hósdagur 29. apríl 1999síða 17

Nr. 80 — 29. APRÍL 1999 tíðindablaðið 17 ESS Lagt til rættis: Eirikur Lindenskov Páll Lamhauge og Hedin Johannesen. sum báðir læra til bilme kanikara, hava staðið fyri umvælingararbeiðinum A Mynd: jens Kristian Vang Umvælt 67 ára gamlan motor A Tekniska skúla í Havn hava lærlingar umvælt ein 67 ára gamlan motor til Triangel brandbilin hjá Slókkiliðnum í Havn. Bilurin skal koyra nýggjársaftan EIRIKUR LINDENSKON A Tekniska skúla í Havn eru teir júst lidnir at umvæla motorin í gamla brandbili- num hjá Tórshavnar býráð. sum er frá 1932 Talan er um ein Triangel brandbil, sum varð keyptur til Føroyar í 1962. Hóast motorurin er frá 1932. so er bilurin kortini bygdur í 1937. og fyrstu árini hevur hann verið nýttur sum brandbilur í Danmark - til hann í 1962 varð keyptur heim til Foroya. Tað eru teir báðir bilmek- anikaralærlingarnir = Páll Lamhauge og Heðin Jo- hannesen, sum hava verið teir, ið mest hava tikist við arbeiðið, hóast aðrir felagar sjálvandi hava hjálpt til. Í hesum umfari hava teir báð- ir verið á Tekniska skúla í fimm vikur, og tvær av vik- unum hava teir burtur av brúkt til at gera motorin lidnan. Tað var í februar í fjør, at Tekniski skúli í Havn og Tórshavnar byråd gjørdu avtalu um. at motorurin úr gamla brandbilinum skuldi umvælast á skúlanum. Bý ráðið skuldi síðani seta sjálvan bilin í stand. og er ætlanin at bilurin skal koyra á nýggjárinum. Skrokkar- beiðið er ikki liðugt enn. men motourin er nú liðugt umvældur. Tá motorurin kom út á Tekniska skúla varð hann partvís sundurtikin, og onkrir lutir vantaðu. Eirikur Simonsen, lærari á Tekniska skúla sigur, at hesir motorar tá í tíðini vóru vanligir, og vóru eisini brúktir í lokomotivum til góðstok. — Alt er upp á tann gamla mátan m. a. við síðuventil- um, sigur Eiríkur Simonsen. Sum vera man er ikki so lætt at fáa fatur á lutum til ein so gamlan motor, so lær lingarnir hava sjálvir verið noyddir at tilevnað summar lutir. Eitt nú vantaðu plat- inustiftirnar, men við at broyta upp á nakrar stifitir, teir høvdu liggjandi. so bar tað eisini til. Eisini máttu teir gera nýggjar pakningar til manifold og topppstykki Viðvíkjandi ventilunum, so hava teir skift út trý stýri. avrættad, slípað og fresað. Stempulringar eru skiftir og toppstykkið og blokkurin eru avrættað - tilsamans er fresað burt okkurt um I mm av blokkinum og toppstykk- inum vegna tering. Av somu orsøk er kompressiónin nú nakað hægri. enn hon upp- runaliga var, men hetta ger einki í dag, siga teir. tí við nútíðar brennievni kunnu motorarnir koyra við væl hægri kompressión enn fyrr. Av tí at krumptappaksilin var illa rustaður og legurnar illa slitnar, var hesin part- urin av motorinum sendur til Danmarkar - til Næstved, har hetta varð slípað og nýggjar legur gjørdar. Kaboratorurin var sum vera man skitin - og ringt er at vaska, tá hann hevur staðið í so mong ár. Men við nýggjastu teknini er lættari. Á Tekniska skúla hava teir møguleika at vaska slíkar lutir í ultraljóði. sum reinsar allar huldar kanalir, og soleiðis fekst kaboratorurin reinur aftur. Nú motorurin koyrir. hava teir mált hann út við nútímans tólunum, teir hava á Tekniska skúl. og tað vísir seg alt at vera í lag, burtur sæð frá. at allir tendripropp- arnir ikki vóru heilt í lagi Hesir eru ikki so lættir at fáa, so teir hava roynt at leitað í Danmark - og fyri at tað ikki skal vera lygn, so komu boðini um. at nýggir proppar vórðu funn- ir, meðan Sosialurin vitjaði á skúlanum. Nú motorurin er liðugur, verður hann pakkaður niður og goymdur, til bilurin er gjørdur lidugur, siga teir å tekniska skula. Og lærlingarnir eru væl nøgdir - og siga seg hava fingið nógv burtur úr. Eiríkur Simonsen, lærari, sigur. at hetta hevur verið ein sera spennandi uppgáva at hava havt á skúlanum. Hann heldur, at rættast var, um vit høvdu eitt tekniskt savn í býnum. so til bar at varðveita slíkar lutir undir tryggum umstødum Tað er so nógv. sum Gamli Triangel-brandbil- urin stendur á brandstød- int í Havn. Nú er motorur- in liðugt umvældur - og ætlanin er. at bilurin skal koyra nýggjársaftan í ár kundi verið savnað á einum slíkum savni. Ikki bara bilar, men so nógvir aðrir tekniskir lutir, vísir Eirikur Simonsen á. A Tekniska skúla hava teir eisini ymisk gomul motordrivin spøl, sum teir nýta í undirvísingini fyri at síggja, hvussu gomlu motorarnir virkaðu. Hetta eru eisini lutir, sum kundu verið á einum slíkum savni. heldur Eirikur Simonsen, sum fegin tekur aðrar slíkar avbjóðingar inn i undirvisingina å Tekniska skúla Triangel-brand- bilur koyra nýggjársaftan Ætlanin er, at 62 ára gamli brandbilurin hjá Tórs- havnar býráð skal verða klárur at koyra til nýggj- árs. — Hetta ynskið er komið frá býráðnum, siga teir báðir lærlingarnir, Páll lamhauge og Heðin Jo- hannesen, sum hava stað- ið fyri arbeiðinum á skúl- anum. Teir siga, at býráðsfor- maðurin hevur sagt teim- um, at nýggjársaftan fer Tórshavnar Kommuna at skipa fyri eini serligari staðfesting av ártúsund- skiftinum, m. a. vð fýr- verki. Hetta skal halda fram inn í næsta árið, eitt nú á 6lavsøku år 2000. I hesum sambandi er ætlanin, at eitt nå gamli brandbilurin skal verða við í hátíðarhaldinum, eins og onnur gomul út- gerð hjá Tórshavnar Sløkkilidi. sum skal standa tók, um okkurt verður áfatt - ella kanska fyriskipað(!?) nýggjárs- aftan. Lærlingarnir halda, at hetta kanska kundi havt áhuga hjá limunum í Før- oya Ellisakførum Teir siga víðari, at skúlin nú hevur gjørt sitt til, at motorurin nú er í góðum standi. Øll for- kromingin, sum hoyrir til bilin er vidgjørd av nýggjum aðrastaðni, so at bon stendur sum frá fyrsta degi. Nú er so bert eftir at gera sjálvan bilin láran - og vantar eitt sindur av upprætting og málaraarbeiði, og hann nýggjársaftan kann standa eins vakur og í 1937, siga Páll Lam- hauge og Heðin Johann- esen við Sosialin. Teknisk data Triangel brandbilurin frá 1937 cem: HK: Typa: Cylinder placering: Cylindertal: Boring: Slaglongd: El skipanin: Oljumongd: Kølivatnsmongd: Bensinnytsla: 6.270 92 4 takts bensin rekkjumotorur 6 108 mm 114 mm 12 v og + til stell 61 391 60 1/100 km svar ti 1,6 km/l Lærlingarnir hava borid saman Triangelin vid ein nåtimans motor vid somu effekt: Ein Opel Corsa Sport: Opel Corsa Sport cem: HK: Typa: Cylinder plac: Cylindertal: Boring: Slaglongd: El skipan: Oljumongd: Kølivatnsmongd: Bensinnytsla: 1.389 90 4 takts bensin rekkja 4 77,6 mm 73,4 mm I2v 351 5,6 I 7,5 1100 km svarar til 13,3 km/l