hósdagur 17. juni 1999síða 20

20 tíðindablaðið SOS) UV! in NR. 107 - 10. JUNI 1999 Viðmerking: Altid einaferð meiri nei enn tú Viðmerkingar til skrivingina hjá Sonna Jacobsen 4 Mós, 33:4), bara av tilvild vóru >klár at fara yvirum<? — Eg eri vísur í, at nógv kristin nú hava hug at leggja aftrat, at øll børn automat- iskt eru frelst, um tey gerð. Og umvent: Noyðir tú onkran at liva, ið ikki ynskir tað, er tað eins og stór ein brotsgerð, tí at fríur vilji verður brotin. — >Í heiminum verður ein Ja, Buddha fekk rætt: »Eitt ikki sannførdur um nakað ing<. Hetta merkir, at ein = áttu at hata jødarnir, tíattað doyggja. Men hetta er jú slíkur vanliga róptur lóg- g ilt orð vekir ein illan tanka<. = annað, so fari eg at halda á á metir um og vigar tað, ein jú vóru teir, ið drópu Jesus. eisini órættvíst. Tað vil so loysingur og brotsmaður. 4 Hoast mær ikki dåmar kristindóm, so sær tað út til, ikki átti at hava latið num, tí nú ikki hug at era hetta: longur. Og 1 kosturin, eg eg f Hóast vit eru sera Osamd- r, og tað sær út til, at eg í ollum forum ikki kann na Sonna í mín part, tí at einfalt hevur ætlar at av lívinum, so at vit í øllum før im å emum måli um ettt, og ti haldi eg, at nakað kann i: iast burtur úr em kjaki, hóast tað sær út til, í hvørgin fer at geva eftir: Hetta kjakið hjálpir fólki at meta um, hvat vigar meiri fyri teimum: intellektuellar próvrundir ella dogmatisk- nvat hann við ti, eg eri í ferð við: 2 royna at avdúka tað, ið eg haldi vera eitt tað óndasta, býttasta og skaðiligasta, ið er, nevniliga alla religión. Kristindómurin fær forrætt- in, av tí at hann er tann størsta, har eg nú eri. Men nú fáa oll tey, ið ynskja tað, ein møguleika at køva ill- vilja min, vid at royna at rættvisgera tey tingini, sum Gud sigst at hava gjørt, ið elva til, at eg haldi Hann vera Ondan. Sonni sigur i sini seinastu viðmerking, at tað nú eina- ferð er so, at hann trýr, at Gud er góður, og tað kunnu allir heimsins pástandir ikki broyta. Eg fari at byrja mín kritikk her við at siga, at munur er å einum leysum påstandi og einum, id er væl undirbygdur, m.a. vid døm- sær og hoyrir, og roynir at fåa skil å, hvat »vigar meiri«, te. hvat er sann- líkari og meiri ålitandi. Min sannføring kemst av at nyta vit og skil, og vid at granska, men eg veit, at tað ber til hjå mær at fara skeiv- ur. Vísir tað seg, at eg havi skeivt, við tað at onkur tyk- ist at hava betri grundgev- ingar fyri síni sjónarmið enn eg, so kanni eg tað av nýggjum og ert ikki bangin fyri at broyta hugsan, tí at eg elski sannleika meiri enn meg sjálvan og mín stolt- leika. Hvussu við tær, Sonni? Millum menniskju er eitt ávíst tal, ið fyrst og fremst vilja sítt egna og eitt annað tal, ið vilja tað góða. Reli- gión fær tann seinna bólkin (10 er farliga lítil, sum er) at Tað skal tó sigast, at naz- isma heilt greitt ikki er kris- tilig. Tó er tað ein veruleiki, at tey, ið høvdu sítt álit á kristindómin, vórðu lump- að, meðan tey intellektuellu kundu verða kallað lógloy- singar, faðirlandssvíkjarar og heidningar, stóðu tey í- móti. Eisini kann nevnast tann forfylgingin, ið var í mið- øldini, av tí at fólk trúu tí, sum kirkjan segði um heksir og illir andar og mangt, mangt annað. Alt hetta hev- ur fingið nógv at venda øll- um átrúnaði baki, tí at tey síggja, hvat hann elvir til. Skaðin kemst júst av orð- inum >trúgv<, ið sær út til at merkja, at ein góðtekur nakað uttan heilt at skilja tað: nakað, ið Sonni sjálvur vitnar um (men hóast tað, siga, at tey, ið doyggja, meðan tey enn eru lítil, eru ófatiliga heppin. Hví kundi eg ikki sleppa tað eisini? — veldst æviga rættvísi Guds um hepni? — So spyr hann, hvar í Bíbliuni eg síggi, at Gud er manschauvinist og tað hó- ast, at eg vísti til hesi skrift- stødini. Les I Tim. 2:11-14, I Kor. 11:3, 11:9 og 14:34 — 35. Skal eg sjålvur citera tey? — »Og fyri alt tað, hevur Gud ikki rætt til at gera, sum hann vil? Hansara er hóast alt jørðin og allur skapningurin<. — Hetta er ein av teimum elstu roynd- unum at rættvísgera gerðir Guds, og um ein gongur eft- ir orðatakinum >magt er ret<, so hevur Gud jú rætt til alt, tí at Hann jú er al- Tað sama er galdandi í and- ans verð<. — Ja, og í tí høp- inum havi eg hug at nevna nakrar av hesum lógloys- ingum: Robin Hood, Oscar Schindler, Ghandi og Jesus. Er »andans verð< líka trongskygd? — >Gud er sannorðaður, Gud hevur ongantíð gjørt nakað, ið stríðir móti hans- ara orði. Hitler var reindyrk- aður lygnari og helt aldrin orð, uttan so, at tað tænti honum sjálvums, sigur Sonni og vil vera við, at tað er langt úti at samanbera hesar báðar. — Royn at sam- anbera hugsanina um Æv- iga Pínustaði við orð Hans- ara um »synir Juda« í Jere- mias 7:31 (og aftur í 19:5): > Teir hava Bygt Tofethædd- ir í Hinnomsson-ardali, til at brenna synir og døtur sin- ur um. Munur er eisini á at hyggja burtur frá viti og so heldur hann seg vita fyri = máttugur. Men hetta orða- —arå— slikt sum Eg ikki havi Eg t vit báðir; um vera viljasterkur og at vera = skili teirra og villleiðir tey — vist, at Gud er góður). Hetta = takið er í fullkomiligari and- — álagt teimum, og sum aldri kki. uáeinum máli = tverur — man skal aldrin = so ofta til at góðtaka ónd- = er alt, ið skal til fyri at for- = stóðu til hugtakið >náði<. = hevur verið Mær í huga!< — I r betur at vera = siga aldrin skap. Eitt dómi um hetta er, fylging, fordómar, racisma, Tann sterki hevur makt til Tað kann sjálvandi vera at kaldur enn fjálgur. Fólk eiga Frúgvandi fólk nýta orð- at nakrir hinduar halda tað manschauvinisma og allur at gera, sum honum lystir Hann meinti við okkurt t eitttýdn- ingar sum td. >royn at veraskeivt at hjálpa einum, annaróndskapur og fávitska við tann veika, men taka vit aKd, Og Fr s trúgva< og >tú vilt jú ikki trúgva<, nakað sum eg als ikki skilji. Trúgv merkir álit, og álit er nakað, sum ein hevur ella ikki hevur, treyt- sum er í neyð, tí at teir, vegna sína reinkarnatións- trúgv, halda, at hesin í løtuni verður revsaður fyri syndir sínar úr einum ødrum lívi. kann trívast. Sonni Jacobsen hevur roynt at svara nøkrum av åkærum minum, t.d. at eg kallaði Gud fyri barnamord- moral uppí, so er tað íkki so einfalt. Neyvan hevur nakar moralfilosoffur verið samdur við hetta í meiri enn túsund ár. annað enn tað, sum eg haldi, te. at vísa, at Hann ikki hevði kunnað so frægt sum hugsa um tílíkan óndskap, men heldur t.d. at tað er OK at brenna børn síni, bert ein ge dikki helt hetta vera = að av sannroyndum, heldur Tí vilja teir vera vid, at um — ara, diktator og manschau- — Og so var ein fordómur = ikki ger tað sum offur til k upulleika, hóast tå = enn nakad, ein kann >royna ein hjålpir honum, so út- = vinist, og eg fari nú í smá- = aftrat til puljuna: > — mær = avgudar, ella bert ein ikki z eg halda tað vera eysæd, at hava<. Hevur ein kent = setur ein bert revsing hans- — lutum at greiða frá, hví eg = tykir at Gud helst hevur út- ger tað beint har, men tað De st. Vit = onkran i eina tid, so veit ein, ara, og ti er tað betur, um ikki kann góðtaka svar javnad valdbýti millum stuðlar ju bert mínar ákærur a tað jú eisini, m.a. í um hesin er ålitandi ella ei. hann bert fær tað frá hond- hansara: mann og kvinnu á tann hátt, = mótvegis kristni. Matteus 7:21, men tey Hevur tú tær sannroyndir, ini. —Vit síggja i hesum føri, Fyrsta svar hansara var at = at hann hevur givið kvinn- - Síðani sigur Sonni seg flestu vita hetta í roynd og = at hesin kann finna uppá at hvussu religi6n kann fåa ein kalla alt tað, eg segði, fyri = uni serstatkt snildi<. — Ja, ikki skilja, at eg fái orð VETU IKKI MEN: Sonni skal vita, at eg ikki ætli mær at steðga, hann ger tað. Ég fór gera órein ting bara til stutt- leikar, so fert tú ikki at blunda og gapa, um hesin biður teg um tað. Á sama at ignorera tað, ein sær, hoyrir og skilir. Tað skal tó sigast, at tað ber til, at hesir hinduar hava rætt, — hvor >blasfemi<, sum er nakað tað sama sum at siga, >hatta hevur tú ikki loyvi til siga< ella >lat okkum lata Sonni, og svørt fólk hava rútmu, og jødar hava skil fyri peningi. — Hatta kanst tú ikki meina av álvara. Paulusar >í mær býr einki gott< at merkja, at bert krist- in fólk gera gott. Tað er sjálvandi tí, at um einki gott kki í blødini við hesum, tí = hátt, um einhver hevur víst veit av vissum? Men tad er vera við at diskutera tað og — >Vit seta ikki spurning býr í menniskjum (og hetta it eg vildi hava onkran at seg at vera ålitandi, so er = eisini sera væl hugsandi, at meta um og tilikt«. við allar hinar leiðslurnar Við, men tí at eg åkærur, id eg vil tað høpisleyst hjá honum at siga við teg, >lat vera við at onkur fann uppá hetta fyri á fullgóðan hátt at sleppa „Fyri Gudi er eingin deyði til, men bert ein yvir- (hesar sigur Sonni aðra- staðni í viðmerking sínari, er jú sjálvandi ikki ein sjálv- biografi hjá Paulusi), so noyðist alt gott at vera in- hava svar uppá. áðrenn eg hava ålit å mær«, — tå hevur sær undan allari ábyrgd, gangur frá hesum lívinum — at vera ting, stjórnir, stjórar, spirerað av Gudi (Luk. kann góðtaka henda trúar- tað bara. og var tað veruliga, sum tiltaðævigas, greiðir Sonni formenn, o.s.fr.). Hvííallari — 18:19). Og tey einastu, ið bæði sum at vera og moralskt góðan Eg eri troyttur av at fáa boð um at fara frá einum trúgv andi persóni til annan, tí at tann næsti heilt víst kann greiða frá hesum løgnu ting- um, ið Gud tykist at gera, og rættvísgera tey. Tí skrivi nú til blødini fyri at Tí spyrji eg, um Gud hev- ur uppiborið álit okkara. Eg haldi tað vera vitleyst at royna at skúgva skil sítt burtur og noyða seg sjálvan hava álit á Hann, tí at tað kanska fer at lóna seg í næsta lívi mínum. Eg havi ikki >trúgv< hinduarnir søgdu, so kundi Gud í minsta agi gjørt tað opinbert, at tað var so, ístað- in fyri at goyma seg í bók- um uttan undirskrift, sum Hann jú tykist at gera í øll- um átrúnaðum. Eitt annað dómi um tað illa, sum átrúnaður elvir til frá. — Heldur er tað so, at um kristindómurin er sann- ur, so merkir deyði yvirhgv - ur bert >skilnaður< ella, um Sonni vil tað, >yvirgangur til næsta lívið<. Hetta er galdandi fyri allan deyða; tey, ið Gud drepur, fara ikki til eitt annað stað enn tey, víðu verð skuldu vit so sett spurning við leiðsluna hjá bossinum yvir øllum boss- ar?< Og longri uppi í hesum sama reglubrotinum sigur Sonni: >Har mugu vit nýta vit og skil< — Eg noyðist at spyrja: Hvørji eru »vit«? — Er tað at nýta vit og skil, móttaka heilaggering Hans- ara eru jú tey kristnu, av tí at tað jú er tann einasta sanna religiónin. — >John, eg síggi klárt, at tú tosar um tann, sum tú ikki kennir<, og seinni sigur hann >Vegurin at kenna Gud, er at takka honum fyri eg (hvat tað so enn merkir) eru m.a. í Tysklandi undir = ið doyggja á annan hátt. Tó = um ein ikki setur spurning allar góðgerðir hansara<. — røkka so nógv, eg kann og, men heldur sannføringar. øðrum veraldarbardaga. = roynir Sonni at bagatellisera = við? Seta vit ikki spurning Hetta er jú akkúrát líka rím- um tað er neyðugt, provo- Kera lev, inntil tey kenna seg noydd at svara. Verið eg Tel +298 31 95 40 Fax #298 31 75 41 Alt innan prentlutir Hetta orðið er kanska lættari at skilja, um ein nýtir tað danska orðið >overbevisn- Maif“ jakzacQ post. olivant.fo Hitler hevdi tå mangar prestar, 10 studladu honum, og hesir søgdu f6lki, at tey deyda vid at kalla hann fyri »flutning«, men hetta hevdi so bert havt tad vid sær, at tað eisini er OK hjá menn- iskjum at drepa. — Síðani vil hann vera við, at tað er í lagi hjá »bossana bossi< (handan var annars nýggj) at drepa, men ikki okkum. Til tað vil eg siga, at so er per definitión einki, sum eitur rætt og skeivt, um Hann kann bróta síni egnu boð. Hevur Hann eisini loyvi at dríva hor? — Rætt er rætt, ALTÍÐ! — Sonni sleppur ikki mál- inum og sigur eina aðra or- søk til, at Gud skal hava loyvi at drepa, hóast vit ikki hava tað, er at Hann sum Gud veit, nær vit eru klár at flyta yvirum. Skal hetta skiljast soleiðis, at øll tey fyrstuføddu, sum Hann drap í Egyptalandi(2 Mós. 12:29, Við, so eru vit eins og neyt, ið verða rikin (verður tú glaðari, um eg nýti orðið >seyðir<??). Samkennandi fólk sita júst nú í fongsli, tí at tey hava forbrotið seg móti landsins lógum, har tey búgva, t.d. fyri at hava givið deyðshjálp. Og hetta er eitt sera gott dómi um, hvussu ólogiskur átrúnaður kann vera. Nokta vit einum menniskja, ið ynskir at sleppa sær undan einari tilveru fullari av pínu og uttan vón, so fara vit verri við tí, enn vit gera við ein- um hundi í somu stóðu. Eitt týdningarmikið lið í defini- tiónini av eini brotsgerð er at taka fría viljan burtur frá onkrum. Tekur tú lívið frá onkrum, ið vil livað, er tað ein brotsgerð, men ynskir hann at doy ggja av góðum 88) grundum, er tað ein góð- iligt sum alt annað, sum biblian sigur. Í øðrum orð- um: >Tú kanst bert dóma Gud, at vera antin óndan ella góðan, um tú longu heldur Hann vera góðan!< — >Tá opnast okkara eygu, og vit kunnu ikki gev- ast at takka og prísa honum fyri kærleika, náði og mis- kunn hansara móti okkum, ótakksomu, óargaligu og spiltu menniskju«. — Wow! Jantelógin hevdi rætt. Vit eru veruliga nakad lort, ha? — »Annars sigur Gud um seg sjålvan, at hann er kær- leiki, men hann er eisini logandi eldur«, sigur Sonni. — Ella sagt á annan hátt: >Ég eri fittur, ikki hugsa so nógv um mín KZ-leir.« John Johannesen P.S.: Yvirskriftin er skemt! Restin er ikki. a