hósdagur 20. mai 1999síða 9

Nr. 93 — 20. MAI 1999 Nú semja er fingin í lag, eiga vit at hyggja frameftir. Búskaparliga kann hesin sáttmáli fáa stóran týdning. Fiskimenn hjá báðum pørtum hava stundum havt ampa av óvissuni um fiski- markið. Henda óvissa er nú burtur, og tað eru fiskimenn væl nøgdir við. Eisini fyri umsiting part- anna av havumhvørvinum fær marknasemjan týdning. Nú ber til at siga, hvørjum havøkjum, hvør parturin hevur åbyrgdina av. Sam- stundis verður latið upp fyri grannasamvinnu á hesum målsøki. Oljuleiting Løgmadur visti á, at semjan um landgrunsmarkið ger, at havbotnurin å ti umstridda økinum, serliga tí sonevnda hvita økinum — meira enn 40.000 fer-kilometrar — nú kann latast upp fyri olju- leiting. Landsstýrið ætlar at seta sítt fyrsta útbjóðing- arumfar í verk til heystar. Hetta kann fáa stóran týdn- ing fyri búskapin hjá báðum pørtum, ikki minst hjá Før- oyum, har oljuvinnan enn stendur á byrjunarstigi Avtalan hevur reglur um samvinnu partanna millum um møguligar oljufundir, ið røkka tvørtur um mark Somuleiðis um samskipan millum oljuvinnu og fiski- vinnu á tí sonevnda serøk- inum, har fiskimark og landgrunsmark ikki fylgj- ast. Men eisini um oljuvirk- semið yvirhøvur er náttúr- ligt at hugsa sær at før- oyingar hava samvinnu við aðrar, ið hava royndir innan hesa vinnu, harímillum sjálvsagt eisini næstu grannar okkara fyri sunnan segði Anfinn Kallsberg og helt fram: -Føroyar og Skotland liggja bædi næst vid tey øki, 10 nå kunnu latast upp fyri leiting, og eru sostatt næst til at kunna njóta gott av tí virksemi, ið væntandi tekur seg upp har. Við hesum sáttmála er ein stórur politiskur meinbogi fyri samvinnu millum Føroya og Bretlands burturbeindur. Vit liva i dag i broyting- artíðum á so mongum gkj- um. Saman við øllum føroy- ingum vóni eg, at hesin sáttmáli fer at lata upp fyri einum nýggjum og áhuga- verdum tíðarskeiði hjá Før- oyum og fóroyingum. Vónandi fáa vit eitt hóskandi leitingar- og helst eisini framleidsluvirksemi á landgrunninum. Somuleiðis vóna vit, at teir virkismøguleikar og teir inntøkumøguleikar, sum slíkt virksemi letur upp fyri, verða væl umsitnir og fara at føra til einar meira sjálvbjargnar Føroyar við tryggum og góðum livikorum fyri tað fólk, her býr. Stríðið ikki til fánýtis Danski uttanríkisráðharrin, Niels Helveg Petersen fegnadist um, at tað er eydnast at røkka eini semju i marknamålid og hann segði seg eisini vera fegnan um at kunna skriva undir avtaluna vegna donsku stjórnina. -Tað hava verið drúgvar og torførar samráðingar, tíðindablaðið men kortini er eydnast at koma til eina semju. Eg haldi, at oll tey, sum hava verið við í hesum samráð- ingum, eru nøgd við, at alt hetta stríðið ikki hevur verið til fánýtis. Niels Helveg Petersen takkaði eisini bretsku stjórn- ini fyri ta stóru orku, sum er løgd í samráðingarnar nú móti endanum. Somuleiðis takkaði hann løgmanni fyri tað góða samarbeiði, sum hevur verið millum landsstýrið og utt- anríkisráðið í hesum máli. -Loksins vil eg eisini takka teimum báðum samrådingarnevndunum fyri tað stóra arbeiði, sum er gjørt, og sjálvandi og ikki minst føroysk-donsku samrådingarnevndini vid Arna Olafssyni sum for- manni. Eg vóni, at framtíðin fer at vísa, at vit hervið at gjørt eina avtalu, sum verð- ur til gagn fyri øll, sum koma undir avtaluna Allir partar negdir Bretski varauttanríkisráð- harrin, Tony Lloyd var eis- ini væl nøgdur vid avtaluna og visti å, at avtalan hevur stóran tydning fyri Føroyar men eisini fyri samvinnuna millum Føroyar og Bretland og eisini millum Bretland og Danmark -Eg haldi, at øll try lond- ini fáa nakað burtur úr hesi avtalu. Tony Lloyd bar eina ser- liga heilsan til Anfinn Kalls- berg løgmann fyri hansara leiklut í hesum máli -Væl vitandi, at hesar samráðingar hava verið í fleiri ár, má eg tó und- irstrika, at slik mál krevja eisini politiskan vilja og dirvi fyri at koma til eina endaliga niðurstøðu. Tony Lloyd fegnaðist um einmæltu undirtøkuna i løgtinginum fyri avtaluni og segði avgjørdur, at henda avtalan fór at verða løgd fyri Tony Lloyd, Anfinn Kallsberg og Niels Helveg Petersen skála fyri avtaluni bretska parlamentið heilt skjótt og kundi hann eisini lova, at hon fór at fáa eina positiva viðgerð. -Eg siga hetta eisini við stuðuli frá mínum starvsbrødrum og hevur Tony Blair, forsæt- isráðharri eisini sent per- sónlig bræv til løgmann, har ger greitt, at vit bretar vilja fáa hesa avtaluna frá hondini sum skjótast Ikki færri enn fimm fyrrverandi lógmenn vóru hjåstæddir, tá marknaavtalan varð undirskrivað í Tinganesi. Fv Edmund Joensen, Atli Dam, Jógvan Sundstein, Marita Petersen og Pauli Ellefsen.