fríggjadagur 25. juni 1999síða 11

NR. 118 - 25. JUNI 1999 tíðindablaðið Jóansokan 1999 Biðin um at skriva nakrar hugleiðingar og hugmyndir í jóansgkublaðið 1999 - seinasta jóansgkan á Tvøroyri í hesi øldini - skal eg royna at gera støðuna upp. Samfelagsliga gongur betri enn fyri árum síðani, um enn ikki nóg gott. Vinnuliga gongur betri bæði á sjógvi og landi, men við uml. 6-7 fiskavirkjum í oynni kann neyvan roknast við fleiri slíkum virkjum. Vónandi kunnu verandi virkir økja um framleiðslu og góðsking, so fleiri arbeiðspláss verða tók - hóast hetta tykist trupult. Fleiri skip eru seld úr oynni, og tað tykist vera Ogjørligt at fáa innflutningsloyvi til nýggj skip - eitt nú til ídnaðar- og rækjuveiðu, hóast kvoturnar ikki verða troyttar. So statt mugu vit konstatera, at tað verða ikki tey tíggjutals arbeiðsplássini at finna innan høvudsvinnuna. Og fjar- stødan hjá midøkinum avmarkar luttøku i ti almennu og privatu servicetænastuni, har fleiri túsund vinna nógvan pening við at klippa hvørjum øðrum. Tí er tað og verður tað neyðugt alsamt at minna á, at neyðugt verður við alter- nativari vinnu til fiskivinnuna, um Suð- uroyggin skal yvirliva. Vit eru á einum vegamóti. Fólkatalið stendur í stað og minkar í ávísum kommunum. Ungdómurin er burtur - tað sæst best við at kanna ítróttargreininar og luttókuna. Men eitt mugu vit altíð minnast til, og tað er, at vit koma onga leið, um vit ikki sjålvir - hvør í sínum lagi - berjast hvønn dag fyri okkara søk. Vit kunnu ikki rokna við, at aðrir ganga á odda, okkara vegna. Vit mugu sjálvi royna at fáa onnur at skilja okkara stóðu, til tess at tey, ið sita við avgerðar- rættinum fáa sum mest av innliti í okk- ara viðurskifti. Og her meti eg komandi oljuvinnuna sum bjargingina fyri oynna. Oljuvinnan kann, saman við teimum virkjum, ið verða sett á stovn, skapa nógv arbeiðspláss, og rúmd verður eisini fyri fólki við hægri útbúgvingum, so- leiðis, at vit koma í eina sunna ringrás, - mótvegis støduni í dag. Vit megna at broyta gongdina, har vit hava avgerðarrættin, og vit megna víðari útbygging, um vit fáa landsstýri og løg- tingi at skilja okkara stóðu betri enn í dag. Tað, sum nú umræður er, at tey næstu 1000-2000 ikki flyta burtur - 1000 fluttu burtur frá 1989-99. Rættast hevði verið, um landsstýrið/løgtingið setti nakrar samfelagsfrødingar at kanna landspartar- nar/oyggjarnar í Føroyum, so nøkur tøl koma á borðið, bæði hvat viðvíkur fólk- asamanseting, tí vinnuliga, inntøku- møguleika, peninganøgd, búsetingarliga 0.s.fr. Onkur tosar um yvirupphiting av før- oyska búskapinum. Áðrenn slíkt verður tveitt út í fjølmidlarnar, átti viðkomandi at kanna allar Føroyar. Eg veit, hvar tað er ov heitt - men eg veit eisini, hvar tað er nærmast frostmarkinum. Tí verður neyðugt framyvir, at landsstýrið fremur ein differentieraðan landspolitikk, har onkur glóð verður tikin úr tí stóra bálinum og løgd, har ið øskukalt er. T.d. hevði tað verið heilt natúrligt, at t.d. fiskivinnuumsitingin varð flutt til Klaks- víkar, at t.d. vaktar- og bjargingartænast- an varð flutt í Eysturoynna og oljumál- astýrið til Suðuroyar. Í hesum tøkni- tíðum er tað einasta, ið krevst, at vit hava politikarar, ið tora at seta embæt- ismannin til viks og fremja ein skilagóð- an lansepolitikk. Í løtuni tykist tað í fleiri fórum, at politikarin fremur tann politik, ið embætismaðurin heldur verða rætt. Tað skuldi verið øvugt. Er tað skilagott, at tað í hesum vestur- lendska landinum Føroyum, at summi øki í landinum hava eina miðal skatta- skylduga inntøku á 60.000 kr. í miðal, meðan onnur óproduktiv liggja á 120.000 kr. Er tað skilagott, at teir í- búgvar, ið hava samband við megingki 10-12 ferðir dagliga sjóvegis fáa fast samband undir havbotninum, meðan onnur, ið hava eitt dagligt samband ikki kunnu fáa hetta tvífaldað. Í amtstíðini áttu vit og høvdu vit fast sjóvegis samband bæði innanlands og uttanlanda (Smyril og Føring), so í hes- um fullveldisdógum eiga suðringar at umhugsa, um tað kanska var ein skila- góð loysn, at Suðuroyggin varð amt, meðan restin av Føroyum gerst full- veldi. Tvær kanónir rúmast ovast á Lítla Dímun at peika norður-yvir - og fiski- og oljurikidømi er sunnanfyri. Á jéansøku skal verða rúmd fyri stutt- leika og skemti. Rasmus Effersøe skriv- aði jú >Til gaman og álvara<, og Páll Vang, býráðsformaður á Tvøroyri sjálvandi fylgja vit í fótasporinum hjá okkara bygdamanni - og fari eg tí at bjóða øllum vælkomin á joansøku við ørindinum: Guð gleðir tann, ið glaður er, hann er av Gudi kér, hann hevur ongar óndar tankar, meðan hans hjarta lér. Góða Jéansøku Páll Vang