hósdagur 6. januar 2005síða 8

- Tað er ikki vist, at alt, sum fer fram í dag við sølu og saman- leggingum í stórar konsernir, verður hildið at vera rætt um nøkur ár, sigur Olaf Olsen, sum heldur, at bylgjan, sum er yvir okkara parti av heim- inum, er farin at líkj- ast privatmonopoli, sum hann heldur vera verri enn statsmono- pol SAMANLEGGINGAR Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Nú fyritøkur javnan verða seldar og lagdar aftrat øðr- um fyritøkum, hava vit spurt Olaf Olsen, sum hevur verið reiðari og stjóri í mong ár, hvat hann heldur um hesa gongd. - Tað er ein generell bylgja, sum er uppi í tíðini, har at kalla alt skal leggjast saman. Vit kenna planbú- skapin og statsmonopolini, sum eitt nú eyðkendu lond- ini eystanfyri. Eg haldi, at tað, sum hendir í dag, meira og meira líkist privat- monopoli, har fyritøkur gerast so stórar og sterkar, at sjálvt stjórnirnar í einum landi, sum er illa fyri, kunnu verða við undirlutan. Olaf vísir á, at fær ein stór privat fyritøka við stór- ari fíggjarorku og stórum aktiviteti ikki sín vilja í einum landi, sum er verri fyri, kann hon bara hótta við at rýma, og tá kann hetta gerast rættiliga vanda- mikið fyri eitt samfelag. - Eg ivist stórliga í, um alt, sum fer fram í dag við sølu og samanleggingum, fer at vera hildið at vera tað rætta um nøkur ár. Hann heldur, at bylgjan, sum er yvir okkara parti av heiminum í løtuni, alt meira er farin at líkjast privatmonopoli, sum hann heldur vera verri enn stats- monopol. - Eg trúgvi, at hesar samanleggingar í stórar konsernir avgjørt fara at vísa seg við sínum negativu síðum, sum árini ganga. Tíðin er broytt, og tað er hugburðurin eisini, sigur Olaf Olsen. Tað er freistandi Meðan útlendingar hava keypt ognir upp í Føroyum, hoyrist lítið um, at føroy- ingar gera nakrar serligar íløgur í øðrum londum. Eisini okkara nærmasti granni, Ísland, sum vit plaga at samanbera okkum við, hevur gjørt stórar íløg- ur í útlandinum seinastu árini – og eisini í Føroyum. Olaf Olsen sigur seg ikki vita um nakrar serligar íløgur hjá føroyingum uttanlands, men nevnir, at P/F Vónin eitt nú hevur gjørt íløgur í Grønlandi og Kanada. Spurdur, um hann heldur, at sølur av partapeningi og feløgum snúgva seg um, at nakrir fáir vilja skúma róman, sigur hann: - Nei, tað veit eg ikki, men tað er sjálvandi freist- andi hjá teimum at selja, sum fáa eitt gott tilboð - og tá er tað líka mikið, hvønn vit tosa um. Hugburðurin broyttur Í nøkur ár var Olaf Olsen løgtingsmaður, og eitt skifti var hann eisini landsstýris- maður. Sum heild, hevur áskoð- anin hjá føroyingum verið, at útlendingar skulu ikki sita við meirilutanum í før- oyskum vinnulívi. Eru karmarnir nógv broyttir, nú útlendsk feløg í størri og størri mun vilja keypa upp føroyskt vinnu- lív, spurdu vit vinnulívs- mannin: - Karmarnir eru broyttir nakað, tó ikki so nógv. Eg haldi, at hetta meira snýr seg um at útnytta karmar- nar, sum eru – nú meira enn áður. Olaf Olsen vísir á, at tá ið ræður um veiðiliðið, kunnu útlendingar ikki eiga meiri- lutan. - Men í øðrum førum kunnu teir eiga meirilutan – í summum førum við ávís- um avmarkingum, sigur hann og vísir á, at útlend- ingar saktans kunnu keypa meirilutan av partapening- inum í feløgunum, sum eiga Havsbrún. Óvitandi um Havsbrún At enda sigur Olaf Olsen seg slett ikki duga at meta um, hvat fer at spyrjast burtur úr áhuganum hjá norðmonnum í Havsbrún. - Persónliga eigi eg einki í felagnum, men Vónin eigur ein lítlan part av partapeninginum í Dags- brún, sum er eitt av trimum feløgum aftanfyri Føroya Fiskaídnað, sum eigur meirilutan av partabrøvun- um í Havsbrún. 8 Nr. 3 - 6. januar 2005 Olaf Olsen, vinnulívsmaður: Privatmonopol verri enn statsmonopol Harry handar Suna pengarnar NEYÐHJÁLP Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Formaðurin í Tofta Ar- beiðsmannafelag, Harry Benjaminsen, var fram við á skrivstovuni hjá Reyða Krossi Føroya Deild, mánadagin, har hann handaði formann- inum, Suna Winther, tær 5.000 krónurnar, sum arbeiðsmenn og arbeiðs- kvinnur á Toftum hava samtykt at veita til hjálp- ararbeiðið eftir herviligu vanlukkurnar, sum stóðst av flóðalduni í Fjareystri. Harry Benjaminsen sigur seg vóna, at onnur arbeiðarafeløg eisini fara at stuðla hjálpararbeiðin- um. Suni Winther, formað- ur í Reyða Krossi, Før- oya Deild, er fegin um, at eisini arbeiðafeløg vilja stuðla hjálpararbeiðnum. - Eg vóni, at hetta er byrjanin til, at fleiri feløg fara at fylgja Tofta Ar- beiðsmannafelag og stuðla innsavningini til vanlukkuraktu økini, sigur Suni Winther. Harry Benjaminsen, formaður í Tofta Arbeiðsmannafelag, handar formanninum í Reyða Krossi, Føroya Deild, tær 5.000 krónurnar, sum felagið letur til hjálpararbeiðið í Fjareystri Mynd: Jens Kr. Vang Poul Hansen, advo- katur, sum er nevnd- arformaður í Havs- brún og Føroya Fiski- ídnaði, sum eigur 75% av partapening- inum í Havsbrún, sigur, at einki nýtt tilboð er komið uppá Havsbrún í Fuglafirði HAVSBRÚN Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Í desember kom fram, at norska felagið, Weskon Asa, sum hevur fleiri virkir av líknandi slagi sum Havs- brún, hevði boðið feløgun- um, sum eiga virkið í Fuglafirði, 180 miljónir krónur fyri meirilutan av partapeninginum, um tey vildu selja. Nevndarformaðurin í Havsbrún og Føroya Fiski- ídnaði, sum eigur meiri- lutan av partapeninginum í Havsbrún, mælti eigar- unum frá at selja. Seinni í desember frættu vit aftur, at Weskon Asa aftur hevði verið við einum tilboði, sum nú ljóðaði uppá 200 miljónir krónur. Feløgini, sum standa aftanfyri Føroya Fiski- ídnað, eru Dagsbrún, Silda- sølan og Sildaskip. Eftir at norðmenn høvdu boðið tær 200 miljónir krónurnar, tóku feløgini málið upp til viðgerðar, men úrslitið av viðgerðini var, at feløgini lótu seg ikki freista til at selja. Poul Hansen, advokatur, sum bæði er nevndarfor- maður í Føroya Fiskiídnaði og Havsbrún, sigur, at hóast full semja ikki er millum allar eigararnar, so sam- tykti ein meiriluti ikki at taka av tilboðnum frá norðmonnum. – Men øll tilboð, sum koma, verða sjálvsagt við- gjørd, segði hann. Einki nýtt boð Poul Hansen sigur í stuttari viðmerking, at einki nýtt boð er komið úr Noregi, síðan tilboðið upp á tær 200 miljónir krónurnar kom. - Sostatt er heldur einki nýtt í málinum í løtuni, segði nevndarformaðurin við Sosialin fyrrapartin mikudagin. Dagsbrún eigur 45 % av partapeninginum í Føroya Fiskiídnaði og tvey onnur feløg, Sildasølan og Silda- skip, eiga 55 %. Tilsamans eigur Føroya Fiskiídnaður 75% av parta- peninginum í Havsbrún í Fuglafirði. Havsbrún: Einki nýtt tilboð - Eg ivist stórliga í, um alt, sum fer fram í dag við sølu og samanleggingum í stórar konsernir, fer at vera hildið at vera tað rætta um nøkur ár, sigur Olaf Olsen, sum hevur verið reiðari og stjóri í mong ár Mynd: Vilmund Jacobsen - Einki nýtt boð er komið úr Noregi, síðan tilboðið upp á tær 200 miljónir krónurnar kom. Sostatt er heldur einki nýtt í málinum í løtuni, sigur nevndarformaðurin, Poul Hansen