leygardagur 12. juni 1999síða 11

NR. 109 - 12. JUNI 1999 tíðindablaðið Kirkjubøstolarnir til Foroya komandi ár Seinnapartin hósdagin skrivaðu mentamálaráðharrarnir úr Danmark og Før- oyum undir samstarvsavtalu, ið hevur til endamáls at lata fóroyingum fornlutir aftur, teirra millum Kirkjubóstólarnar. Lutirnir hava verið varðveittir á donskum søvnum, tí umstóður hava ikki áður verið í Føroyum Fyrireikingar verða nú gjórdar, so forngripir, eisini Kirkjubóstólarnir, verða sendir heim til Føroya longu år 2000, tå Føroyar halda 1000 ára hald fyri kristnanini av Fóroyum Elsebeth Gerner Nielsen og Signar á Brúnni undirskrivaðu seinnapartin hósdagin samstarvsavtalu, um at fóroyingar fáa í varðveitslu Kirkjubóstólarnar og aðrar fornlutir DAGFINN OLSEN Seinnapartin hósdagin un- dirskrivaðu Signar á Brúnni, landstýrismaður við mentamálum, og danski mentamálaráðharrin, Else- beth Gerner Nielsen, sam- starvsavtalu, ið hevur til endamáls at lata føroying- um Kirkjubóstólarnar, og aðrar fornlutir, aftur. Eisini skrivaðu Arni Thorsteins- son, landsantikvarur, og Steen Hvass, ríkisantikvar- ur, undir avtaluna. Hetta hendi á samkomu í Tinganesi, í Skansapakk- húsinum, har allir norður- lendsku mentamálaráðharr- arnir, ið eru í Føroyum til Arne Thorsteinsson, landsantikvarur, og | ráðharrafund í løtuni, eisini vóru til staðar, umframt em- bætisfólk og onnur. Signar á Brúnni beyð gestunum og danska menta- málaráðharranum vælkom- num. Síðani settu tey 4, Signar á Brúnni, Elsebeth Gerner Nielsen, Arni Thor- steinsson og Steen Hvass, nøvn síni undir avtaluna. Longu næsta ár Í stuttum røðum lýstu mentamálaráðharrarnir báð- ir gongdina í málinum og tey fegnaðust um, at sam- starvið endiliga er komið so langt. Signar á Brúnni nevndi m.a., at vónandi fáa vit í Føroyum eisini skjótt gomul skjól í varðveitslu og at ar- beitt verður við hesum. Elsebeth Gerner Nielsen metti forngripirnar, sum lyklar til fortíðina. Hon fegnadist um, at føroyingar nú fáa lyklarnar, ti hon metir kunnan um fortíðina at hava stóran tydning í gerandisliv- inum. Hon avdúkaði í rødu síni, at longu komandi ár koma stólarnir væntandi til Før- oya. Tá hátíðarhalda føroy- ingar 1000 ára hald, síðani Føroroyar vórðu kristnaðar. Elsebeth Gemer Nielsen helt tað hava tydning, at før- oyingar vid 1000 ára skiftið Mynd: Jens Kristian Vang hava møgulieka at granska i eganri fortíð og egnari grund í eini tíð, har alt verð- ur meiri altjóðakent og smærri mentanir broytast. Hon nevndi, at hetta eisini er í tráð við tað, ið ríkis- antikvarurin Steen Hvass hevur arbeitt fyri. Hon helt ongan vanda vera fyri, at føroysk mentan hvørvur, men hava eina bjarta framtíð, tí her banka hjørtu, ið føra mentanina fram. Hon segði seg fegnast um, at brátt hómast í sjónar- ringinum ein partur av Før- oya fortíð, ávegis heimaftur til Føroya. Myndir: Jens Kristian Vang Elsebeth Gerner Nielsen, danskur mentamálaráðharri Føroyingar fåa lyklarnar til fortidina Soleidis målber danski mentamåla- ráðharrin , Elsebeth Gerner Nielsen, seg, nú fóroyingar fáa aftur forngrip- Ir. - Fyritreytin fyri at vaksa seg sterk- an og náa upp í ljósið, er at hava sterkar rótur, sigur Elsebeth Gerner Nielsen. Um hetta við at lata fóroyingum lyklarnar er heildarpolitikkur hjá donsku stjórnini, nú fóroyingar tosa um sjálvræði, vil hon tó ikki beinleið- is svara játtandi DAGFINN OLSEN Elsebeth Gerner Nielsen sigur, at eins og í Føroy- um, so er henda stórhend- ing eisini veitsludagur fyri donsku stjórnina, tí við hesum er møguleiki at un- dirstrika, at Danmark og Føroyar hava felags søgu, men hvør sina sjålvstød- ugu sgu. Um hetta, at føroyingar nú fáa lyklarnar til fortid- ina er ein ábending um, at danir sum heild ætla at geva føroyingum, ið hava fullveldisætlanir, lyklar- nar, sigur hon, at Elsebeth Gerner Nielsen, at hon ætl- ar sær ikki at leggja seg útí føroyskar ætlanir og ysnki. - Eg havi meira hugsað um hetta, sum eina ment- anarhending. Fyri øll félkasløg, øll samfeløg, er av stérum tydningi at kenna sínar røtur, og við avtaluni, sum er undir- skrivað, hava føroyingar fingið lylkarnar til for- tíðina og egnar røtur og sin part av mentanararvinum. Fyritreytin fyri at vaksa og náa upp í ljósið, er at hava sterkar røtur, sigur Else- beth Gerner Nielsen. Mentanarlig akkersplåss Hon heldur, at føroyingar frammanundan eru vanir vid haldgóð mentanarlig akkersplåss. Hon hugsar her um målid og kemur eisini inn á, at fáa staðni í heiminum er so sterk bók- mentalig- og listarlig megi og fáa staðni verða so nógvar bøkur skrivaðar, sum i Føroyum. At forngripir koma aftur til Føroya, metir hon, sum at lagt verður afturat ment- anarligu barlastini. Hon heldur eisini vera av týdningi at hava við, at talan er ikki um, at danir eru komnir til Føroya og hava tikið lutirnar. Teir eru fluttir, tí eisini føroyingar hava ynskt tað. Hon metir tó ikki, at danir hava gjørt føroyinum eina tænastu. Heldur er talan um ein varðveitslupolitikk, ið vit øll í dag hava gleði av, heldur hon. Um gomlu skjølini, ið møguliga skulu varðveit- ast í Føroyum, sigur Else- beth Gerner Nielsen, at longu komandi ár verður væntandi greitt, hvørjir av teim um 400 lutunum, ið eru á danska tjóðsavni- num, skulu aftur til Før- oya. Hon sigur, at ríkis- antikvarurin, Steen Hvass, metir, at komandi år er hetta avgreitt. Sjålv væntar hon eisini, at Kirkjubø- stólarnir koma til Føroya komandi år. Vit prenta røduna hjå Signari á Brúnni á s. 13