týsdagur 20. apríl 1999síða 23

Nr. 73 — 20. APRÍL 1999 tíðindablaðið 23 Lesarabrgv Fødingardagshelsan: Hanne Jensen 65 år Leygardagin 10. april fylti kjøpinhavnari i orðsins Vaktar?? og Bjargingarskip Nú so nógv hevur verið tos að um, hvar tað nýggja skip ið skal byggjast, fari eg at koma við eini viðmerking At byggja eitt so stórt og dýrt skip er ikki neyðugt Ti sum V & B arbeiðir í dag, er vaktarhaldið sera av- markað. Tey einastu skipini teir klára at taka fyri ólóg- ligan fiskiskap. er onkur lítil útróðrarbátur inni á 6 fj Hetta hava teir prógvað tvey tey seinastu armi, har teir hava tikið tveir 40-50 tons arar um árið. Eg fái meg ikki til at trúgva, at hini skipini nú knappliga eru far in at skikka sær so væl. So tá tit ikki klára at hava eft irlit við hesum. so er bert eitt at gera og er tað at fáa útgerð umborð, sum sigur, hvar hesi skip eru. Tað gera teir í grannalondunum So mítt uppskot er, at tit byggja tvey minni bjarg- ingarskip og seta út í kort- ið at skaffa eina bjarging- artyrlu. Um vit siga at hesi skipini eru stórri enn politi- bátarnir. koma tey helst at kosta 25 mill. stykkið. Og her er ikki neyðugt at mann ingin er stórri enn 6-7 mans og vera hesi skipini bílig at reka. Hesi kunnu so liggja Ld. eitt í suðri og eitt her norðuri. Og ein tyrla kostar. lat okkum siga 15 mill. So tað samlaða upphæddin verður 65 mill. Og vit byggja í Føroyum, sjálv andi Fróði Eidesgaard Oyndarfjørdur Eigur påpin ikki eisini barni6? Ein kvinna gerst við barn, tå 10 eitt egg frå mammuni og ein sáðkykna frá påpan um renna saman, hetta vit nevna gitingin. Nú er ein nýggj sjålvstødug menn iskja vorðin skapað. Umleið 18. dagin eftir gitingina, áður enn mammam veit av, at hon er við barn, byrjar hjartað á barninum at sláa Umleið 6. viku eftir git- ingina hevur barnið heila. oyru, eygu, munn, livur og nýru. har blóðið streymar igjøgnum óheft av blóð- renslinum hjá mammuni. Umleið 7. viku eftir giung- ina. røra armar og bein seg. men mamman merkir tað ikki. Fingramerkini eru lið ug skapað fyri alt lívið. 10 vika. tå er barnið 5 cm. og kann taka um lutir, ið verða lagdir í hendurnar á tí. Barn ið kennir pínu. ljós. ljóð. kulda, handfaring. Av og á svevur tað eisini við tumm ulfingrinum í munninum Canadiumaðurin Dr. Philip G. Ney, sum er barnasálar lækni og sålarfrødingur, hevur í meir enn 20 ár virk að sum kennari við lærda háskúlan í Canada og New Zealandi. Hann hevur í nek ur ár kannað fosturtøku frå ymiskum sjónarhornum. Við í kanningini vóru 3800 kvinnur. Eitt. sum allatíðina er afturvendandi hjá Dr. Ney. er leikluturin hjá fedrunum. Tvørrandi stuðul frå pápunum er tað. sum hevur størsta tydning valinum um fosturtøku ella ikki. Fosturtøka er eisini oyðileggjandi í viðurskift- inum millum mann og konu. Ivaleyst eitt tað mesta umráðandi gerast kann til tess at minka um fosturtýn ing millum ung. er at stuðla pápunum og viðurskiftinum millum mammuna og páp an. Kvinnur, sum fáa framt fosturtýning. drepa nakað inni í sær sjálvum. Tað. sum ikki er gott fyri barnið. er heldur ikki gott fyri mamm una. Nidurstødan hjá Dr Philip G. Ney er, at fostur týning er ein tann størsti trupulleiki. samfelagið hev ur at dragast við. Hesin trupulleiki oðyileggur heils- una hjá kvinnuni, oyðilegg ur viðurskiftini millum mann og konu. og millum foreldur og børn Fosturtýning skapar mis álit. ótryggleika, sorg og tørvandi framtíðarvónu Karin Christiansen Bjóðið kosovo-albanum vælkomnum til Foroya I »Dimmalætting« týsdag 13. april skrivar Påll Dam úr Kvívík eitt lesarabræv við yvirskriftini >Flóttar- fólk til Foroya?<. Sum hann byrjar bræv sitt, stóð í Dimmalættingini 10. apríl ein grein um, at Reyða Krossur Føroya í løtuni kannar, um áhugi og um- støður eru í Føroyum fyri at taka ímóti kosovo-alb anskum flóttarfólkum, sum serbisk herlið hesa seimastu tíðina hava jagstrað út úr Kosovo. Forsetin í Serbia, ikki. at vit føroyingar eiga at bjóða flóttarfólki at búgva í landi okkara. Eftir hansara tykki eru vit ikki búgvin til tess. og als ikki í hesum førinum, tå ið flóttarfólkini harafturat eru muslimar. Eg eri ógvuliga ósamdur við Pálli Dam. og er haldi ikki, at nakað hopi er í grundgevingum hans- ara. At kosovo-albanar eru muslimar, átti at gjørt okk um tað sama. Hvat trúgv fólk formelt hava. er eingin trygd fyri at tey annaðhvort viðurskiftum. Í greinini 10. apríl, stóð at lesa, at Reyði Krossur Foroya heyði spurt seg fyri hjá ymsu leguhúsunum kring landið. um tey vóru før fyri at taka ímóti flóttar- fólki, og svar var komið frá tveimum leguhúsum, at tey høvdu allar umstødur, ið kravdust. Eg haldi hetta er ógvuliga hugaligt og bæði Reyði Krossur og hesi legu- húsini eiga rós uppiborið fyri tað, ið her er tikið stig til. Vóni, at hetta er eitt tekin haldi eg hevur einki at siga, hóast tað kanska sigur eitt sindur um okkara dølskni, men annars haldi eg tað vera væl mælt. Brævaskriv- arin Páll Dam sigur seg eis- ini sakna eitt orðaskifti um flottarfolkaspurningin, og heldur tað vera ov illa av- staðfarið. at okkara kosnu fólk tykjast at sleppa sær undan at taka støðu til hetta. Í hesum eri eg samdur, og tí gleðir tað meg, eins og tað utan iva gleðir Páll, at síggja í viðtalum á síðu 13 í Hanne Jensen, Keypmanna havn, 65 ár. Hanne Jensen er kona Bendt Jensen, fyrr yvirlækna á Medisinskari deild á Landssjúkrahúsin um Hanne Jensen er fødd og uppvaksin í Keypmanna havn. Læknahjúnini komu til Føroyar í 1960 og dvald- ust i Føroyum í trettan ár. til Bendt Jensen fór í annað starv í Danmark á vári 1973 Fyrst høvdu hjunini sina egnu klinikk i Roskilde. og sidani fingu tey sær klinkk i Keypmannahavn. har tey nú búgva Hesi trettan árini. lækna hjúnini vóru í Feroyum. vóru tey ein partur av býar myndini í Havn - Bendt Jen sen er, tað eg vert. fyrsti danskart, sum gjørdist limur í Sudurstreymoyar Tjóð veldisfelag - og líka síðani hava tey havt tætt samband við Føroyar og føroyingar. eisini føroyingar í Danmark Læknahjúnini lesa regluliga føroysk blød og fylgja væl við í føroyskum viðurskift um. Tey eru føroyavinir í orðsins besta týdningi Hanne Jensen er eisini besta týdningi: opin, hittin orðað, skemtingarsom, gestablid og fyrikomandi i allar måtar. Mangur mundi sita væl inni í heiminum Uppi undir Varða á sinni, og mangur hevur sitið væl inni í íbúðini á Fredriksberg, har hjúnini nú búgva. At støkka inn á gólvið hjá teimum er sum at koma inn í eitt for oyskt heim. mitt í tí buldr andi stórbýnum: føroyskir málningar, listaverk. foto myndir frá trýssunum og føroyskar bókmenur í hópa- tali. Og - sum vit heimfød- ingar plaga at siga - føroyskt gestablídni Hanne Jensen hevur minni sum fåur og dugu sera væl at siga frá hend ingum, viðurskiftum og fólki í Havnini í tryssunum Hóast so mong ár eru um liðin. skilja hjúnini væl før- oyskt. eru góð við Føroyar og eru at rokna sum havn arfølk ut i odd og egg. Og tað er sanniliga ikki einum og hvørjum beskorið! Hjartaliga tillukku við teim sekstifimm og blíðan byr framyvir Vinur Nokur orð til Jens Chr. Carlsson Fyrst tøkk fyri at tú hevur roynt at lisið greinar mínar um ávíst álvarsmál. Eingin er nú forpliktaður út yvir síni evnir, verður sagt, so eg vil beinanvegin vátta mína á- byrgd og skuld fyri, at tú eyðsæð ikki hevur fatað eitt kvekk av, hvat málið snýr seg um Málið snýr seg um: 1) At prinsippið um rætt artrygd er brotið. 2) At stovnur, sum øll í landinum hvønn dag njóta gott av, er amputeraður 3) At heiðurspersónur er illa viðfarin. Og ábyrgdina eigur í sein- asta enda eitt higartil handl- ingslammað løgting. Men fyrst og fremst eitt ábyrgd- arleyst landsstyri, ein fá vitskut fyrisiting. og síðani ein niðurundir komin Fólk aflokkur. Alt við kós á full- veldisleið. Har mangur gerst mótfallin Sagt í allari fortr« ighert (og lat tað vera okkara mill um), so hevur málið einki við lærarar sum so at gera Hvort mansbarn í landinum hevur síni minni um henda fakbólk, og nøkur av okkum hava enntá verið lærarar eis ini. Vit minnast nakrar fáar av teim sum plágur: men hinar sum eina signing fyri lívið Henda gæva stætt. sum. fyri avmarkaða løn og í av- markaðari arbeiðstíð - dag út og dag inn - skal endur taka fyri óvitum nakað, sum onnur gott nokk hava funn- ið upp á - men tað gera tei Og gott er. at tað verður gjørt. Tí onkur skal vera til tað Tað mest eftirekt við grein tíni er. at seminar istarnir av Frælsinum helst ikki dáma bókmentir. skald- skap. mentan og søgu. Í kennist hugstoytt. (So Sign verda Slobodan Milosovic. hevur = eru góð ella ring menniskju um at vit veruliga eru farin tíðindablaðnum >Sostalin Um ereinastubba tín ei ar. landsstýrismaður. her er > í ein dreym um eitt Stórser að eru teir sonevndu at rakna við sum heims- = um“ í dag, 15. april, at pol stutt af Siva. at hann er eitt = nokk nakað. sum kann snar 5 bia, sum eisini - í minsta kristnu serbarnir. sum í búgvar og tjóð. Samstundis = itikarar veruliga hava hugs- dapur dokument um tað ast upp á). Um substansin 3 lagi - skal fata um Kosovo. = hesum døgum fremja fólka- = sum vit taka ábyrgd av egn- að um henda spurning. 00; sum dagsins debattur = annars er bara at konstatera. ; og tað sigst, at útvið ein mord vid øllum teimum um landi. fara vit eisini at Semja tykist at vera um at — or å i fjølmidlunum landsins = at greinin er eitt skúladomi í 2 million kosovo-albanar nú = ósigandi ræduleikum, sum sýna ábyrgd í altjóða hopi. = bjóða nøkrum utlagnum — þæði í luftini og á pappíri. skúlagarðsbriksli og øvund | eru jagstraðir í útlegd. ser- = tað ber í sær, móti einum Oddagreinin í Dimma kosovo-albanum higar. Eg kenni teg als ikki. og og uttan minsta skugga av í liga til Makedonia og Alb- = muslimskum fólki, sum lætting 13. april, sum vará = Hvat talið skal vera, eru visti virkuliga ikki av. at tå nøkrum sakligum areu- ania. Makedonia og Albania ongantíð hevur gjørt nøkr- føroyskum máli henda dag- = menn ymsir á máli um. var til. Men havi nokk ikki = menti. men tað er helst ov eru fátæk. fyri ikki at siga = um nakað, tað er veit um in (endurgivna brotið nið- Onkur nevnir 20 (tjúgu). forsømt so nógv. allíkavæl. = nógv forlangað av summum blóðfátæk lond og hava tí- = søguna hjá hesum fólka- — anfyrier ti hvorki ein leyslig = onkur 100-300 (hundað til Bladereinir mínar hava fhesum døeum skil ikki orku til at hysa øll- slagi. At Føroyar ikki tykj- = tyding ella fræls tulking), trý hundrað). Eg haldi, hesti = vituliea verið. vid erundlóg- Næstu ferð. at Lærarafel- um teimum neydstøddu ast Páll Dam búnar at taka var sera góð og endar við = seinnu tølini eru meira artryggjaðum rætti. vendar = agið gevur út bókina um flóttarfólkunum. Tað hevði = ímóti flóttarfólki. er, eftir = orðunum: >Hvussu leingi = hóskandi, men alt ger mun, = móti landsins myndueleik- skúlalærarar i Førovum. eig í veruleikanum verið ógjór- mínum tykki. ikki so logið. = skulu vit sleppa so bíliga í og vónandi verður gjørt so um og tí flokki. sum eg havi = ur henda tín perla í djúp ligt hjá flestu londum, við — Vit hava higartil altíð borið = heimshøpi við at balla okk- skjótt av, sum gjørligt og = styðjað í mong ár - og sum tøknari andsvitan og í so - ella uttan hjálp uttanífrá. = okkum undan - vid hverji = um vælinn i Norduratlants- — råøiligt er hevur skift skjaldramerkid, eminentum stíli. at verða tik Aðrar meira vælbjargaðar = grundgeving, veit eg ikki - havi, medan fimm timar við høgum liberalistiskum in við. Tað hevdi hóskandi europeiskar tjóðir eru farnar = og hava ti als ongarroyndir loftvegis frá okkum verða Kári Sverrisson, idealum, út við vesaldóm ríkað um >Mentunnarstætt at veita kosovo-albanum á hesum øki. Vit fara uttan fólk dripin, pind, neydtikin, Saltangará sum undanstøkking og grav arins = paradubók sum bráðfeingishjálp og eru nakran iva at búnast við forfylgd og ríkin heimani- artøgn - og eru ikki vendar = P.W.H. tók til á sinni farnar at bjóða teimum inn = teimum royndum, vit fáa frá?<. Um flogferðin tekur móti onkrari hissini arga- — Yvir og farin í lond síni. Páll Dam heldur = Hetta er galdandi í flestu = fimm ella fimtan tímar, pirru í øðrum flokki. Arnstein Niclasen <