mikudagur 10. mars 1999síða 12

tíðindablaðið Nr. 47 — 10. MARS 1999 ' k 4 )VÍ } 9 ent X ) SK e ere | dikkis á € IK Í beiðs K ” 3 i f N k } 3 le € ) SKi DI N ) % k SEN } 5 S | i k k 5 ká ð sk F R ið D € so Va SEV ikk kað est fatan er Okkara tsla av orðinum ábyrgdar MK problen tí tað virk- umbroyti politiKarar Hetta er e St politikarar oðrumegin hava aðalorðaskifti um bíðitíðir ferjul Leirvík og antan í Kun var k« meðan eknik lesa lógbókur hátt at ungmenn ikki kenna seg iftl imsitingim av tem ålur har teir hildu seg Hvar er nillum teknikarar og polit ikarar? Hvør er leidsluupp- gávan hjá politikarunum og hvør er leidsluuppgåvan hjå teknikarunum? ábyrgdarbýtið Tekniskir politikarar: Lat okkum taka ta einu síð- una fyrst: tá politikarar fáa tekniskar frágreiðingar at byggja eitt orðaskifti á Hvor hevur nakrantíð hoyrt em politikara siga, at eitt tekniskt rit ikki er væla- k? Um tað er kommunu tlitið, samferðsluálitið, ES álitið, oljuálitið ella annað it er líka mikið. Hesi eru vælaverk. Hvat annað skal politikarin siga? Ja, sjålvt rlógaruppskotið tað árið "lå væl í hondun hóast fáur fataði. hvat t politikarar lata kt lynda. Men hverjar leiðslur standa Leiðsluuppgávan arunum er at borðreiða við teim høvuds- mingunum og høvuds- nativum, sum politik- arar hava signalerad eru tydandi. Hetta er ein fortreyt fyri, at politikarar kunnu seta kós Yt vera professionellur teknikari i politiskum hopi er ikki at skriva lærubókina av. Tað er ikki at føda po- litikarar við millumrokning- um og øðrum 'imponator- um'. Ein professionellur tekniskur leiðari megnar at lurta eftir teim politisku signalunum og burturúr tí fáa teknikk, sum politikarin kennir aftur Gloppið millum tað tekn- iska og tað politiska skal har, men hendan gjogvin skal ikki vera so stor, at politikarar kenna so lítið aftur. at teir tosa um "reint protessionelt' og 'po- litiska veruleikan'. sum tvey heilt atskild hugtøk. Tá er neyvan talan um pro- fessionelt arbeiði — og po- litíkur = verður krotusmíð Politikarar kunnu eisini falla í eina grøv, at leggja seg eftir tekniskum smálut- um, hóast tekniska for- arbeiðið er væl úr hondum greitt. Ég má viðganga, at eftir 13 ár í almennari um- siting, so eru mínar royndir ikki ringar i so måta. vera småvegis Politiskir teknikarar: Ein professionellur teknik- ari vil ikki snara orðunum hjá politikarunum soleiðis. teknikarin politiskt kundi hugsað sær tey. Tá pilkar burturav ábyrgdini hjá. Tá spælir teknikarin = politikari og maktsnaringin er væl á veg. sum Hendan snaringin kann fyrikoma á so mangan hátt Vit hoyra nú so javnan kjak í løgtingi og landsstýri um, hvussu lógir skulu tulkast. Tað fyrikemur ikki so sjáld- , it an di ; løgtingspolitikarar ikki kenna aftur umsitingina av teim lógum, sum teir hava viðtikið Tað ber sjálvsagt til at Koma einum parti av hesum til lívs við eftirliti, soleiðis at løgtingid fær eina størri umsiting, sum kann hava eftirlit við ti, sum lands- stýrið leggur fyri. Hetta er óheppin gongd. Í fyrsta lagi er hetta kostnaðarmikið fyri okkara lítla samfelag og í ødrum lagi verður hetta ongantíð meir enn næstbest Maktsnaring er eisini møgulig igjøgnum tær upp- lýsingar, sum politiska skip- anin færella ikki fær. Í sam bandi við verandi skipan millum miðfyrisiting og stovnar hevur t.d. figgjar- nevndin ongan formellan møguleika til at síggja upp- skot og viðmerkingar frá stovnunum. Hesin veruleiki er ein beinleiðis ábending um vilja til slíka maktsnar- ing Ein annar møguleiki, sum teknikarin hevur at makt- snara, er ikki at leggja byrð- ar á seg sjálvan. Um teknik- arin kastar allar byrðar av sær yvir á landsstýrismann ella løgting, so finst ikki tann politiski ryggur, sum kann bera Byrðarnar eru so mangar, og teknikarin eigur at bera sin part. Dømini um, at al- mennir stjórar hava kastað frå sær hesi seinnu årini, eru mong, uttan at eg fari at kasta nøkrum einstøkum hetta fyri i hesi grein. Eg ottist… Eg beri ongan ótta fyri po- litiskum forfalli. Tað skulu veljararnir nokk hava tam- arhaldið á. Eg óttist forfallið í embætisstættini, forfallið í teknisku skipanini. Eg óttist teknikarar, sum krógva seg aftanfyri nøgd av óviðgjørdum informa- tónum. Teknikarar, sum ikki vilja ella megna at lyfta hesar informatiónir upp á eitt hægri kunnleikastødi, sum politiska skipanin kann seta kós eftir. Eg óttist teknikarar, sum krógva seg aftanfyri for- mella ábyrgd uttanfyri teir sjálvar. Eg óttist teknikarar, sum við vøkrum orðum seyma keisarans nýggju klæði uttan at nakar torir at tala at: "tí hetta sær so 'pro- fessionelt út" ” Eg óttist floymin av ama- tørismu, sum einki hevur við cand. polyt, cand. polit, cand. jur ella annað hent at gera. men sum í høvuds- heitum hevur vid uppgåvu- býtið millum teknikarar og politikarar at gera, umframt sjálvsagt evnini at handfara fakið við skili Og tó er hesin ótti ikki so grundf2stur, at eg ikki havi enn betur álit á politisku skipanini at hon, hóast 'å vánalig líkindi, megnar at gjøgnumskoda støðuna Eisini er tað ein uggi, at tann stórri parturin av ólukkuni ikki stendst av ringum vilja, men av tí, at fólk ongar royndir hava Eg hómi eina vón fyri framman: Í okkara demokratisku skip- an hevur fólkið valt eitt parlament, sum skal seta kós Landsstýrið og skipanir- nar undir landsstýrinum skulu umsita ta kós, sum er sett — rekja gerandisdagin og fáa setningin útintan í verki. Hesar skipanir skulu eisini tekna kort, føda løg- tingid vid nyggjari heims- fatan, nyggjum møguleik- um og ambodum til at seta kós av nýggjum I eini slikari demokratisk- ari skipan, sum virkar i ein- um so litlum og vidkvom- um landi sum Føroyum, er tað av størsta týdningi, at åbyrgdarbytid millum tekn- ikarar og politikarar er greitt. Hetta setir serliga krøv til teknikarar, sum i væl størri mun enn politik- arar liva í freistingini at klipa buriurav uppgåvuni hjå hinum partinum. Tíðin er helst búgvin til at viðgera hesar spurning- arnar. Málið í sambandi við Landsverkfrødingin er ein royndarsteinur hjá po- litikarum, har teir í verki kunnu vísa, hvat teir vilja. Møguleiki er fyri at hála stovnin niður í sama díkið av amatørismu, sum vit síggja so manga staðni. Hetta kann gerast á ymiskan hátt antin við at niðurbróta leiðsluna ella við óhepnum bygnaðarligum broyting- um. Poiitikarar hava eisini ein positivan møguleika. Helst tann seinasta í hesum um- fari. Teir hava møguleikan at gagnnýta fimmti ára royndir, sum føroyingar hava lagt lunnar undir til føroysk viðurskifti millum føroyingar í Føroyum — utt- an tó at vera heimfødingar. Politikarar hava møgu- leikan at lata hesar royndir stydja eina burdardygga endurskapan i ti føroyska almenna sektorinum. Po- litikarar hava møguleikan at lata royndirnar styðja undir ein bygnað, ein leiðsluhátt, sum vidførir ein almennan sektor, sum megnar at flyta seg, tillaga seg broyttum umstødum — bæði í fram- gongd og í afturgongd. Vit á stovninum vita, hvør førningur liggur á okkara herðum. Vit kenna okkara uppgávu og skulu nokk loysa tann tekniska partin av hesi uppgåvuni. Vit kenna eisini tær duldu girndarkreftir, sum vilja oyða hendan førningin. Uppgávuna at halda hesum kreftum skák mát — tekn- iskt. skulu vit nokk eisini Oysa. Ynskja politikarar veru- iga at søpla tað dýra gullið, ynskja teir at vit skulu sleppa førninginum, so lava teir evsta myndugleika til tess — og veljarans dómur er ov seinur til at forða tí. Vit kunnu tá bert drýpa høvur og siga — "á verden, verden“. Eftir míni fatan er spurn- ingurin um almenna fyri- siting ein aðalspurningur í sambandi við okkara evni at vera harrar í egnum húsi. Tí er tað hugagott at leggja sær tey týðandi polit- isku signalini hesar seinastu vikurnar í geyma. Í sjónar- ringinum haldi eg meg hóma eina vón: eitt gott, lítið samfelag í miðjum At- Signar P. Heinesen lantshavi = við nekrum tíggjutals túsund íbúgvum, sum fáa til dagsins uppihald við modernaðari vinnu í tøttum samskifti við al- heimin. Er tann politiski viljin til staðar at vinna fram móti hesi vón, so eru teir tekn- isku møguleikarnir kort- lagdir. Tad ber til. Við hesum orðum verður tikið undir við, at ábyrgdar- býtið er týðandi hugtak. Um Telefonverkið loysir sína uppgávu í landsstyrishøpi og SEV sína í kommunalum hopi er neyvan nakað pro- blem. Eitt veruligt problem er ábyrgdarbýtið millum teknikarar og politikarar. Signar P. Heinesen Litli Bróðir Nordanvindur Bókadeild Føroya Lær- arafelags hevur givið út myndabókina Lítli Bróð- ir Norðanvindur eftir Rolf Krenzer og Anatoli Bourykine. Óla Jákup Niclasen týddi úr týsk- um. Hetta er ein sera fitt og vekur myndabók um indiånagentuna, Bjørtu Sól, sum finnur eitt lítið fyl, sum hevur meislað seg í beinið millum ólát- að ungross. Bjarta Sól røktar fylið við størsta kærleika, til tað verður frískt aftur. Hon gevur tí eitt mjúkt ból at liggja á og kalt vatn at drekka. Hon er so góð við lítla fylið, sum hevur hon fingið ein lítlabeiggja, og hon gevur tí fylinum LÍTLI BRÓÐIR NORÐANVINDUR navnið Lítli Bróðir Norðanvindur. Lítli Bróðir Norðanvindur er 28 síður í litum. Bókin er innbundin og kostar 95 krónur í bókhandl- unum. Hestprent stóð fyri prentgerðini.