve Daines. sum hevur verið ein av leiðandi jardfrødingun um hjá felagnum á Føroya- økinum, fingið uppsøgn. Hann var eisini ein av vert unum fyri føroyska ferða lagnum, sum vitjaði Alaska. Sosialurin hevur spurt seg fyri hjá oljufeløgunum og 1sini hjá oljufyrisitingini um, hverjar avleiðingar hesar uppsøknir í veruleik- anum hava fyri virksemið hjá feløgunum við Føroyar Sum skilst er tað heilt van- ligt, tá oljuprísirnir lækka so nógv, at fólk á ollum deild- um hjá feløgunum verða uppsøgd. Tå talan so eisini er um leiðandi fólk, ið fáast vid føroyaøkid, so merkir hetta ikki, at feløgini harvið leggja minni dent å eina komandi oljuleiting. Tað merkir í ávísum fórum, at deildir verða lagdar saman, soleiðis at ein persónur, sum hevur havt t.d. Nordurafrika sum arbeidsøki, eisini fær Føroyar arbeidsøki osfr. Annars skilst, at lågu oljuprísirnir hava við sær, at oljufeløgini ikki er serliga hugað fyri at spjaða sítt virksemi á føroyska land- grunninum. Tvs. at feløgini eru mest sinnað at bjóða uppá teir teigarnar, sum sum Richard Vernon í miðjuni, sum í fleiri ár hevur verið ein av oddamonnunum hjá Phillips, tá tað snúði seg um Føroyaøkid. Her hittir hann Eyðun Elttór saman við Jakob Rugland, sum framvegis starvast fyri Phillips næst verandi kendum olju keldum á bretskum eki. So er tað eisini spurningurin, hvussu marknasemjan mill- um Føroyar og Bretland fer at síggja út og hvussu hon fer at ávirka eina komandi útbjóðing. Verður hon til fyrimun fyri báðar partar ella hvussu! Hetta eru Spurningar eingin svara. fyrr enn vit hava sæð. liggja næst markinum og Kann hvar endaliga landgrunns- markið gongur. Hóast Føroyaøkid tykist áhugavert so er helst rætt a seta spurningin, nær og hvussu oljufeløgini fara at trýsta á bremsuna, tá talan er um framtíðar iløgur her Tann drúgva bíðitíðin ger tað ikki betur. Eitt nú er tað ár síðani, at AMG-samtakið við Statoil, Mobil og En- terprise segði seg vera helt klárt til at fara undir leiting. Annars skilst, at áhugin fyri at gera forkanningar framvegis er stórur. Olju- máladeildin hevur júst givið eitt forkanningarloyvi til Veritas, sum er tað uppruna- liga Digicon. Hetta seis- mikkfelagið hevur víst seg at vera rættiliga virkið á føroyska landgrunninum umframt at tað hevur skotið nógv í Hvíta økinum eisini. Felagið ger bæði arbeiði fyri oljufeløg og ger eisini uppgávur fyri egna rokning, sum tað so selur víðari. Í løtuni hevur Oljumáladeild- in til viðgerðar eina umsókn frá øðrum seismikkfelag um kanningar í vár. Eingin ivi er um, at stød- an hjá oljufeløgunum fer at hava ávirkan á eina kom- andi leiting við Føroyar. Vit fara helst at síggja broyt- ingar i samstarvinum, soleiðis at tað verða færri og stórri samtøk av feløg- um, sum ganga saman fyri at minka enn meira um vágan. Nú verður so bíðað eftir = kolvetnisskattalóg, marknasemju og 1. útbjóð- ing. Petroleum Tann lági oljuprísurin og eitt stórt undir- skot krevur síni offur í norska oljufelag- num Saga Petroleum. Oljufelagið noyðist at senda 25 prosent av starvsfólkunum heim; hetta svarar til eini 400 fólk JOGvAan HuGo GARD- AR SKRIVAR UR OSLO Saga Petroleum leggur fyrrapartin i dag fram eina årsfrågreiding, sum visir eitt hall uppå 1,5 milliardir norskar krónur. Hetta veit norska útvarp- ið, NRK, at siga í morg- un. Samstundis = verður roknað við at Saga Pe- troleum vil kunngera, hvar í felagnum skerjing- ar koma. Útreiðslustóðið í 1999 byggir nú á ein oljuprís uppá tíggju doll- arar fyri oljufatið. Saga Petroleum hevur ikki boðað frá, hvar og hvussu nógv fólk verða søgd upp, men 400 av teimum 1600 starvs- fólkunum i Saga Petro- leum verða send heim. Í fyrstu atløgu verður roknað við, at hetta rak- ar meinast á høvuds- skrivstovuni í Sandvika uttan fyri Oslo, i Sta- vanger og i Norðsjón- um. Virksemið uttan fyri Noreg er fyribils ikki nevnt. 30.000 ar- beiðspláss i vanda Ein álvarslig kreppa er við at raka norska skipasmiðju. og oljuídnaðin. Sambært norskum blødunm kunnu nærmari 30.000 av 110.000 starvsfólkum innan skipasmíð og oljuídna rokna við at fáa sekkin ella at verða send heim í óavmarkaða tíð JÓGVAN HUGO GARD- AR SKRIVAR ÚR OSLO Norsk tíðindastovan NTB hevur roknað út, at fleiri = tíggjutúsundtals fólk innan oljuídnað og skipasmíð kunnu missa starvið, og hetta er sera álvarsligt fyri bygda- og býarsamfelggini á vest- urstrond Noregs. Orsøk- in til kreppuna er ikki einføld, men lágur olju- prísur, virksemið í Eu- ropa er minni enn van- ligt, og at Asia er í kreppu eru tríggjar møg- uligar orsøkir. er er rokna ikki við, at oljuprisurin fer at økjast fyrrenn å vetri 2000/2001. Fyri skipa- smiðjurnar vil tað merkja økt virksemi. Norsku skipasmidjurna hava umleið 10.000 fólk í starvi, men eini 20.000 størv eru knýtt at fyritøk- um, sum lata skipasmiðj- unum ymsar tænastur. Fyri helmingin av skipasmiðjunum er stød- an tann, at ordrabókin er tóm 1. januar 2000. Møguleikin fyri at fáa nýggjar bíleggingar sær ikki góður út í løtuni, og sjálvt um bíleggingarnar koma í vár, so rokna tey flestu við at ikki slepst undan at senda fólk heim í eina tíð. Norska oljuvinnan er á veg inn í eina stóra kreppu. Eini 30.000 starvsfólk er knýtt bein- leiðis til oljuvinnuna, men taka vit tey, sum lata ymsar tænastur til vinnuna við, so er talið oman fyri 60.000. Tey fyrstu eru longu upp- søgd. Tey norsku olju- feløgini hava nú avgjørt at klænka fyritøkurnar, og ein stórur partur av innleigaðum ráðgevum eru uppsagdir. Oljufyritgkurnar rokna við munandi minni virksemi - tey næstu tvey-try årini. Fleiri av oljufeløgu- num, sum hava rættindi í norskum sjógvi, hava boðað frá, at tey fyribils ikki fara undir nakra nýggja verkætlan, og fleiri verkætlanir, sum feløgini hava ætlað at byrja uppá í ár og kom- andi ár eru útsettar. 1