hósdagur 6. januar 2005síða 2

2 Nr. 3 - 6. januar 2005 Veðurstjórin frákoyrdur Myndugleikarnir í Tei- landi hava givið stjóran- um á almennu veðurstov- uni sekkin, tí hann boð- aði ikki frá flóðalduni annan jóladag. Thaksin Shinawatra, forsætisráðharri, hevur sagt, at Suparek Tans- rivatnawong gjørdi eitt stórt mistak, tí tað er eingin ivi um, at van- lukkan hevði kravt mun- andi færri mannalív í Teilandi, hevði hann boð- að myndugleikunum frá flóðalduni. Dagin eftir flóðalduna segði tann nú frákoyrdi stjórin, at flóðaldan var tann fyrsta í Teilandi í meiri enn 300 ár, og at eingin av teimum 900 starvsfólkunum á veður- stovuni grunaði, at jarð- skjálvtin í Indiska Havin- um fór at elva til eina so ógvusliga flóðaldu. Ein annar fyrrverandi stjóri á veðurstovuni hevur har- afturímóti sagt, at hann stúrdi fyri einari ógvus- ligari flóðaldu, tá hann frætti um tann harða skjálvtan. Hann royndi at boða veðurstovuni frá, men telefonin har svaraði ikki, tí tað var sunnu- dagur. Krevja trygd fyri olju Lond í Asia, sum brúka nógva olju, vilja nú hava vissu fyri, at tey fáa ta oljuna, sum teimum tørv- ar. Tey seinastu árini hevur búskaparvøksturin verið stórur í fleiri asiat- iskum londum, og tað hevur havt við sær, at tey nýta munandi meiri olju nú enn fyri bara fáum árum síðani. Fyri umleið tíggju árum síðani fóru meiri enn 60 prosent av allari oljuni í Miðeystri til lond í Evropa og Norðuramerika, men í dag fara 67 prosent til lond í Asia. Tað eru ser- liga Kina, Japan og Suðurkorea, sum innflyta nógva olju. Hesi londini vilja fegin hava vissu fyri, at tey fáa ta oljuna, sum tey skulu brúka, og tí verður ein fundur í dag ímillum tey asiatisku londini og tey týdningarmestu olju- londini í Miðeystri. Tað er India, sum hevur tikið stig til fundin, og hann er eisini har. Rættarmálið heldur fram Hægstirættur í Kili hevur gjørt av, at rættarmálið ímóti fyrrverandi eina- ræðisharranum Augusto Pinochet skal halda fram. Verjarnir hjá fyrrver- andi forsetanum vildu hava rættin at steðga málinum, tí teir vilja vera við, at Pinochet er ov heilsuveikur. Tveir av teimum fimm dómarun- um í hægstarætti góvu verjunum viðhald, men hinir tríggir atkvøddu fyri, at málið skal halda fram. Ákæruvaldið hevur ákært Pinochet fyri níggju burturflytingar og morð. Hann er eisini ákærdur fyri at hava giv- ið serligum dráps- mannaliðum boð um at beina fyri politiskum andstøðingum. Í august samtykti kilska tjóðartingið at taka politiska órinið frá fyrr- verandi forsetanum, so hann kundi koma fyri rættin, og stutt fyri jól varð hann formliga ákærdur. Ferðabøkur endurskoðast Fyritøkan Lonely Planet, sum gevur ein hóp av ferðabókum út á hvørjum ári, hevur gjørt av at endurskoða sínar bøkur um londini við Indiska Havið. Judy Slater, stjóri í Lonely Planet, sigur við Reuter, at í teimum end- urskoðaðu útgávunum fer fyritøkan at ávara ferðafólk um, at jarð- skjálvtar undir Indiska Havinum kunnu elva til ógvusligar flóðaldur. Fyritøkan hevur tikið lut í arbeiðinum at leita eftir horvnum ferðafólki í vanlukkuøkinum og hev- ur millum annað eina heimasíðu, har fólk kunnu gera vart við seg. Lonely Planet hevur umleið 650 ferðabøkur og faldarar, sum verða prentaðar á 14 ymsum málum. Annarhvør svii held- ur, at Laila Freivald, uttanríkisráðharri, sigur at leggja frá sær, tí hon hevur hand- farið flóðalduvan- lukkuna illa SVØRÍKI Árni Joensen fartekst@mail.dk Bæði í Danmark, Noregi og Svøríki hava fólk verið misnøgd við myndugleik- arnar í sambandi við flóð- alduvanlukkuna í Suður- asia. Svøríki er tað landið, sum er meinast rakt, og tað er eisini har, at misnøgdin er størst. Serliga Leila Freivald, uttanríkisráðharri, hevur staðið fyri skotum ta sein- astu vikuna. Fjølmiðlarnir hava avdúkað, at hon var og hugdi at sjónleiki annað jólakvøld, sjálvt um svenska sendistovan í Tei- landi hevði boðað henni frá vanlukkuni. Hon legði heldur ikki í at kunna Gør- an Persson, forsætisráð- harra um tað, sum hent var. Ein kanning hjá stovn-in- um Sifo í gjár vísti, at 49 prosent av teimum spurdu vilja hava uttanríkisráð- harran at leggja frá sær. Men Leila Freivald sigur við Aftonbladet, at hon fer ikki frá. Flestu sviar halda har- afturímóti, at Gøran Pers- son, forsætisráðharri, hevur gjørt eitt gott arbeiði í sam- bandi við vanlukkuna. Tað siga í hvussu er 61 prosent av teimum spurdu. Tann 23 ára gamli indonesarin Rizal Sapura fór til havs við flóðalduni annan jóladag. Átta dagar seinni bleiv hann bjargaður FLÓÐALDAN Árni Joensen fartekst@mail.dk Mánadagin varnaðist ein av manningini á einum malay- siskum farmaskipi ein mann, sum stóð á einum træi 100 fjórðingar úti í Indiska Havinum. Tað vísti seg, at maðurin hevði sitið á trænum í átta samdøgur. Tann 23 ára gamli Rizal Sapura, sum er úr indo- nesiska landspartinum Aceh, greiddi sínum bjarg- ingarmonnum frá, at hann fór til havs við flóðalduni annan jóladag. Tað eydn- aðist honum at fáa fatur á einum træi, sum flóðaldan hevði rykt upp við rót, og har hevði hann so sitið átta dagar og átta nætur. Til alla lukku vóru fleiri greinar á trænum, og tí hevði hann av og á ligið og hvílt seg. Malaysiska farmaskipið, sum var á veg úr Suður- afrika til Malaysia, fór til lands við Rizal Sapura, sum alt fyri eitt varð fluttur á sjúkrahús. Hann var sum vera man útlúgvaður, men hevði tað eftir umstøðunum gott, sjálvt um hann ikki hevði fingið bitan í átta dagar. Seinasta fríggjadag bleiv ein indonesisk kvinna funnin flótandi á einum træi úti í Indiska Havinum. UTTAN ÚR HEIMI Vilja hava Freivald frá Rak eina viku á havinum Tann 23 ára gamli Rizal Sapura á trænum, áðrenn malaysiska skipið tók hann upp Mynd: Reuters