fríggjadagur 12. mars 1999síða 13

Børn brúka meiri og meiri tíð framman fyri telduna - í skúlanum, dagstovninum og heima. Men tey sita leingi við skíggjan Turid Kjølbro Børn tasta seg igjøgnum barna árini. Kunningartøkni er av ålv- ara komið inn um skúlans gátt. Í nógvum flokkum og í nógvum lærugreinum er teldan vorðin tað týdningarmesta amboðið í undirvísingini. Og útlit eru til. at skúlarnir í framtíðini fara at gera enn stórri íløgur í kunningar- tøkni og teldur Men enn eru ongar reglar gjørdar, sum verja børnini í móti teimum skadum, 10 stand ast kunnu av at sita ov leingi framman fyri telduna Vit síggja fyri okkum. at børn kunnu fáa skaða í nakka og rygg og í ringasta ført músaskaðar. tað vil siga skaða í hond, hand lið og arm. Tey. ið taka avgerðir. eru noydd at taka hetta í álvara og viðgera málið. Verður einki gjørt kemur hetta at kosta sam felagnum og brúkarunum av teldunum dýrt. sigur Tina Volt elen. forkvinna í danska ergo terapifelagnum - Tá ið ein lóg er samtykt. sum rygginum og fyri tey smáu. at fyri ein oðum og røttum ivirk KTOPp gs}. 0 tey fáa ringar vanar. sigur Vib irbeids beiðsumhvorvi enn eru ikki gjørdar indarlig eke Pilmark, fysioterapeutur Sjålvsagt eiga foreldrini eisi ir kanningar av, hvussu telduút ofta skeivt og ov Hóast fleiri skúlar fáa meiri og — ni ábyr 1, men eg óttist fyr gerð åvirkar børn. Tey úrslit. ið betri telduútgerð letur til. at tey at tað rupult at ey at granskingin fyribils ber somu børnini, sum stóran part skilja. hvuss rsamir trupul at børn eru í stórri vanda f av skúlatíðini sita framman fyri leikarnir kunnu gerast. Tí verða fáa skaðar av at sita framman , skiggjan, eisini sita við telduna. Vit noydd til at gera eina lóg og fyri eini teldu enn vaksin. og at ásetir, at teldur skulu inn í skúl- tá ið tey koma heim. Men hóast harvið noyða skúlarnar til at | tað sum heild aldri er gott at sita arnar, eigur samstundis at verða = s9 er, meta bæði ergoterapeutar gera nakað við trupulleikan, sig- í somu støðu í ov langa tíð hugt at arbeidsumhvørvinum hjá teimum, ið skulu brúka teldur- nar, tað vil siga, hvussu børnini sita og hvussu leingi tey eiga at sita framman fyri skíggjan í senn þ Mynd: Álvur Gamalt innbúgv Ein tann størsta forðingin fyri at loysa henda ålvarsliga trupul leikan er, at innbúgvið í skúlun- um als ikki svarar til tey krøv, ið verða sett einum góðum arbeiðs umhvørvi. Flestu skúlaborð og stólar kunnu als ikki stillast etur hvørjum einstøkum næm ingi - og innbúgvið verður brúkt av børnum í øllum aldri og í øllum hæddum. Skúlarnir brúka alla orkuna til at keypa teldur fyri og teir hugsa als ikki um. at innbúgvið má fylgja við. At stór og smá børn brúka somu borð og somu stólar eigur als ikki at bera til Fyri tey stóru børnini kann tað merkja. at tey fáa trupulleikar í og fysioterapeutar, at tað er skulin, ið eigur at ganga á odda ra ur Vibeke Pilmark Granskingin av. hvussu teldan >> ÍDanmark eru fleiri yrkis- bólkar farnir at ávara ímóti støduni við at fleiri og fleiri børn sita oftari framman fyri skiggjan, tí ofta sita tey bæði skeivt og ov leingi. Fakfólk óttast fyri, at børni- ni fáa varug mein ” Waco Koresh & øll hini SvF-sendingin frå Prix-Føroyum undankappingini ur bygdarhusinum í Miðvági var bara ófor. Luttakandi tónleikararnir og åskodarafjøldin svingaðu einastandandi væl saman. Jóhan í Kollafirði fresaði í kring og hevði nærum uppbrúkt alt repertuarið av hábrogdum - vónandi vera onkrar eftir til klaksvíkingar. Men sum væntað og uppiborið - vóru tað Clickhaze og MC Hár, sum struku við sigrinum. Lat meg skoyta uppí, at tá Petur Jensen rópar seg Waco Koresh kunna vit vænta "dokk- ar" tekstir frá honum í framtíðini. Kult- leiðarin David Koresh og viðhaldsfólk framdu kollektivt sjálvmorð í býnum Waco í Texas fyri fáum árum síðani! Sera "Waco", tað verist og haldist! Spyr bara, Gekkurin og Spurnarkappingin Undirhald kann vera so mangt, og ymiskt er, hvørjar sendingar hesum Hesin ummælarin krossaði sjálvandi sínar lokalpatriotisku fingrar fyri "okk- ara" bólkum: Holgari og villmonnum, MMM, Bimbs og Rusk. Serliga gjørd- ist ein bilsin av, hvussu væl sangarin- nurnar úr MMM Olga og Alice dugdu at fora seg fram á palli umframt, at tær sungu væl. A—T1—————TX og hasum fólkinum dámar at hyggja ella lurta eftir. Gekkurin í SVF hevur higartil ongan góðan átt millum um- mælarar. Hesir meta sendingina vera keðiliga - sig tað við teir trúgvu hygg- jararnar, ið hverja viku keypa seðlar, og tey, sum við dukandi hjarta snara Gekkahjólinum, og sostatt hava mog- i uleikan at fáa til domis einar 150.000 krónur "niður í fóðrið | Spurnarkappingin i UF annan í hvønn leygardag er eftir mínum tykki ein tann mest undirhaldandi sending- in, ið útvarpið hevur á skránni Luttakararnir og lurtararnir sleppa rættiliga at royna teirra almennu vit- an. Spyr bara er bæði skemtilig og upplýsandi, og luttakarapanelið stutt- I leikar sær so Oført, at tey áttu at goldið fyri at vera við í sendingini Spenningsfilmir í SVF Tað kann valla undra nakran, at hesin ummælarin hevu; tokka til spennings- filmir - bæði vanligar krimifilmir og tað, ein rópa ræðufilmir. Tíverri verða hesir seinnu aloftast sendir á svartari nátt! Tað må so vera, teir eru púra 6- hóskandi fyri born. Men fyri filmir Einar Petersen, rithøvundur, skrivar: | bygdir á sogur hjá Stephen King bróti | eg svovn. Langolinurnar, ið var í tveimum portum sendar friggjanått- leygarmorgun og leygarnátt-sunnu- morgun, var avgjørt ikki so galin Søgugongdin var ikki ovurhonds re- alistisk, men tað er ikki altavgerandi í slíkum filmi. Annars eydnast íkki altíð væl at gera filmir yvir bokurnar hjá Stephen King. Tann hovundurin er ein gandakallur við orðum, og er tað frásoguhátturin, ið skapar spenningin og óhugnan