hósdagur 25. februar 1999síða 16

16 tíðindablaðið Nr. 38 — 25. FEBRUAR 1999 Søgan endur- tekur seg — iii Við seinasta logtingsval jørdi tjóðveldistlokkurin £ immar di, OS SETHSA merkis, at ett 10V nun Im á står 1 hjá Sama flokki í Havn skaraði fran Hesin maður hevði ann- rs verið í teirri hepnu støðu. sum onkur undan rum. at hann óbeinleiðis tann veruleika. naðurin uttan sammeting 1,4 I KK s Ma OOvek kk y men millun ttíkarar í øllum landin- rhøvur! Og við hesum vann hann SÆ NUSSTVTISSESS sam- ro stovnað OOVEIQ- t istlokkinum trodkad ógvu- hart fram við sínum 184 fuliveldistost Me nsar tu eftir. so er 1 iggja at hann einans er Een rljóð av teimum. sum undan gingu Ætt at S Hana eltir í somu spor- um, men við tí undantaki, at tá ið fullveldið er veru- leiki, so skal ríkisstuðulin minka ár um ár Men hetta veit sami mað- ur sjálvandi einki um, og tí ræður hann heldur ikki fyri Men einki tykist at vera Oført hjá hesum manni. Og hansara fullveldis- ætlan tykist at hava ógvu- liga veik bein at standa á. Eisini tykist tað. eins og við vilja hevur ilt við veruleikarnar. M.a. tykist hann fullkomi- iga at hava gloymt. at tað dsanna bert eru få ár síðani, at før- yingar einans fiskadu stiv- i S000 tons av toski vid Føroyar Og sum øllum kunnugt er oskurin høvudsålitid i okk- ara fiskivinnu Hann tykist eisini at hava gloymt, at fiskifrødingar mæltu til, at vit als einki skuldu fiska av hesum fiskaslagi. Alt tað, ið eg kann minn- ast, hevur tað gingið upp og niður við fiskiskapinum við Føroyar. Tað hava verið góð, men tað hava sanniliga eisini verið sera vánalig fiskiár. Man landsstýrismaðurin í sjálvstýrismálum halda, at hetta er eitt glæsiligt grund- arlag at byggja okkara full- veldi á. Nú hava vit havt nøkur góð fiskiár, og fiskaprisir- 1ava verið teir bestu. m menn minnast. Men 10ast tað, so frættist úr Tinganesi, at avlopið í andskassanum einans er millum 300 og 400 mio. kr. Og tá er blokkstuðulin úr Danmørkini tikin við Ikki serliga hugkveikj- andi. má sigast Ti enn hava vit tíverri ein- } skinklandi beinið. sum eitur fiskivinna. ans tað eina at standa á Og hóast royndir, hevur tað ikki eydnast at finna nakað annað bein av týdn ingi at standa á Men tað er enn tann skinklandi fiskivinnan, sum er grundarlagið undir okk- ara samfelag. Tað eru okk- ara fiskimenn, sum í ódn og logn dragsa virðini til lands. og tað eru tey, sum arbeiða fiskavirkjunum, sum meirgóðska hesi somu virði. Og tað er hesum. sum samfelagið annars skal liva av vt t rt 1 , Men. tað er bara ikki mikið, tí fyri ein stóran part erður alt hetta uppetið. m.a. av okkara alt ov dýru umsiting Og tað er m.a. sama um- siting, sum alsamt ger um- støðurnar hjá okkara fiski- monnum alt trengri og olagaligari. Ei undur í, at tað er eitt alsamt fækkandi lið, sum strevast í okkara høvuds- vinnu Og hvussu heitt, ið hjørt- umi hjá hesari breggjandi samgongu sláa fyri For- oyum og ti, sum føroyskt er, mega vit undrandi spyrja í hesum døgum, nú vit hoyra at vit skulu yvir til Noregs at byggja eitt nýtt vaktarskip. Nú vita — ella skuldu øll vita — at Tórs- havnar Skipasmiðja er kend fyri at gera vælaverk. Tad hava nevniliga verid dygdarskip. sum hon hevur latið úr hondum. Og tað er munurin á teim- um skipunum og tí klodda- fylinum, sum vit seinast lótu byggja yviri í Noreg, og sum enn røkir sjóverju vid Føroyar. Men tjóðarstoltleikin hjá ráðleggingarneyndini og teimum, sum nú ráða í Tinganesi, tykist at liggja á einum sera lágum stað. Eg hevði heldur ikki væntað nakað annað! At ein føroysk skipa- smiðja skuldi fáa høvi at vísa umheiminum, at hon er kappingarfør, og eisini i aðrar mátar er før fyri at gera stór arbeiði, er jú full- komiliga uttan fyri heila- vindingarnar hjá teimum, sum hava tjóðskapin oman fyri hålsvølin. I tíð og ótíð hava full- veldisgarparnir tann vana — ella kanska rættari óvana — Jógvan Adolf Johannessen at sammeta okkum við Is- land Nú eri eg ikki heilt 6- kunnugur í Íslandi. ti í neyð- artíðini í fimtiårunum var eg ein teirra, sum leitaði til Íslands og var eg har í nakrar vetrar Mær dámdi sera væl at vera millum íslendingar bæði á sjógvi og á landi, og eg havi nógv góð minnir frá tí tíðini. Onkuntíð seinni havi eg eisini vitjað í Íslandi. Men, tá ið Føroyar verða sammettar við Island, so er hetta ikki rætt, tí heldur ikki har er nøkur rættilig sam- meting møgulig. Ísland er eitt heldur stórt land. Tað er slakar 103.000 km“ til støddar. Men har búgva einans o.u. 250.000 fólk, ella stivliga 2,4 íbúgv- ar á hvørjum km“. Hetta er tað minsta í Europa. Føroyar eru eitt evarska lítið land — einans 1400 km: til støddar og her búgva knappliga 45.000 fólk. Tað gevur 32 íbúgvar á hvørj- um km", og er hetta tað næstmesta í norðurlondum. Íslendingar hava nógmik ið av flestu landbúnaðar- verum. Ja, teir útflyta nogd av teimum eisini til Føroy- ar. Eisini hoyggj útflyta teir. og føroyingar keypa. Einasta landbúnaðarvora. sum føroyingar hava nóg- mikið av er mjólk. Allar aðrar verða innfluttar, tí vit hava ovlítið av teimum! Sjálvandi bøtir tað heldur ikki um støðuna, at lógin er soleiðis háttað, at bygdirnar — ein fyri og onnur eftir — verða svavdar, og bøur og hagi liggja í Grøkt. Men aftur til Íslands. Tað er munur á at seta eitt 200 fjórðinga mark kring Ís- land og at seta eitt líknandi kring pinkulandið Føroyar. Tí, har er munur á sjógki — og har er sanniliga eisini munur á fiskirikidømi. Men hetta er ikki alt! Íslendingar hava eitt 6- metaligt rikidømi í teirra heitu keldur og stóru fossa- megi. Ja, har er sanniliga munur á og her hjá okkum. har S.E.V. í høvudsøkinum hev- ur turkað bæði áir, veitir og kelduvað fyri at fáa nakað av elmegi sum annars, verður sagt, er ein hin dýr- asta, sum menn vita um sammett við okkara granna- lond. Hví ikki siga sannleikan ella veruleikan sum hann í roynd og veru er? Ja, hví? Heldur ikki har hava full- veldishetjurnar nakað grundarlag til sammetingar at vísa á. Tað ljóðar ótrúligt, men kortini er tað satt, at sam- gongan hevur ta fatan, at fyrst skulu vit taka fullveldi, og síðani skulu vit fara at leita eftir termum írestandi beinunum, sum fullveldið skal standa á. Hetta er jú hin øvugti vegurin. Fyrst skyldu vit jú funnið tey írestandi beinini. og so kundu vit farið at hugsa um at kid fullveldi Men hvi kunnu vit ikki liva í einum felagsskapi, har tjóðirnar arbeiða saman á jøvnum foti? Summi av fullveldisfólk- unum siga, at nakað tílíkt er fullkomiliga ómoguligt. og nýggi oddamaðurin hjá tjóðveldisflokkinum talar sítt vanliga mál. Hann talar um, at ein nýggjur dynamikkur skal koma, tá ið vit hava loyst. og hesin dynamikkurin skal geva okkum tað, ið írestar at reka hetta samfelagið. Hann brigslar føroying- um, at millardin úr Dan- mørkini ger teir latar, ti hon er ein koddi, sum teir kunnu hvila seg å. Hann hevur sagt, at hon verdur givin til høgru og vinstru í føroyska samfelag- ' soleiðis, Men, hann grundgevur ikki fyri nøkrum av ti, sum n Hann gloymir eisini at siga okkum, hvat hann hevur at hava fullveldis- dreymarnar í. Og tað undrar meg ikki. Hann hevur nevniliga einki at hava teir í. Hann tykist mær at vera fullkomiliga tómur á hesum økinum. Eg veit fullvæl at hann er vanur at kalla tey, sum ikki eru samsint vid honum, ósaklig. Men tað er óivað tí, at hann kennir seg trongdan upp í ein krók av hesum somu fólkum. Og tað er sanniliga heldur ikki so logið! Meira seinni. Jógvan Adolf Johannessen Fullveldis- kjak i Føroya- húsinum Leiðandi fóroyskir politikarar úr samgonguni og andstødu fara måna- kvøldid 1. mars at kjakast við føroy- ingar í Danmark um fullveldisætlan- ina. Fóroyahúsið, Føroyska Tíðinda- stovan og Útvarp Fóroya skipa fyri fundinum í Fóroyahúsinum, sum eisini verður bandaður og sendur í Útvarpinum PIG Martin Fjallstein, leiðari i Fóroyahúsinum Utisetar í Danmark kunnu månakvøldid 1. mars leggja allar sinar hugsanir og spurningar um loysing ella samband fram fyri føroyskar politikarar i Føroyahusinum i Keyp- mannahavn. Klokkan 19.00 hetta kvøldid sita Høgni Hoydal, Oli Breck- mann, Jóannes Eides- gaard og Edmund Joen- sen til reiðar vid pallborð- ið at kjakast við føroy- ingarnar í Danmark um fullveldisætlanina = hjá landsstýrinum. Fullveldiskjakið í Før- oyahúsinum verður opið fyri øllum viðkomandi spurningum, men til tess at stýra kjakinum verður tað eisini skipað í nøkur undirevni, sum við atliti at fullveldinum hava fingið arbeiðsheitini: Po- litiska Leiðin og Sam- felagsbúskapurin, Heilsu- verkið og Gransking v.m., Utbúgvingarskipanin, Sosialmál, Oljuævintýrið og Vinnulívið, Rættar- skipanin og Legreglan, eins og øll hini, ið hava hug — at seta pallborðin- um spurningar og gera viðmerkingar, sum tey hava kjakast um framm- anundan. Nakrir tilkomnir og eldri føroyingar, sum hava búð og starvast í Danmark í nógv ár, hava eitt nú talað saman um felags søguna hjá Føroy- um og Danmark, kenslur og familjubond og ment- an, sum teir helst fara at bera upp á mál við politikararnar. Útvarpið festir fundin á band, og hann verður sendur í sendingini »Før- oyar í Dag« tyskvøldid 2. mars og f »Fimmaranum« mikudagin 3. mars. Eisini verður sagt frå tiltakinum í beinleiðis innsløgum í tíðindasendingunum hjá Útvarpinum. Føroyahisid skipar teir hugnaligu karmarnar um fundin. Borðreitt verður við stoktum lambskjøti, eplum, grønmeti og sós frá klokkan 16.00—18.30, Uttanrikismål og Føroyar = og harafturat verður eisini og Danmark á einum sangur og tónleikur á Vegamóti. skránni í Fóroyahúsinum Nakrir útisetar hava við = hetta kveldið. undirevnunum í huga longu fyrireikað seg at taka ímóti politikarunum úr Føroyum. Teir fara — A ——