fríggjadagur 5. mars 1999síða 10

10 tíðindablaðið Nr. 44 — 5. MARS 1999 Bjarni Djurholm um kolvetnisskattalógina: Mugu finna ta rottu javnvågina -Oljufelog hava eitt sera vakið eygað við nettup lóggáv- uni í teimum økjum tey koma at arbeiða í. Og tí má áset- ing av skatti og krøvum móti hesum oljufeløgum verða í rottum lutfalli við so mong onnur viðurskifti Jan MÚLLER Ti mugu vit vera varnir í okkara skattapolitikki: til Viðgerð v kolvetnis tann fyrsti dropin er komin skattalógini farnu viku — ikki at vera ov grammir eftir IS n mun merkt av at fáa nakað. sum eru í tí N le um tekn ÓVISSA kk € um politikk. sum Hann vísti á. at hetta vóru S fleiri av framsøgu eisini rådini, sum foroying- stu å ar fingu á eini rådstevnu í Fleiri av rødarunum Havn. har m.a. norðmenn Í varsemi, nú tá = greiddu frá sínum royndum treytir og krøv skulu 5 endsku ol Positiva vidgerd kki at Framsøgumadur fólkafloks at le ins, Bjarni Djurholm. helt málið verða merkt meira av evan Durhuus. fran teknikki enn poltukki. Hann ður fyri tjóðveldis visti á. at hóast uppskotið kk telt fy eru or verður karmur í d g Y 3 Gg ed stórinntokur til skovtir eins andskassan. so er tað ikki k c erlig ismikið um okt tykjast góð. so hava vit ikki enn nakra trygd fyri. at møgulig oljavinna í næstu framtíð verður so lønandi, at oljuteløg fara at visa okk ara leiðum neyðugan áhuga segði tingmadurin, sum eis int vísti á, at møguligar olju nøgdir og hvussu atkomi- ligar tær verða, fáa alstóran týdning fyri komandi virk semið Eisini prísurin marknaðinum hevur heims avgel andi tydning fyri. nær vit kunnu vænta, at oljufel Ø fara undir royndar boringar og framleiðslu undir Foroyum segði Bjarni Djurholm og helt fram Nú oljuprísurin er komin niður á 8-10 dollarar eru ithtini ivasom. Men finst undirerundini so hava vit hana til góðar, og fáa vit ikki oljuinntøkur nú. so koma tær fyrr ella seinni. um olja er her. Hann vísti á, at vit hava fulla ávirkan á, hvussu lóg- gávuverkið, sum skal regu- lera virksemið hjá oljufel- øgunum, verður fullført. -Oljufeløg hava eitt sera vakið eygað við nettup lóg- gávuni í teimum økjum tey koma at arbeiða í Og tí má áseting av skatti og krovum móti hesum oljufeløgum verða í røttum lutfalli við so mong onnur viðurskifti. tá ræður um at vekja áhugan hjá oljufeløgunum fyri okk- ara okt. samtíðis sum tað áliggur politiska myndug- leikanum at tryggja, at sam- felagið fær sum mest burtur úr møguligum inntøkum frá oljuvirksemi. Talan er tí um at finna røttu javnvágina. Bjarni Djurholm helt ann- ars ikki. at viðmerkingar- nar vóru serliga greiðar. Tær eru heldur torskyldar. og hann mælti til. at tå so tekn- isk uppskot eru til viðgerð ar, at umsitingin ger sæt stórri omak, soleiðis at leik- fólk á økinum betur skilja. hvat málið snýr seg um Tað er greitt, at virk- semið. sum verður við Før- oyar, fer at gera, at úngið Bjarni Djurholm segði seg villja geva málinum eina positiva viðgerð í Figgjarnevndini. skal samtykkja fleirt lógir, og heitti Bjarni Djurholm á ráðharran um at fáa um- sitingina til at taka hetta til eftirtektar. Hann tók eisini fram spurningin um tvískatta- sáttmálar og vísti á, at hetta er nakað, sum m.a. olju- feløgini sjålvi hava nevnt sum tydandi fyri teirra virksemi. Bjarni Djurholm. sum er formaður í Figgjarnevndini segði. at flokkur hansara fór at geva uppskotinum eina positiva viðgerð í nevndini Kø f1}}1O Mugu sleppa undan seinni broytingum ( VAN 9( irmikið, at slík fyrstan tíð verður gjørd á skynsaman hátt og so nágreiniliga, at undan at gera alt ov nógv- ar broytingar seinni, tí tað sáar mis- álit og mistreysti hjá oljufeløgunum IO STEDS! Kunning neyðugt kunnnandi fund i Undir viðgerðini vísti javn hesum førinum segði ting- aðartingmaðurin Hans Pauli = maðurin trom á nýggju manna- gongdina, sum brúkt hevur Vilhelm Johannesen, framsøgumadur fyri javn- verið i seinastuni við at adarflokkin tók undir við halda kunnandi fundir um partamanni sínum Hans aktuell mál og siper her m.a. Paula Strøm um, at tað til málið um nýggja Sand- hevði verið skilagott við ovarferju og nýtt Vaktar- skip. Hann helt tað verða ki SK tvífalt ella tíggjufalt meira neyðugt at hava ein ran fund um hesa kunnandi fundi um kolvetn- isskattalógina eisini. Hann metti eins og Bjarni Djurholm eisini. at hóast uppskotið var væl úr hond- týdningarmiklu lóggávu og annars oljumálið sum heild -Sjálvt um tað hevur verið kunnandi fundur áður, so snúði hann seg tá ser- stakliga um kolvetnisvirk- semislógina. Tann fundurin var í 1997 og tá sat eitt annað ting enn nú. Og sum gjur ungmaður kenni eg meg nokkso hjé ílparsleysan yvirfyri teknisku smálut- inum og teimum rættiliga viðmerkingunum So tað hevði verið meira um greitt, so var tað í so tekniskt at fáa skil á. Tað er stórur munur á at skula við- gera slíkar skattareglur sammett við broytingar í vanligu skattareglunum fyri lands- og kommunuskatt. -Tá eg havi lisið lógar- uppskotið og viðmerking- arnar komi eg eftir. at her er talan um nógvar skatta- tekniskar smålutir, ið hava beinleiðis atlit til kolvetnis- vinnuna, sum vit av góðum grundum ongan kunnleika hava til annað enn tað vit hava hoyrt og lisið um hesa vinnu í øðrum londum. Vilhelm Johannesen segði, at javnaðarflokkurin tekur undir við uppskotin- um, men mælti til, at Fíggj- arnevndin ráðferir seg við serkunnleika á bæði skatta- og kolvetnisøkinum. Hann visti ikki. hvorja lagnu málið fór at fáa í Figgjarnevnd og til 2. og 3. vidgerd, men flokkurin tekur undir vid ti, sum stendur i almennu vidmerk- ingunum um, at endamålid við eini kolvetnislóg må vera at skapa grundarlag undir eini skynsamari skatt- ing av inntøku frá leiting og framleiðslu frá tí føroyska økinum. Sleppid undan broytingum -Javnadarflokkurin heldur tað vera tydningar- mikið, at slik lóggáva av sera fyrstan tíð verður gjørd á skynsaman hátt og so ná- greiniliga, at tað slepst und- an at gera alt ov nógvar broytingar bæði í tíð og 6- tíð. -Tað at gera broytingar í slíkari lóg kann bara sáa mistreyti og skapa misálit hjá teimum útlendsku fyri- tøkunum, sum ætla sær at luttaka í eini møguligari føroyskari kolvetnisvinnu. Lóggávan skal helst galda nøkur ár fram í tíðina uttan stórvegis broytingar. -Tí kann eg longu nú geva tilsøgn um, at jav naðar- flokkurin fer at geva mál- inum eina góða og positiva viðgerð í Figgjarnevndini og gera sítt til. at lógin fer at fáa breiða undirtøku. Vilhelm Johannesen fegnaðist um viðmerking- arnar í lógaruppskotinum. har tað verður sagt, at und- irgrundin er okkara og vísti á. at hetta hevur alla tíðina verið javnaðarfloksins pol- itikkur. Men hann legði dent á, at eisini komandi ættarlið av føroyingum eru medogn- arar og ti eiga at fåa burtur av ti, sum ein møgulig kol- vetnisvinna fer at geva av sær. - Vit hava fingið landið til låns frå okkara eftirkom- arum, og tað fevnir eisini um rikidømid í havinum og í undirgrundini. Vilhelm Johannesen helt eisini vandamál kunnu vera fyri framman, tá talan er um eina kolvetnisvinnu. -Stórur vandi er fyri, um vit ikki eru varin, at vit kunnu glíða í hesi oljuni. Tað eiga vit ikki at vera blind fyri. Binda vit ikki um heilan fingur nú. er vandi fyri, at vit detta í olju- dýkið. Ti eigur oljupening- urin í stóran mun at vera bundin uttanlands vid ti fyri eygad at tryggja komandi ættarliðum eina góða men samtíðis náttúrliga tilveru í Føroyum. Verdur hetta ikki gjørt er vandi fyri, at javnvågin í føroyska samfelagnum verður órógvað til óbóta- ligan skaða fyri bæði okk- um og okkara eftirkomarar. Vilhelm Johannesen helt fyri, at vit skjótast gjørligt eisini eiga at fara undir lóg- arsmíð, har m.a. verður á- sett hvussu stórur partur av oljuinntókunum eigur at verða bundin uttanlands, hvørji endamál hesin pen- ingur skal verða brúktur til, nær hann skal verða tikin heimaftur osfr. -I hesum arbeiði eiga vit at hava okkum fyri eygad, hvussu politiski myndug- leikin í Noregi legði olju- vinnuna til rættis og í hvønn mun og til hvørji endamál teir hava bundið partar av oljuinntøkunum uttanlands.