fríggjadagur 30. apríl 1999síða 8

8 tíðindablaðið Nr. 81 — 30. APRIL 1999 Lillemor Jernquist, leidari å Craighalbert Centre i Skotlandi: - Øll stór stig FT Í {ti nEaAarmtoadenptt Til K i % til ivt fund við He Neystabo í almanna- og i Dam andsstyris kvinnu g heilsumálum. stovnsleidar ar. læknar, fysioterapeutar og foreldur at brekadum børnum. Eitt itøkiligt úrslit v fundinum vid landsstyr- skvinnuna er. at ein ar beiðsbólkur verður settur at kanna málið. A fundinum varð umrøtt, hvussu Craig- halbert Centre kann veita øllum teim ymisku bólkun- um, ið hava tørv á viðgerð og venjing. tænastu Ynskini eru nógv. og tað eisini motstridandi áhugamál og spenningar, ið Men so- i 10 nak Tad tvistød eru gera seg galdandi er tað altíð. tí leiðis al i stovn nytist ikki at føra til ur. tí vit síggja ofta. at tað Sivertsen fekk undir HIV-smittaða blóðið, 14 ára gamla Sóley verða fyrst tikin í tí smáa Lillemor Jernquist hevur fingið áheitan farast skal fram, um førovingar Í ir og føroving it vid at stovna ein venj armiðdepil Conduktivur-pedagog ikkur tekur stødi í lokalum hopi. og tí hevur eitt enda- mál við Kunningarferðini verið. at eg sum leiðari á Craighalbert Centre skal kunna meg við tey viður- skifti. ið eru galdandi í For- oyum, hverjar umstødurnar og møguleikarnir eru. At læra starvsfólk at kenna, søgu og mentan, og ikki minst, hvørjar tankar fólk á staðnum gera sær hesum viðvíkjandi. Tað er umráð- andi at kenna til hesi viður- skifti. um vit skulu vera for fyri at hjálpa til dømis eini føroyskan familju. ið kemur til okkara í Skotlandi. greið- ir Lillemor Jernquist frá Lillemor Jernquist hevur merkt ein stóran áhuga mill- um foreldur at brekaðum børnum til at fáa venjingar- eini skurðviðgerð í fjór. hevur ikki bitið á TURIÐ KJOØLBRO Seinnapartin í gjár boðaði Jan Gerthtoft. lækni á Rik- issjúkrahúsinum, Sigrid og Júst Sivertsen frá, at dóttur teirra Sóley er frísk. Trí- kombineraða medisinska viðgerðin, ið Sóley hevur fingið síðani januar í fjør, tá ið hon undir eini skurð- viðgerð fekk HIV-smittað blóð, er sostatt eydnast fult og heilt. Og tað er einki | MINNI enn em sensasjon, | ett eindømi í øllum heim- | tnum Í fimtan mánaðir hava "v bíðað eftir endaliga svarinum, og nú kunnu Sól- ey og foreldrini fara heim aftur til Føroyar í vissuni um, at tey hava vunnið stríðið ímóti hesi herviligu sjúkuni. Ikki færri enn 25 royndir eru tiknar av blóðn- um hjá Sóley síðani 22. jan- uar í fjør og allar hava verið negativar. Læknarnir, ið í byrjanini lótu foreldrini hjá Sóley vita, at vandin fyri, at Sóley var smittad, var ógvuliga stórur, hava útsett endaliga dómin fyri at vera heilt vissir. Nú tora eisini teir at trúgva uppá, at Sóley er sloppin undan — sum tann fyrsta nakrantíð frá Spastikara- visa myndugleikum og stovnum í Fóroy- skulu fólk við breki, og hvussu 1 1 4 L; wear hesum viðvíkj- Positiv atmosfera Leiðarin á Craighalbert Centre í Skotlandi heldur. at eitt samstarv millum skotar og foroyingar eigur at vera í tveimum stigum. Samstarvið eigur at vera í fleiri stigum, tað vil siga. hvat eigur. at verða gjørt beinanvegin og hvat kann gerast í framtíðini. Fyrst er tað umrådandi, at foreldur og starvsfólk fáa møguleik- an at síggja, hvat Craighal- bert Centre hevur at bjóða. og tí viðmæli eg altíð fólki at koma á staðið. A deplin- um er ein ávís atmosfera, tú ikki kanst ímynda tær utt- an at koma á vitjan. Fyrst tú gloppar dyrnar, sært tú eitt stórt bjartskygni. hart arbeiði, hvussu gerandis- dagurin er á einum slíkum stovni hjá børnum, foreldr- um. og starvsfólki er. Tað er trupult at skapa eina slíka Tað var Lillemor Jernquist sjálv, sum fyri tíggju árum síðani tók stig til at seta á stovn Craighalbert Centre eftir áheitan frá foreldrum. Hon er svensk og doktari í sålarfrødi. atmosferu frá byrjan, men hon kemur so við og við. — Samstundis eiga føroy- ingar at miða ímóti at út- búgva fólk, 10 hava áhuga fyri conduktivum pedagog- ikki. Um tað eru møguleikar at seta á stovn ein forskúla fyri tey smæstu børnini, haldi eg, at tað eigur at verða gjørt skjótt. og hesin eigur at byggja á kunnleikan og fólkini. ið longu eru á økinum. Øll stór stig verða fyrst tikin í tí smáa og so kann byggjast omaná alla tíðina. Eg dugi at síggja nógvar møguleikar. men alt snýr seg um, hvor orka og hverjir møguleikar eru á øk- inum. At ein bygningur við hóskandi hólum er í Føroy- um, er nakað at byggja víð- ari á. — Gjøldini, id eru gald- andi á Craighalbert Centre fyri venjing, eru somu gjøld sum kommunan hevði fing- ið frá landinum, um barnið gekk í skúla heima. Tað. sum er dýrt í hesum førinum er at fáa ein slíkan depil upp at standa. Annars er tað ikki kostnadarmikid, tí tað er ikki tann stóra útgerð ella annað, ið íløgur skulu gerast í, uttan sjålvi fólkini. Lær- ararnir eru tann týdningar- mesta orkan á deplinum. Á Craighalbert eru 1,6 barn fyri hvort vaksið fólk. og tað er neyðugt fyri at rokka teimum málum. vit seta Skjót hjálp dupult hjálp Craighalbert Centre í Skot landi arbeiðir við spastisk- um børnum í aldrinum 0-7 ár út frá conduktivum peda gogikki. Henda nåmsfrødin skilir seg frå tradisjónella måtanum at fata børn. Hon snyr seg i grundini um at læra børnini tað. tev hava tørv á | Fyrr born fáa hjálp. við gerð ella venjing. jú betur verða tey hjálpt og jú bílig Mynd: Jens Kr. Vang. ari er tað fyri samfelagið sum heild. Viðkomandi, ið hevur til uppgávu at læra børnini tað. tey hava tørv á, hevur í grundini sama leik- lut sum ein, ið stjórnar ein- um orkestri. Tað snýr seg um at leiða og stuðla einum bólki við børnum soleiðis at tey í felag kunnu rokka nøkrum málum. Hesin lær- arin lærir børnini at lurta, hyggja, práta. eta, brúka hendurnar, spæla, sita, ganga, alt sum børn hava tørv á at duga, og sum van- lig børn læra í búningini. - Endamálið við at geva børnum førleika í hesum er at veita teimum lívsdygd og eitt inniháld. At geva børn um møguleika at vaksa upp og verða nøgd við seg sjålvi. Alt byggir á eitt stórt bjartskygni um, hvat børn kunnu læra. Tí oll kunnu læra, nógv kunnu læra nógv. og nøkur eitt sindur Viðgerðarhátturin er neyvt lagdur til rættis fyri hvønn dag og ymsu gerðar- málini verða gjørd soleiðis. at tey eru upplivingar hjá barninum. Hjá teim smæstu er tað av stórum týdningi, at tað er fridaligt rundan um tey. Eru børnini í einum vanligum barnagarði mill um nógv onnur born. ber ikki til at rokka somu mål um. Tað eru mínar royndir. sigur Lillemor Jernquist at enda.