fríggjadagur 7. januar 2005síða 45

Nr. 5 - 8. januar 2005 45 - aftursvar til Jógvan við Keldu, landsstýr- ismann í útlendinga- málum Jón Brian Hvidtfeldt tíðindamaður Jóhann Mortensen tíðindaleiðari Familjan Rapa í Vestmanna hevur nú í 10 mánaðir bíðað eftir svari, um tey sleppa at vera verandi her í landinum, ella um føroyska samfelagið gevur teimum ein einvegis ferðaseðil aftur til Rumenia eftir seks og einum hálvum ári í Før- oyum. Hóast tey í marts mánað í fjør søktu um loyvi at sleppa at vera verandi her í landinum, veit famili- an Rapa enn tann dag í dag ikki, um tey eru keypt ella seld. Um tey eisini í morgin sleppa at vera partur av føroyska samfelagnum. Hetta er teirra veruleiki, teirra dagliga óvissa, teirra gerandisdagur. Hesa støðuna hevur Útvarpið lýst um ársskiftið. Men tað skulu vit helst ikki tosa ov hart um. Heldur skulu vit tosa um, hvussu stórt, fløkjasligt og trupult útlendingamálið er at umsita. Hvussu manna- gongdirnar eru, tá útlend- ingamál skulu viðgerast í Innlendismálaráðnum. Hvussu trupult Integrati- ónsministeriet niðri í Dan- mark hevur havt við at endurskoða útlendinga- økið. Hvørjir myndugleikar annars eru inni í myndini. Og hvussu arbeiðsorkan í Innlendismálaráðnum varð skerd, tá miðfyrisitingin í heyst skuldi spara. Í eini sending nýggjárs- aftan tosaði Útvarpið við familjuna Rapa í Vest- manna. Og familjan tordi at siga síga sína søgu. Uttan at spyrja Jógvan við Keldu um loyvi. Samrøðan við hjúnini varð endurgivin í tíðindun- um nýggjársdag. Og tá fór apparatið í Innlendismála- ráðnum í gongd: Útvarpið hevði ikki skilt nakað sum helst av nøkrum. Síðani hevur útvarpið fleiri ferðir roynt at fingið viðmerking frá Jógvani við Keldu. Men landsstýrismaðurin hevur hvørja ferð vart seg við, at talan er um eitt persónsmál, og tí vil hann ikki gera viðmerkingar til tað. Eftir okkara tykki, kundi hann um ikki annað havt sagt, at Innlendismálaráðið hevði avgreitt málið 17. desem- ber. Tað gjørdi hann heldur ikki. Eisini hevur landsstýris- maðurin bjóðað útvarpin- um oman í innlendismála- ráðið "at fáa alla ta kunn- ing, okkum lystir." Til tað er at siga, at vit eru samd við landsstýrismannin um, at talan er um eitt per- sónsmál. Eitt mál, ið snýr seg um tríggjar mannalagn- ur - eini hjún og lítla barn teirra. Men tað er ikki meira persónligt enn so, at tey alment vildu vera við í eini útvarpssending á nýggjárinum. Men hvar er rættartrygdin hjá teimum, og hava tey ikki rætt til eitt svar? – Onga viðmerking, var títt svar til útvarpið, Jógvan við Keldu! Kunningin, ið lands- stýrismaðurin so vinarliga bjóðaði útvarpinum, var um útlendingamál sum heild. Men vit skuldu kortini ikki ditta okkum at spyrja um, hví eini hjún framvegis ikki hava fingið svar, eftir at hava bíðað í 10 mánaðir. Ella hvat lands- stýrismaðurin heldur um eina so langa viðgerðartíð av einum máli. Ella hvar málið liggur í dag, og nær tey kunnu vænta sær at fáa svar. Seinasta stigið hjá lands- stýrismanninum er at senda eina "klagu" til útvarps- stjóran umvegis sín egna fjølmiðil, nevniliga heima- síðuna hjá Innlendismála- ráðnum. Í skrivinum hjá lands- stýrismanninum er tíðinda- flutningurin hjá útvarpin- um skýrdur at vera "skila- leysur". Hann skrivar eis- ini, at einki er "yvir at dylja, at tíðindaflutningurin hjá Útvarpi Føroya hevur verið alt annað enn á rími- ligum støði". Og landsstýr- ismaðurin fer enntá so langt sum at skriva, at "tað er undir alt lágmark, at ein almennur loftmiðil loyvir sær at fremja slíkan tíðindaflutning." Skrivið frá Jógvani við Keldu, sum varð lirkað inn í bæði Sosialin og tvær ferðir í Dimmalætting, kann illa tulkast sum nakað annað enn eitt royktám, ið skal flyta fokus frá kjarnuni í málinum. Landsstýrismaðurin nýtir harafturat í brævinum sítt mandat til á sera ófólkalig- an og grovan hátt beinleiðis at sáa iva um tíðindaflutn- ingin hjá útvarpinum, og hann ger harumframt enn eina roynd at kvala málið í undanførslum um truplar mannagongdir. Og hvat meinar landsstýrismaðurin við, tá hann skrivar, at "tað er undir alt lágmark, at ein almennur loftmiðil loyvir sær..." Setningurin kann illa tulkast øðrvísi enn at landsstýrismaðurin vil sleppa at ráða yvir, hvat hesin almenni fjølmiðilin borðreiðir við av tíðindum. Og tað luktar av sensuri. Ein ljósglæma er kortini at hóma úr øllum royktám- inum úr Innlendismála- ráðnum. Landsstýrismað- urin hevur nú sagt, at um- sóknin hjá familjuni Rapa í Vestmanna varð avgreidd í Innlendismálaráðnum 17. desember í fjør og haðani send Udlændingestyrelsen umvegis politiið. Men tey bíða enn í Vestmanna. Kári P. Højgaard løgtingsmaður Justinus Eidesgaard blað- maður hevur bersøgna og beinrakna viðmerking í Sosialinum 6. januar, ið ber omanfyri nevnda heiti. Í hesi grein verður undirrit- aði nevndur sum ein av teimum tigandi í útlend- ingamálinum og niðurstøð- an er, at "tann sum tegir, hann samtykkir". Tað skal ikki vera nøkur loyna, at løgtingslimur Sjálvstýrisfloksins eisini er millum teirra, sum er sera misnøgdur við avgreiðsl- una av arbeiðs-og uppi- haldsloyvum í Innlendis- málaráðnum. Tá Løgmála- ráðið hevði umsitingina, var avgreiðslutíðin 3 til 4 mánaðar, men tá varð sagt, at hetta komst av seinu við- gerðini í Udlændingestyrel- sen. Hetta árið, Innlendis- málaráðið hevur havt upp- gávuna og fráboðanin kom um, at danir vildu viðgera umsóknirnar samsvarandi tilmælum føroyinga, hevur verið heilt galið. Haldi ikki, at eg havi sett ljósið undir skeppumálið í hesum máli, men óttin fyri, at mín fram- ferðarháttur skal skaða viðgerðina hjá teimum, ein so fegin vil hjálpa, er høv- uðsorsøkin til, at ikki hevur verið rópt harðari. Havi í tinginum víst á mína ónøgd, við fyrispurn- ingi til Jógvan við Keldu, men hjúnini í Vestmanna eru tíverri ikki eindømi. Her í kommununi eru fleiri einstaklingar og familjur, íð mánað eftir mánað sita við bangnum hjarta og bíða eftir, at postboðið kemur við tí avgerandi svarskriv- inum um framtíðar lagnu teirra, um tey fáa longt ar- beiðsloyvi ella ikki. Eg fari her í blaðnum at seta Jógvani við Keldu landsstýrismanni hesar spurningar. Tá bíða verður í nærum eitt ár eftir svari; er ar- beiðsloyvi so galdandi frá útskrivingardegnum og eitt ár fram, ella er tað veruliga so galið at tilsøgnin verður givin frá dagfestingini á umsóknini og eitt ár fram, tvs. nærum útgingin, tá um- søkjarin fær hana ? Fleiri tinglimir hava víst á ónøgd við avgreiðslu av arbeiðs/uppihaldsloyvum, seinast John Johannesen samgongulimur. Nær kann væntast, at viðurskiftini verða "normaliserað". Landstýrismaðurin hevur á tingsins røðarapalli eftir fyrispurningi frá parta- manni boðað frá, at hann ætlaði at seta ein bólk, um- boðandi allar teir politisku flokkarnar, at viðgera út- lendingaspurningin. Nær fer landsstýrismaðurin at seta nevnda bólk ? Løgmaður nevnir í nýggjársrøðu síni, at vit mugu velja, um vit vilja lata upp fyri teimum møg- uleikum, sum eitt víðkað samstarv við útlendingar og umheimin gevur, ella vit óttast hesa avbjóðing og lata aftur. Her vildi eg ynskt, at løgmaður boðaði frá, hvørjar framtíðarvónir teir útlendingar, ið valdu at koma higar til lands at arbeiða kunnu vænta sær. Fleiri hava búleikast her í nógv ár, hava greitt sínar samfelagsskyldur til fulnar og keypt hús og heim. Hesir einstaklingar og familjur ganga í støðugum ótta fyri at verða víst av landinum, nú tey eru blivin ein náttúr- ligur partur av samfelagn- um, hava lært seg málið, eru vældámd á arbeiðs- plássinum og av bygda- fólkinum, eins og børnini klára seg eins væl og okk- ara í skúlanum. VIÐMERKINGAR Tey bíða enn Viðmerking til greinina: Stuðla tit Jógvan við Keldu Kirkjan vísir samkenslu Øll eru vit rakt av hervi- ligu vanlukkuni í Asia. Og nú ætlar Føroya bisk- upur at kirkjan vísir sam- kenslu við offrini eftur tsunami-vanlukkuna. Í eini fráboðan sigur Hans Jacob Joensen, bisk- upur at nú verður skipað fyri eini serstakari guds- tænastu í hesum sam- bandi. Talan er um eina forbønar- og minningar- gudstænastu fyri tey, ið eru rakt av hesi van- lukkuni. Henda serstaka guds- tænastan verður hildin í dómkirkjuni sunnukvøldið 16. januar kl. 20. Undir gudstænastuni fer talvan at ganga til frama fyri hjálp- ararbeiðið í Fjareystri. Ísraelsfelagið brynjar seg til eitt nýtt ár Nevndin í felagnum hevur nú skipað seg við nevnd- arlimum, ið allir hava royndir í felagnum Eftir eitt virkið ár í fjør, fer Ísraelsfelagið nú at leggja ætlanir fyri hetta komandi árið. Hetta hend- ir á einum fundi seinni í mánaðinum, har nýskip- aða nevndin hittist aftur. Eftir seinasta aðalund, sum hildin varð 31. okto- ber 2004, hevur nevndin fyri Ísraelsfelagið skipað seg við Svenningi av Lofti, sum formanni og Maigun Solmunde úr Syðrugøtu sum næstformanni. Hinir nevndarlimirnir eru annars: Henrikka Øre- gaard, Fuglafirði. kassa- meistari, Poul Johan Djurhuus, Glyvrar, skriv- ari, og Brynhild B. Poul- sen, Tórshavn. Eykalimir eru Sanna Hammer, Tórshavn og Jákup S. Joensen, Mið- vágur. Roynd nevnd Allir nevndarlimirnir í felagnum eru gamlir í garði og hava verið í nevndini í mong ár, við undantak av Rikku Øre- gaard sum ikki nevndar- limur í seinasta skeiði. Hon hevur tikið sætið sum kassameistari eftir Álv Kirke, sum hevur ver- ið kassameistari frá stovn- an felagsins í 1996. For- mansskapurin er hin sami sum seinastu árini. Í fjør hevði felagið vitj- an av Jørn Nielsen úr Danmark, sum er kendur frá skriving síni í dag- bløðum. Hann helt fyri- lestur á aðalfundinum og ferðaðist síðani kring landið og helt fyrilestrar um Ísrael og profetiska orðið um Ísrael í Eystur- oynni, Klaksvík, Suðuroy og á Sandi. Í eini frásøgn frá fel- agnum verður víst á, at felagið er fegið um at viðurskiftini í miðeystri tykjst vera betri millum palestinar og jødar. - Útlitini fyri eini frið- arloysn tykjast betri nú, ið Arafat er deyður. Nýggi leiðarin Abbas, tykist vera meiri semingshugaður, sigur felagið. Ísraelsfelagið er tó eis- ini virkið á øðrum økjum. Í fjør var felagið og Vinir Ísraels í Føroyum saman um ein innsavning, sum gav eitt gott úrslit, umleið 80.000 kr. Henda upp- hæddin verður latin við- urkendum felagsskapum í Ísrael at hjálpa jødum og palestinum, ið eru komin illa fyri orsakað av sjálv- morðsatsóknum og hern- aðaratsóknum. sb