fríggjadagur 25. juni 1999síða 7

NR. 118 - 25. JUNI 1999 tíðindablaðið Stórt avlop í kommunukassanum í Hóast tað »bert« varð roknað við einum avlopi uppá góð- ar 75 mió. krónur, so var tað ov lítið tå uppgjørt var. Av- lopið gjórdist knappar 110 mió. krónur SVEINUR TRÓNDARON Búskaparliga framgongdin í føroyska samfelagnum seinastu árini sæst nú aftur tá kommunurnar gera rokn- skapir. Landskassaroknskapurin fyri 1998, sum varð al- mannakunngjørdur fyri ikki so langari tíð síðani vísti eitt rættiliga nógva ferðir stórri avlop enn mett varð framm- anundan og tað komst mill- um annað av tí at skatta- inntókurnar vóru hægri enn væntað. Hjá Tórshavnar Komm- unu er stóðan júst tann sama. Tá fíggjarætlanin fyri 1998 varð gjørd varð mett, at skattainntøkurnar fóru at geva kommununi knappar 287 milliónir í kassan. Men tá samanum kom gjørdist henda upphædd til góðar 314.000. Hetta er aá leið 10 prosent meir enn mett var framm- anundan, og slíkt sæst aftur, um væl verður farið um. Utreiðslumeting- arnar hildu væl Og tað er tað eftir øllum at døma í Havn. Tá figgjarætl- anin fyri 98 varð løgd varð mett, at samlaðu útreiðslur- nar fóru at vera um 178 milliónir íalt, men tá til stykkis kom gjørdust tær ag skipa fyri dansi SVEINUR TRÓNDARSON Summarstevnurnar ferð- ast í hesum døgum kring landið og ikki so lítið verður gjørt burturúr á teimum støðum har stevnurnar eru. Um vikuskiftið verður Jóansgkan á Tvgroyri, og sum verða man er skráin sera fjølbroytt. Men tað er nú ikki alt, sum er við í skránni. Eitt tiltak, sum ikki er við í Jóansgkuskránni verður leygarkvøldid. Tá skipa Froðbiar Sóknar Róðrarfelag og Tvøroyrar Svimjifelag fyri gamlamannadansi í TB-húsinum, har vælum- tókti bólkurin av Tvør- oyri, Trio fer at spæla. Tónleikararnir í Trio eru í fýrati árunum, og tað liggur væl fyri hjá teim- um at spæla dansitónleik Gamlamannadansur og búkdansarinnur Jóansókugestirnir, sum hava hug at síggja eitt sindur av donskum búkdansi, kunnu leita sær í TB-húsið leygarkvøldid, har Froðbiar Sóknar Róðrarfelag og Tvøroyrar Svimjifel- fyri „gamlar menn«. Men tað er ikki alt. Afturat dansinum hava fyrireikararnir = fingið klørnar í tvær danskar búkdansarinnur av Fjóni. Hesar báðar verða við leygarkvøldid í TB-húsi- num, so Jóansgkugestir, sum hava hug til at síggja danskan búkdans, skulu bert leita sær í TB-húsið. Fyrireikararnir siga, at teir eru stak fegnir um at hava fingið TB-húsið til endamálið. — Vit hava einki telt, ella nakran bås til hesa J6- ansøkuna, og tf kom tad væl vid, at vit sleppa i TB-húsið leygarkvøldid. So er bert at vóna, at dansiáhugaðir tvórámenn finna sær leiðina í TB- húsið til gamlamanna- dans og >fjónskan< búk- dans. 2 rættiliga nógv minni. Samlaðu útreiðslurnar fyri 1998 gjørdust nevniliga »bert« 170,7 mió. krónur, ella um 7,5 mió. krónur minni enn mett. Flestu partar av umsiting- ini í Tórshavnar Kommunu gjørdust í veruleikanum bil- igari at umsita enn mett var frammanundan. Av teimum sjey høvuds- bólkunum, sum arbeitt verður við í roknskapinum hjá Tórshavnar Kommunu, var tað bara tann eini sum gjørdust dýrari at reka enn mett frammanundan. A kontoini fyri mentan og umhvørvi vvóru brúktar um tvær milliónir meira enn mett var frammanundan, og tað vil síga, at ístaðin fyri 16.727 mió krónur vóru brúktar 18.677 mió. til mentan og umhvørvi. Tað sum serliga spælir inn á hesi konto er, at iløg- ustuðulin til feløg v. m. er 2.334 milliónir meira enn ætlað varð frammanundan. Uppi í hesum hongur, at Kommunan hevur átikið sær ein part av skuldini hjá felógunum, sum eiga Gund- adalshøllina. Nøgdur borgarstjori Tað er ein væl nøgdur borg- arstjóri, sum hevur skrivað ársfrágreiðingina hjá kommununi fyri 1998. Hann vísir á, at gongdin hevur verið kommununi til fyrimunar . Hann samanber skattainntøkurnar fyri 1998 við tað tær vóru í 1995, og við tí í huga er væl skiljandi, at hann fegnast. Kommunuskatturin var í 1995 góðar 251 mió. krón- ur, móti 314 mió. krónum í fjór. Tað vil siga, at komm- unan í fjør hevði um 60 mió. krónur meira at arbeiða við nú enn fyri fáum árum síð- ani. Og tá hugsað verður um, hvussu útreiðslurnar hjá kommununi vóru býttar í 1998, so sigur tað seg sjálvt, at kommunan hevur meiri rásarúm nú. akstrarroknskapur 1998 Nota tkr. Rokn- skapur 1998 RAKSTRARROKNSKAPUR 1 Inntøkur 315.722 Utreidslur 2 Fyrisitingarutreidslur 16.773 3 Tekniskar veitingar 39.996 4 Skulamål 23.255 5 Mentan og umhvørvi 18.677 6 Sosial- og heilsumål 41216 7 Aðrar útreiðslur 30.807 #170.724 Úrslit áðrenn rentur 144.998 Rentuútreiðslur, netto #30.646 Úrslit áðrenn avskrivingar 114.351 Avskrivingar #4.437 Úrslit áðrenn serligar upphæddir 109.915 8 Serligar upphæddir, netto #4 734 Urslit at flyta til eginogn 105.181 Nettoúrslit, Tórshavnar Havn — 4556 Samlað úrslit 109.737 Havn Fíggjar- Rokn- ætlan skapur 1998 1997 287.375 301.212 17472 15.534 41 990 41518 26.652 19.379 16.727 17.129 41.307 33 966 34.009 30.272 +178.157 #157.798 109.218 143.414 #34.037 +34 155 75.181 109.259 0 +3.182 75.181 106.077 25 +1.902 75.206 104.175 7813 75.206 111.988 | Høvudsstadurin hevdi yvir 100 milliónir í avlopið i 1998. Tað er um 30 mió. krónur meira enn mett var frammanundan Av samlaðu útreiðslunum í fjór brúkti kommunan um 36 prosent til lånsgjøld, meðan 19 prosent av út- reiðslunum vóru brúktar til sosial- og heilsumål. Her er vert at leggja aft- urat, at 10 prosent av hesum útreiðslum vóru brúktar til barnaansing. Og júst barnaansingin er nakað, sum Leivur Hansen, borgarstjóri, ikki er nøgdur Í ársfrágreiðingini sigur hann, at barnaansingin er helst tað økid, sum hevur liðið mest undir teimum vánaligu figgjarumstødun- um hjá kommununi. Tørv- urin á barnaansing hevur verið vaksandi uttan at talið á ansingarplássum er øktur samsvarandi, og býráðsfor- maðurin staðfestir, at tað er ein av høvudsuppgåvunum hjá sitandi býráðið at finna eina loysn á hesum máli. Skuldin minkar skjótt Positiva gongdin í samfel- agnum hevur sum sagt givið kommununi stórri skatta- inntøkur. Men umframt tað, so hevur tað eisini givið kommununi møguleikar at afturgjalda skuld skjótari enn upprunaliga ætlað. Tórshavnar Kommuna er við í skuldaravtaluni, sum var gjørd í 1995, og tá má sigast at umstødurnar vóru heilt ødrvisi enn tær eru í dag. I 1995 skyldaði Tórs- havnar Kommuna góðar 573 mió. krónur og tað svar- aði tá til gott og væl tvær álíkningar. Við vøkstrinum, sum hev- ur verið í skattainntøkunum og við felagsavtaluni frá 1995, hevur kommunan fingið møguleika at gjalda stórri avdráttir, og henda møguleika hevur kommun- an brúkt. Við árslok í 1998 var skuldin komin niður á góðar 458 milliónir og borgar- stjórin metir, at skuldin við árslok í ár er komin niður á 400 miliiónir krónur. Við skattainntøkuni, sum kommunan hevði i fjør, svarar tad til gott og væl eina álíkning. llegur fyri knappar 25 mió Tá kommunan gjørdi figgj- arætlanina varð mett, at um 23 mió. krónur skuldu brúk- ast til fløgur og nýútveganir, men tá samanumkom, vóru 29 mió. krónur brúktar til hetta endamál.. Knappar 25 mió. krónur eru brúktar til fløgurnar og tað sæst m. a. aftur í trimum nýggjum býlingshúsum til barnaansing, nýgerð av Marknagilsvegnum og eini nýggjari skrottpressu. Við barnaansingartrupul- leikanum í høvudsstadarøk- inum í huga, eru tað serliga býlingshúsini, sum hava á- hugað, og hóast tað er eitt stig á vegnum, so eru allir partar samdir um, at barn: ansingin í Havn er ein stórur trupulleiki. Um tað góða gjaldføri hjá Tórshavnar Kommunu fer at hava ávirkan á, hvussu kommunan fer at loysa tann trupulleikan er íkki til at siga, og tað sæst heldur einki um tað í roknskapi- num ella í ársfrágreiðingini. Fíggjarætlanin fyri 1999 stendur ikki í ársroknskapi- num, og tað er í grundini spell. Gjørdi hon tað, so bar uppaftur betri til at síggja hvussu kommunan ætlar at handfara framtíðina sam- stundis sum hugt verður at fortíðini. Samstundis hevði hetta verið ein góð upplýs- ing hjá teimum, sum hava áhugað í tí, sum fyriferst í kommununi. Ferðsluvanlukka kravdi eitt mannaliv Fyrrakvóldið hendi ein syndarlig ferðsluvanlukka norðan- fyri Hundsarabotn. Ein ungur maður á motorsúkklu rendi á autoverjuna, varð slongdur av súkkluni og doyði SVEINUR TRÓNDARSON Mikukvøldid hendi ein ferðsluvanlukka, í Hunds- arabotni, sum kravdi eitt mannalív.. Ein ungur maður, sum á motorsúkklu kom koyrandi suðureftir Oyggjarvegnum, kom so langt út í vinstra vegjaðaran, at hann rendi á autoverjuna og varð slongd- ur einar 15-16 metrar av súkkluni oman í hagan. Súni Vinther, stødleidari i Havn sigur vid Sosialin, at tey fingu bodini um ferðsluvanlukkuna klokkan hålvgun niggju mikukvøld- ið. — Vanlukkan er hend í svinginum, sum er góðar 1100 metrar norðanfyri Hundsarabotn. | Maðurin kom koyrandi suðureftir Oyggjarvegnum og hevur verið á veg inn á tað beina strekkið við Hundsarabotn. Av eini ella aðrari orsøk kom so langt yvir í vinstra borð, at hann rendi á auto- verjuna og varð kastaður oman í hagan, sigur Suni Vinther. Sambært stødleidaranum í Havn, so er nakað av ferðslu á Oyggjarvegnum meginpartin av degnum, og eisini um hesa tíðina á kvøldid, og hetta hevur havt við sær, at fólk eru komin á staðið, og hava fingið boðað frá beint eftir at óhappið hendi. Ferðin helst orsøkin — Onkur kom fram å stikkl- una, sum var skreidd einar 50 metrar eftir vegnum, fór manninum til hjálpar, men hóast tey royndu alt hvat tey kundu, so var einki at gera, sigur Suni Vinther. — Sjúkrabilurin varð boð- sendur úr Havn og tá hann kom á staðið, arbeiddu teir víðari við manninum til teir vóru aftur á sjúkrahúsinum, men har kundi læknin bara staðfesta, at ungi maðurin longu var kliniskt deyður, leggur Suni Vinther afturat. Stødleidarin í Havn sigur, at tað er teirra meting, at ferðin var orsøkin til van- lukkuna. — Svingið har vanlukkan hendi er ikki so ógvusligt, men er ferðin ov høg, so kann slíkt henda, sum hendi mikukveldið, sigur Suni Vinther og vísir á, at bæði ungi maðurin og motor- súkklan eru farin rættiliga langa leið eftir óhappið. Fyrsta deyðs- vanlukka í ár Ferðsluvanlukkan í Hunds- arabotni er tann fyrsta í ár, sum hevur kravt mannalív, og sjálvt í so tungum løtum er tað at fegnast um. Suni Vinther stødleidari í Havn sigur, at gongdin ti- betur hevur verið tann rætta vegin. — Ta einu tíðina hendu nógvar ferðsluvanlukkur sum kravdu mannalív, men tað sær tíbetur út til, at tað av álvara gongur rætta veg- in við tí eisini. Tað er sjálv- andi bert at fegnast um, sig- ur hann. Hann vísir eisini á, at tað fyrr ofta hendu stórar van- lukkur, til dómis, eru bilar farnir á sjógv, men slíkt hendir næstan ikki longur. — Og tað taki eg sum at ferðslumentanin | gongur rættan veg sum heild, sigur Suni Vinther.