fríggjadagur 11. juni 1999síða 2

» Are het yt ås DET mal far 1. ros 2. så i1 Í sne Ábyrgdarblaðstjóri: Marknaðardeild: Jan Miller Jonhard Hammer Dagbjørt S. Hansen B Internet: www.sosialurin.fo NI he Eirikur Lindenskov | Blaðfólk: Áki Bertholdsen, Turið Kjølbro Dagfinn Olsen John Johannessen Sveinur Tróndarson ítróttarskrivari: Emil L. Jacobsen Myndamenn: Jens Kristian Vang Alvur Haraldsen Utgevari, uppseting og prent: Sp/f Sosialurin Bústaður: Argjavegur 26, Argir Postadr: Postsmoga 76, ) 110 Tórshavn | Telefon: 311820 Telefax. 314720 e-mail: post Gsosialurin.fo Paragraffryttari fremur ikki ferðavinnu Oddagrein Í vikuni sóu vit aftur, hvussu stutt vit eru komin, tá tað snýr seg um ferðavinnu. Her í blaðnum greiddu vit ein dagin frá, at svenskir stuttleikafiskarar vóru komnir hig- ar við fleiri bátum. Endamálið hjá teimum var at royna fiskieydnuna á foroyskum firðum, sundum ella havleiðum. Men teir rendu seg inn í >betongbyrokratiið<, sum fleiri ferðir er umrøtt áhesum plássi áður, og dagin eftir lósu vit aftur í Sosialinum, at teir sluppu íkki at kasta, tí teir hovdu ikki nakað fiskiloyvi!!! Jeremias. Sjálvandi skuldu svensku garparnir havt kannað slíkt, aðrenn teir løgdu úr landi. Men, men. Nógv av okkum hava ferðast í eðrum londum og hava rent okkum í trup- ulleikar. Eisini í fiskihøpi. Men myndug- leikar ella fólk í ferðavinnuni hava bein- anvegin verið beinasom og greitt henda trupulleikan, sum ofta er gjørdur av gå- loysni, uttan at hetta eru vorðin stórtíðindi. Svenska domið kundi sjálvandi verið loyst uttan hóvasták. Hvonn Harrans týdning hevur tað, um nakrir >smábátar< royna við nøkrum toska-tráðum í nakrar dagar og kanska fáa nakrar greipur? Vit markn- aðarfora jú okkum við, at Føroyar eru eitt eldorado, tá tað snýr seg um stuttleika- fiskiskap. Hetta hava náttúruáhugað ferð- afólk sæð, men tey hava ikki fingið at vita, at hetta er bara galdandi, um tú stendur á einum nesi, á eini lógv ella ert á foroyskum kjøli. Vit hava so ómetaliga fá tilboð at bjóða ferðafólki. Tað eru túrarnir undir bjørg, framvið oyggjum og niðan í eina gjógv ella upp á onkran tind. Eitt far í hovuðs- staðnum bjóðaði ferðafólkum fiskiturar, men hetta skip liggur bundið í summar. Samanumtikið: Fá ítokilig framstig, hóast alt fleiri milliónir eru pumpaðar í ferða- vinnuna. Innanhýsis eru fólk í ferðavinnuni um at kvalast. M. a. í betong-byrokratii - t. d. í sambandi við skeinkiloyvi, matstovu- loyvi o. t. Ferðaráðið átti at verið tann miðsavnandi og útinnandi eindin, men »livir tað upp« til endamálið? Alt fleiri ivast. Tað er ikki lætt at byggja eina vinnu upp, tað vita oll, men hvussu er kósin og verða spurningarnir og trupulleikarnir, sum í 2 stinga seg upp, loystir” Sosíahurin Nú skal tað eita Miðloysnin Javnaðarflokkurin hevur framvegis trupulleikar við at finna sítt politiska stev. Kósirnar hava verið fleiri. Vit skulu tó ikki her við- gera tær allar, men bert nevna sjey. 1. Ríkisfelagsskapskósin, har Heimastýrislógin var høvudsambodid. 2. Yvirtøkuk6sin vid kravi um, at føroyingar skuldu valda, men danir skuldu gjalda. Ein politikkur, sum gjørdi føroyska samfelagið buskaparliga minni sjålv- berandi. 3. Blokkskipanin kom sum ein fylgja av yvirtøku- kósini, sum so aftur hevdi ta avleiðing, at'peningurin nú ikki verður brúktur til tað, sum hann var ætlaður til. 4. So boðar flokkurin frá, at Heimastýrislógin er ein forðan fyri framhaldandi menning av tí føroyska samfelagnum. Heimastýrislógin skal burtur, og ístaðin skulu vit hava eina sjálvstýrislóg. Hetta varð gjørt, hóast flokkurin ikki kundi greiða frá, hvat ein sjálvstýrislóg var fyri nakað. Men nú er ein slík útgreining komin, ið hevur givið flokkinum vandaførar trupulleikar. 5. Hóast Javnaðarflokkur- in hevur gjørt føroyska sam- felagið búskaparliga minni sjålvberandi, skrivar hann í oddagrein, nevnd >Hol í sjógvin<: >Tá sum nú verður tað Javnaðar- flokkurin, ið gongur á odda í okkara sjálvstýrisstremb- an, ið sjálvsagt kemur at enda við, at Føroyar gerast suverenur statur.« Her er nú talan um reinan tjóðveldis- politikk. 6. So seint sum hin 11. november 1997 skrivar Javnaðarflokkurin, at Før- oyar skulu verða eitt sjálv- støðugt land, og reglur verða gjørdar um, hvussu farast skal fram, um vit vilja fara úr ríkisfelagsskapinum. 7. Leygardagin hin 5. juni í ár hava Javnaðarflokkurin og Sosialurin aftursvar til undirritaða. Teir viðgera ikki tær at- finningar, sum eg umrøddi, men velja heldur at leita 50 ár aftur í tíðina og vísa til, at stødan í dag kann sam- anberast við støduna eftir seinna heimsbardaga. Ein lógin samanbering. Teir skriva eisini, at tá avtornar, verður tað hvorki loysing ella samband, men ein mið- loysn (eg veit ikki, um teir her hugsa um miðleingjuna hjá Fólkaflokkinum?). Suvereni staturin (full- veldið) er nú fyribils lagdur á hillina, tí nú eitur nýggja kósin: »Midloysnin er gongda leiðin<. Henda skinklan millum loysing og samband verður nú rópt >Hin hóvliga mið- loysnin«. Flokkurin skrivar, at hann nu hvørki vil hava loysing ella samband, men vil kort- ini skipa okkara samfelag innan verandi rikiseind — hvussu skal tad gerast? Alvaratos, nær fer Javn- aðarflokkurin at finna seg sjálvan aftur? Trygvi F. Guttesen Amariel Norðoy á Høganesi Í sambandi við Eystan- stevnuna = (Skálafjarðar- stevnuna) skipar Felagið HØGANES fyri listafram- syning við tí mæta og kenda listamanninum = Amariel Norðoy. Amariel er vorðin nógv eftirspurdur uttanfyri landoddarnar: men 'hevur kortini givid sær stundir at seta eina framsyning upp umborð á sluppini .,Høga nes“. Hetta má sigast at vera eitt sera hóskandi umhvørvi til verkini hjá Amariel - sum ofta hevur BATIN við so ella so í málningum sínum. Framsýniningin verður opin kl. 15-19 leygardag og sunnudag, 11. og 12. juni. Leygardagin verður fern- isering kl. 15. har Jóannes S. Hansen hugleiðir um list og Randi Hansen spælir klaver. Jóannes kenna vit øll, sum ein virknan menta- mann, bæði á Skálafjoørði- num - og í hugfarsligu út- varpssendingum hansara. Randi hoyrir til yngra ættar- liðið av klavertónleikarum og hevur gjørt stór framstig hesi seinastu árini. Nevnast kann haraftrat, at Randi er abbadóttir hin kenda skip- aran og reg og me Just í Túni, sum bygdi »Høganes"” um til tað snið, hon hevur í dag. Jóannes hevur eisini familjubond til »Høg« nes“ tí hann er bróð- Vit rokna við, at Amariel nær at koma aftur til klett- arnar til ferniseringina leyg- ardagin, kl. 15, hin 11. juni. Sum siður er, tekur Felagið HØGANES ikki atgongu- gjald, men tunnur eru um- bord at leggja eitt oyra i - fyri vitjan og ein kaffimunn. Sunnudagin eftir kapp- róðurin, ljóða aftur stevnu- tónar umborð á , Høganesi”. Tá spælir og syngir ein stevnutrio, samansett av Hans Poulsen, Margrethu Højgaard og Jan Rasmus- sen. Temadagur fyri diabetikarar Roknað verður við, at um- leið 40-50 ungir føroyingar hava diabetes, sukursjúku. Hesi ungu liva eins og onn- ur ung gera og klára tað sama. Men hóast tað, so er stórur munur, og tað eru fá uttanfyristandandi, sum ver- uliga vita, hvat tað merkir at hava diabetes. Flestu vita tó, at tey sum hava diabetes, skulu ansa eftir, hvat tey eta, og at ym- iskt sett, køkur, slikk 0.3., er bannad. Men at feitt er verri enn sukur, og at ein vanlig sjokulåta ofta er bet- ur enn ein sukurfri, tad hava mong ringt vid at skilja. Tá ið ein ungur fær dia- betes, verður alt fyri eitt neyðugt at fáa insulin. Sjúk- an kemur jú av, at brisið, búkspýttkertilin, heldur uppat at gera insulin, sum er eitt neyðugt hormon, sum ger, at kosturin kann um- setast til orku í kyknunum. Er barnið t. d. 10 år, tá ið tað fær diabetes, og ein fær insulin 4 ferðir um dagin, so kunnu vit rokna út, at tá hesin er 75 ár, tá hevur við- komandi fingið kanska 94.500 sproytir við insulini. Eisini skulu tey, sum hava diabetes, tíðum kanna blóð- sukur. Hetta verður gjørt við einum lítlum tóli, sum krev- ur ein blóðdropa úr einum fingri ella oyra, og tekur bert 1-2 minuttir at gera. Men tað skal gerast, og oftast verður farið í einrúm, tí ... um hini ungu ikki ræð- ast blóð, so er tað ikki ser- liga hóskandi í dag. Temadagur Leygardagin 19. juni skipar Diabetesfelag Føroya fyri temadegi fyri ungar diabet- ikarar í aldrinum 14 - 30 ár. A skánni er m. a. undirvís- ing í diabetesviðgerð, hvussu ung aðrastaðni klára seg við diabetes og mangt annað. Eisini verður kunnað um diabetes á internetinum, og møguligt verður at royna hetta. Temadagurin er sjálvandi ætlaður teimum, sum hava diabetes, men hevur ein vin- ur ella vinkona hug at vita meira um diabetes, so eru eisini tey vælkomin. Dagurin, sum hildin verð- ur á Hotel Føroyum, byrjar kl. 14.00 og endar uml. kl 19.00. Kostnaðurin er kr. 100,- fyri hvønn, og tá er matur íroknaður. Tekning fer fram á telf. 444478 og 375087. Diabetesfelagið hevur til dagin fingið tvær, í Dan- mark kendar damur, at hjálpa til við tí fakliga. Tal- an er um læknan Jette Vibe- Petersen og sjúkrasystrina Dorrit Røien, sum báðar starvast á ambulatoriinum á Bispebjerg Hospital. Okkurt til foreldrini Í samband við at felagið hevur vitjan frá Bispebjerg sjúkrahúsinum, verður eis- ini okkurt til foreldur, sum hava hug at fáa meira vita um sjúkuna hjá børnunum. Øll foreldur og avvarandi at børnum, sum hava diabetes, eru vælkomin til fund å Ho- tel Føroyum um morgunin hin 19. juni kl. 09.30. Tær bådar Jette Vibe-Pet- ersen og Dorrit Røien, hava dagliga vid diabetesbørn at gera, koma saman við okk- ara heimligu diabetevið- gerðarum at greiða frá, og lagt er upp til at fáa gott prát ella kjak um viðgerð og uppvøkstur hjá slíkum. For- eldur, sum hava hug at koma, skulu siga frá hjá onkrum nevndarlimi ella á telf. 444478, skjótast tilber. Steinbjørn i Lambanum Diabetesfelagið hevur heimsíðu, sum tit finna á: www.diabetes.fo