mikudagur 23. juni 1999síða 44

12 tíðindablaðið NR. 117 - 24. JUNI 1999 Jan Evensen, The Faroes Partnership: — Faið til- bugving og trygdina uppå plåss -Foroyingar eru í eini rættiliga eina- standandi stóðu nú undan fyrstu út- bjóðing. Arbeiðið hjá GEM hevur stóran týdning fyri eitt nú umhvórvið. Men eg haldi, at tað nú eigur at verða gjórt nakað miðvíst fyri at fáa eina tilbúgvingaskipan, soleiðis at ein er fyrireikaður, tá oljuboring byrjar um eini tvey ár JAN MULLER JENS K VANG -Hóast ta neyvan verður borað á føroyska land- grunninum fyrr enn um eini tvey ár, so er tað sera um- ráðandi, at foroyskir mynd- ugleikar longu nú - eisini saman við oljufeløgunum - royna at samskipa og fáa uppá pláss eina tilbúgving- ar- og trygdarskipan Hetta sigur Jan Evensen, sum stendur á odda fyri oljubólkinum „The Faroes Partnership“ og sum í hesum døgum er i Føroyum í sambandi við, at GEM hevur opið hús í Millers Pakkhúsi. Jan Evensen heldur tað vera sera gott, at arbeiðið hjá GEM eisini er komið til at umfata nettup trygdar- spurningin. Men hann heldur tað hevur skund at fáa veruliga gongd á hetta málið -Tilbúgvingin og trygdin sum heild eru av alstórum týdningi fyri oljuídnaðin Tad er tí rættiliga umráð- indi, at stovnar í Føroyum saman við GEM fáa lagt viðurskiftini til rættis so leiðis, at nettup trygdin ikki verður eftirbátur, tá ein oljuleiting av álvara tekur seg upp Jan Evensen ásannar, at longu nú er ymiskt komið uppá pláss, men tað ræður um, at fólkini á teimum ýmsu stovnunum tosa sam- an og samskipa tilbúgving- ina, soleiðis at man hevur eina heilt greiða tilbúgving, tá fyrstu boringarnar byrja Tað er m.a. heilt um- ráðandi at fáa svar uppá, hvar tilbúgvingin skal vera, skal hava høvuds- åbyrgdina av henni osfr. Nú GEM hevur opið hús Havn heldur Jan Evensen tað vera rætt ikki minst at nvør inginaå og gongd á tilbúgvingarspurn- ingin. GEM og oljufeløgini eru m.a. til fyri at fáa ein dialog í gongd um henda spurningin, men tá talan er um eina tilbúgvingarskipan (beredsskapsplan) so hvílir ábyrgdin á føroyskum stovnum. -Skulu vit bora í ár 2001, so er tað avgjørt neyðugt at fáa hesi viðurskiftini uppá pláss sum skjótast og at tað verður arbeitt meira miðvíst við hesum komandi árið. Sosialurin skilur, at hetta í stóran mun er ein spurningur, sum føroyskir myndugleikar eiga at taka upp. I hesum sambandi hevur tad t.d. verid knytt rættiliga stór óvissa at spurninginum um eina trygdarmidstød. Føroyingar betri fyrireikadir enn aðrir Jan Evensen, sum hevur arbeitt hjå Amerada Hess i mong år, og sum nú er settur til at standa å odda fyri kanningararbeidinum und- an |. útbjóðing heldur ann- ars GEM vera eitt skilagott tiltak. Tað er tað fyrsta av sínum slag so langt áðrenn eina útbjóðing í heila tikið. Sum norðmaður hevur Jan Evensen eisini fylgt gongdini í heimlandinum frá tí at fyrsta oljan varð funnin. Nú hann lítir at eitt nú arbeiðinum hjá GEM viðgongur hann, at Føroyar sum samfelag eru nógv betri fyrireikað til eina olju- vinnu enn eitt nú Noreg var í síni tíð Hóast tað enn skulu ger- ast kanningar og savnast inn nýggj data, so heldur Jan Evensen, at Føroyar eru væl fyri undan eini |. útbjóðing, ti feløgini hava gjørt eitt so grundleggjandi forarbeiði. - Nettup orsakað av stóru dýpunum, tørføru streym- viðurskiftunum og stóra áganum hava feløgini gjørt iløgur i Partnership, Amerada Hess, Norsk Hydro, Dong og Lasmo hava brúkt góðar 100 mill. kr. til forkann- ingarnar higartil. -Vit hava keypt mestsum alt seismiskt tilfar, sum hevur verið tøkt, og vit eru nú vit at leggja seinastu hond á teknisku evalueringina av økinum. Enn hevur samtakid ikki tikid endaliga stødu til, um tað fer at bjóða, tí tað veldst eisini nógv um tær treytir, sum verða settar frá før- oyskari síðu. Gerið eisini eina basiskanning av samfelagnum Vit spurdu Jan Evensen, sum kennir oljuvinnuna bæði í Noregi og í Bret- landi, um stórir vandar eru fyri, at hon kemur at hava óhepnar avleiðingar fyri lítla føroyska samfelagið! -Tað er ein torførur spurningur. Sjálvur haldi eg tað er sera umráðandi at fáa gjørt eina demografiska, mentanarliga og samfelags- liga basiskanning, áðrenn ein oljuvinna av álvara ger vart við seg. Her veldst so aftur um, hvat føroyingar ætla og vilja. Ein kann velja at blanda føroyska samfelagið minst møguligt uppí ein útvikling og so heldur fáa kontantar pengar ístaðin. Tað hevur so eisini sína ávirkan. Ella ein velur, at allar vørur og tænastur skulu latast frá føroyskum fyritøkum. Ein kann so taka stóðu til, um ein vil hava eina útgerðarhavn og sjálvir veita tænastur til allar boripallarnar heldur enn at tað skal vera gjørt úr Aber- deen ella Stavanger. Ynskir ein at fáa fremmanda arbeiðsmegi til landið? osfr. Alt hetta eru val føroy- ingar skulu gera. Jan Even- sen heldur sjálvur, at tað ber til at hava ein oljuídnað gangandi langt til havs uttan at tað skal hava stórvegis negativar avleiðingar fyri samfelagið. Hóast oljuvinnan eisini hevur havt negativar avleið- ingar fyri Noreg, so hevur hon tó samanumtikið havt ómetaligan stóran týdning. Og verður nógv olja funnin við Føroyar, so hava før- oyingar tann møguleikan at seta á stovn ein oljugrunn, sum forðar fyri, at nógvu oljupengarnir skapa eina yvirupphiting í samfelagn- um. Hvat viðvíkur umhvørv- inum so heldur Jan Even- sen, at oljufeløgini í dag handfara tað heilt ødrvisi og betri í dag enn fyri bert fimt- an árum síðani. Tað heldur hann eisini fer at koma Føroyum til góðar. Jan Evnesen, sum ssamskipar forkanningar hjá The Faroes Partnership oljusamtakinum uttan fyri Miillers Pakkhús í sambandi við framsýningina hjá GEM Miillers Pakkhús er opið aftur fyri almenninginum í dag frá klokkan 9 til 12. Høvid er at fáa innlit í arbeiðið hjá GEM og eisii at seta umboðum fyri tey mongu oljufeløgunum spurningar.